12.1. Stosowanie SREP w odniesieniu do oddziałów w państwach trzecich

Ocena SREP powinna skupiać się na istotnych rodzajach ryzyka występujących w oddziale z państwa trzeciego oraz na tym, w jaki sposób są one zależne od prowadzonej działalności, a także na profilu ryzyka pozostałych podmiotów grupy i na sposobach zarządzania tym ryzykiem. Biorąc pod uwagę status oddziału i jego zależność od jednostki dominującej z państwa trzeciego, ocena powinna również skupiać się na tym, czy oddział posiada wystarczającą niezależność w zakresie ogólnego zarządzania i zarządzania ryzykiem, aby działać w najlepszym interesie oddziału, zapewniając jego bezpieczeństwo, stabilność i rentowność, a także zdolność do wywiązywania się ze zobowiązań wobec klientów i kontrahentów w państwie członkowskim, w którym uzyskał zezwolenie na prowadzenie działalności.

W celu przeprowadzenia oceny właściwe organy powinny uwzględnić wyniki niezależnej oceny oddziału przeprowadzonej przez podmiot zewnętrzny oraz niezależną opinię dotyczącą zgodności z wymogami w zakresie księgowania, przewidzianymi odpowiednio w art. 48g ust. 8 i art. 48h ust. 3 dyrektywy 2013/36/UE. Powinny one również współpracować z organem odpowiedzialnym za nadzór nad jednostką macierzystą („organem macierzystym”) zgodnie z ustaleniami administracyjnymi lub innymi ustaleniami na mocy art. 48c ust. 2 dyrektywy 2013/36/UE oraz uwzględniać – o ile są dostępne – wyniki ocen nadzorczych przeprowadzonych przez organ macierzysty.

Właściwe organy powinny dopilnować, aby zakres oceny obejmował środki służące identyfikacji oddziałów z państw trzecich o znaczeniu systemowym lub stwarzających ryzyko dla stabilności finansowej. Ponadto ocena powinna umożliwiać identyfikację oddziałów z państw trzecich, w przypadku których właściwe może być udzielenie zezwolenia zgodnie tytułem III rozdział 1 dyrektywy 2013/36/UE (jako jednostka zależna). Właściwe organy powinny zapoznać się z art. 48i, aby uzyskać wiedzę na temat kryteriów, które należy w tym zakresie uwzględnić.

Jeżeli w wyniku przeglądu zasad zarządzania, modelu biznesowego lub działalności oddziału z państwa trzeciego właściwe organy mają uzasadnione podstawy, by podejrzewać, że w związku z tym oddziałem z państwa trzeciego dokonuje się lub dokonano bądź usiłuje się lub usiłowano dokonać prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu lub że istnieje podwyższone ryzyko takich czynów, właściwy organ ma obowiązek niezwłocznie powiadomić o tym EUNB oraz organ sprawujący nadzór w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu zgodnie z art. 48n ust. 4 dyrektywy 2013/36/UE.

12.1.2. Analiza modelu biznesowego

Właściwe organy powinny przeanalizować model biznesowy i strategię oddziału z państwa trzeciego, aby zrozumieć kluczowe czynniki wpływające na ryzyko związane z tym oddziałem. Właściwe organy powinny kierować się wytycznymi w tytule 4 jako podstawą oceny oraz dążyć do stosowania zawartych w nich zasad w sposób proporcjonalny do specyfiki oddziału z państwa trzeciego. Właściwe organy powinny sprawdzić, czy strategia dotycząca oddziałów z państw trzecich oraz odrębna ocena związanych z nim ryzyk są odpowiednio udokumentowane, wraz z dowodami potwierdzającymi, że zostały one poddane przeglądowi i analizie przez kierownictwo oddziału.

Właściwe organy powinny zwrócić szczególną uwagę na zasięg działalności oddziału z państwa trzeciego, aby ocenić, czy jest on zgodny z zakresem terytorialnym zezwolenia udzielonego przez właściwy organ, na terytorium państwa, w którym oddział ma siedzibę. Należy również zwrócić uwagę na wszelką transgraniczną działalność gospodarczą prowadzoną w ramach odwrotnego pozyskiwania usług.

Właściwe organy powinny rozważyć, w jaki sposób strategiczne priorytety jednostki macierzystej dotyczące oddziału z państwa trzeciego wpływają na jego profil ryzyka. Powinny one zwrócić uwagę na wszelkie cele dotyczące wyników finansowych lub strategiczne cele ustalone dla oddziału z państwa trzeciego oraz na to, czy są one wspierane przez zdolności tego oddziału w zakresie pozyskiwania zasobów i zarządzania ryzykiem. Powinny one również ocenić charakter usług i rodzajów działalności oferowanych przez oddział z państwa trzeciego oraz to, w jaki sposób – o ile w ogóle – odbiegają one od oferty szerszej grupy, a także czy powoduje to jakiekolwiek zwiększone ryzyko lub wykracza poza zakres usług i działalności, do prowadzenia których oddział z państwa trzeciego posiada zezwolenie, a który nie może być szerszy niż zakres działalności bezpośredniej jednostki macierzystej w państwie trzecim. 12.1.3. Ocena zasad zarządzania wewnętrznego i mechanizmów kontroli

Właściwe organy powinny ocenić adekwatność rozwiązań w zakresie ładu korporacyjnego oddziału z państwa trzeciego, korzystając w tym celu z tytułu 5 i sekcji 7 wytycznych EUNB w sprawie zarządzania wewnętrznego zgodnie z dyrektywą 2013/36/UE⁵² , a także uwzględniając określone poniżej kwestie specyficzne dla oddziału z państwa trzeciego. Ocena powinna obejmować ogólne ramy organizacyjne, kulturę ryzyka i podejście do ryzyka, polityki i praktyki w zakresie wynagrodzeń oraz mechanizmy kontroli wewnętrznej i ramy zarządzania ryzykiem, w tym zarządzanie ryzykiem związanym z ICT i ryzykiem związanym z podmiotami zewnętrznymi.

⁵² EBA/GL/2021/05.

Przeprowadzając ocenę zarządzania wewnętrznego, właściwe organy powinny uwzględnić, czy obecność oddziału z państwa trzeciego w państwie członkowskim jest wystarczająca zgodnie z wymogami określonymi w pkt 90 lit. g) wytycznych EUNB w sprawie zarządzania wewnętrznego.

Ramy organizacyjne

Właściwe organy powinny ocenić, czy osoby kierujące oddziałem z państwa trzeciego:

• a. mają wystarczającą wiedzę na temat działalności i ryzyka oddziału oraz znajomość rynku lokalnego, jak również unijnych przepisów i krajowych przepisów danego państwa członkowskiego;
• b. posiadają wystarczające uprawnienia, status i niezależność, z uwzględnieniem zakresu, w jakim są uprawnione do współdecydowania w sprawach dotyczących oddziału, rozpatrywanych przez jednostkę dominującą;
• c. spędzają wystarczającą ilość czasu w danym państwie członkowskim i w siedzibie oddziału, aby móc skutecznie wypełniać swoje obowiązki.

W przypadku gdy oddział z państwa trzeciego powołał komitet zarządzający, właściwe organy powinny dokonać przeglądu jego roli w zapewnianiu odpowiedniego zarządzania. W przypadku braku takiego komitetu właściwe organy powinny sprawdzić, czy wdrożono odpowiednie i proporcjonalne alternatywne ramy nadzoru kadry kierowniczej wyższego szczebla nad działalnością oddziału z państwa trzeciego i związanym z nim ryzykiem.

Relacje z jednostką macierzystą

Właściwe organy powinny ocenić relacje oddziału z państwa trzeciego z jednostką macierzystą, w tym to, czy oddział jest skutecznie włączony do mechanizmów zarządzania grupą i ram zarządzania ryzykiem. Właściwe organy powinny uwzględnić, czy:

• a. raportowanie oddziału do jednostki macierzystej zapewnia wystarczający wgląd w istotne rodzaje ryzyka związane z oddziałem;
• b. ramy zarządzania ryzykiem stosowane wobec oddziału z państwa trzeciego odpowiednio uwzględniono unijne przepisy dotyczące usług finansowych.

W przypadku gdy oddział z państwa trzeciego prowadzi wewnątrzgrupowe transakcje zabezpieczające lub inne transakcje wewnątrz grupy, właściwe organy powinny sprawdzić, czy oddział dysponuje odpowiednimi ramami zarządzania ryzykiem kredytowym kontrahenta.

Ramy kontroli wewnętrznej i zarządzania ryzykiem związanym z podmiotami zewnętrznymi

Właściwe organy powinny ocenić, czy oddział z państwa trzeciego dysponuje solidnymi ramami kontroli wewnętrznej. W odniesieniu do oddziałów z państw trzecich klasy 1 (oraz klasy 2, w stosownych przypadkach zgodnie z art. 48g ust. 3 dyrektywy 2013/36/UE) właściwe organy powinny ocenić, czy wyznaczono odpowiednich kierowników komórek kontroli wewnętrznej, którzy są niezależni i mają wystarczającą zdolność do pełnienia tej funkcji, jak przewidziano w art. 76 ust. 6 dyrektywy 2013/36/UE.

Właściwe organy powinny ocenić, czy oddział z państwa trzeciego przeprowadza odpowiednią analizę due diligence oraz sprawuje bieżący nadzór nad funkcjami realizowanymi przez zewnętrznych dostawców usług. Właściwe organy powinny sprawdzić, czy relacje z podmiotami zewnętrznymi, w tym relacje wewnątrzgrupowe, są regulowane udokumentowanymi umowami oraz czy oddział z państwa trzeciego ma dostęp do wszystkich informacji niezbędnych do wypełniania swoich obowiązków w zakresie monitorowania, również w przypadku korzystania z usług podwykonawców. Właściwe organy powinny dokonać przeglądu sposobu zarządzania ryzykiem związanym z ICT przez oddział z państwa trzeciego, w tym sprawdzić, czy oddział z państwa trzeciego prowadzi odpowiedni rejestr zewnętrznych dostawców usług, także w przypadkach, gdy korzysta z usług podwykonawców realizujących krytyczne lub istotne funkcje.

12.1.4. Ocena wyposażenia kapitałowego i zasobów płynności

Właściwe organy powinny oceniać:

• a. czy oddział z państwa trzeciego spełnia minimalny wymóg kapitałowy określony w art. 48e ust. 1 dyrektywy 2013/36/UE;
• b. czy koncentracja zasobów kapitałowych na określonej formie instrumentu lub w instrumentach pochodzących z określonej lokalizacji geograficznej, bądź też niedopasowanie walutowe instrumentów stanowiących zasoby kapitałowe względem zobowiązań oddziału z państwa trzeciego, w szczególności z depozytów, może prowadzić do zwiększonej zmienności wartości instrumentów i do potencjalnego naruszenia wymogu minimalnego;
• c. czy kapitał założycielski jest zdeponowany na kwalifikowanym rachunku powierniczym w państwie członkowskim, w którym oddział z państwa trzeciego uzyskał zezwolenie, oraz czy instrumenty stanowiące kapitał założycielski spełniają kryteria określone w art. 48e ust. 2 dyrektywy 2013/36/UE oraz warunki określone w wytycznych EUNB w sprawie instrumentów dostępnych dla oddziałów z państw trzecich do nieograniczonego i niezwłocznego wykorzystania w celu pokrycia ryzyka lub strat⁵³ .

⁵³ EBA/GL/2026/03.

Właściwe organy powinny ocenić, czy instytucja posiada wystarczające aktywa płynne i wolne od obciążeń, aby ograniczyć swoje ryzyka płynności, w szczególności czy aktywa płynne oddziału są wystarczające do pokrycia wypływów płynności przez co najmniej 30 dni zgodnie z art. 48f ust. 1 dyrektywy 2013/36/UE. W przypadku oddziałów z państw trzecich klasy 1 ocena powinna obejmować spełnianie przez oddział wymogu pokrycia wypływów netto, zgodnie z opisem zawartym w tym samym artykule.

Przeprowadzając ocenę kapitału i płynności, właściwe organy powinny rozważyć, czy oddział z państwa trzeciego prowadzi dokumentację wystarczającą do szybkiego i dokładnego sprawdzenia, czy spełnia on minimalne wymogi w zakresie kapitału i płynności.

Właściwe organy powinny oceniać:

• a. jakość współpracy między oddziałem z państwa trzeciego a jednostką macierzystą w zakresie decyzji dotyczących zarządzania kapitałem i płynnością – w tym sposób uwzględnienia oddziału w procesach grupowego planowania kapitału i płynności, monitorowania i testów warunków skrajnych, a także istnienie odpowiednich mechanizmów eskalacji umożliwiających oddziałowi niezwłoczne powiadamianie jednostki macierzystej o potencjalnych lub rzeczywistych problemach związanych z kapitałem lub płynnością;
• b. czy transgraniczne mechanizmy finansowania wewnątrzgrupowego mieszczą się w granicach wyjątku dopuszczonego na mocy art. 48c ust. 4 lit. d) dyrektywy 2013/36/UE i nie służą do ukrywania transgranicznej działalności gospodarczej prowadzonej z naruszeniem terytorialnego zakresu zezwolenia – na przykład w przypadku, gdy finansowanie wewnątrzgrupowe jest udzielane oddziałowi z państwa trzeciego mającemu siedzibę w innym państwie członkowskim w zamian za (całkowity lub częściowy) udział w ryzyku ekonomicznym i zyskach związanych z konkretnym aktywem.

12.1.5. Ocena ustaleń dotyczących księgowania

Właściwe organy powinny ocenić, czy oddział z państwa trzeciego dysponuje odpowiednimi ramami zarządzania i ewidencjonowania aktywów i zobowiązań zaksięgowanych lub powstałych w danym państwie członkowskim, w tym pozycji pozabilansowych. Właściwe organy sprawdzają, czy ramy stosowane przez oddział z państwa trzeciego obejmują rejestr, w którym odpowiednio dokumentowane są wszystkie aktywa i pasywa zaksięgowane lub wygenerowane przez oddział zgodnie z regulacyjnymi standardami technicznymi, o których mowa w art. 48h ust. 4 dyrektywy 2013/36/UE, oraz politykę zgodną z art. 48h dyrektywy 2013/36/UE.

Właściwe organy powinny ocenić, czy działalność prowadzona przez oddział z państwa trzeciego, jego aktywa i zobowiązania zaksięgowane lub zainicjowane lub inne zabezpieczenia odnotowane w rejestrze są zgodne z polityką oddziału z państwa trzeciego dotyczącą księgowania i jego strategią działalności.

W przypadku gdy oddział z państwa trzeciego stosuje umowy typu back-to-back, właściwe organy powinny ocenić, czy oddział odpowiednio zarządza ryzykiem związanym z transakcjami back-to-back i zdalnym księgowaniem, w tym ryzykiem kredytowym kontrahenta, ryzykiem korekty wyceny kredytowej i ryzykiem rozliczenia.

Właściwe organy powinny ocenić, czy oddział z państwa trzeciego samodzielnie zarządza aktywami i zobowiązaniami. Właściwe organy powinny rozważyć, czy oddział z państwa trzeciego wykazuje niezależność w akceptowaniu nowego rodzaju działalności, polegającą między innymi na egzekwowaniu apetytu na ryzyko uzgodnionego przez kierownictwo oddziału. Właściwe organy powinny rozważyć, czy oddział z państwa trzeciego dysponuje wystarczającymi mechanizmami kontroli i raportowania, aby samodzielnie ocenić ryzyko związane z bieżącą lub planowaną działalnością oraz podjąć w związku z tym odpowiednie działania. Powinny one rozważyć, czy ramy, jakimi dysponuje oddział z państwa trzeciego w odpowiedni sposób uwzględniają zarówno ryzyko ostrożnościowe związane z księgowanymi rodzajami działalności

• – w zakresie, w jakim wpływa ono na profil ryzyka oddziału dotyczący ryzyk obciążających kapitał i ryzyk płynności – jak i ryzyko związane z przeciwdziałaniem praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu.

W przypadku gdy oddział z państwa trzeciego tworzy aktywa i zobowiązania na rzecz innych oddziałów lub jednostek zależnych tej samej grupy, właściwe organy powinny ocenić, czy z tych rozwiązań wynikają jakiekolwiek szczególne rodzaje ryzyka, w tym zagrożenia operacyjne i ograniczenia prawne.