4.4 Treatment of deficiencies and margin of conservatism

Aby instytucje uzupełniły swoje modele statystyczne o element osądu ludzkiego, o którym mowa w art. 174 lit. b) i e), art. 175 ust. 4, art. 179 ust. 1 lit. a) i art. 180 ust. 1 lit. d) rozporządzenia (UE) nr 575/2013, powinny one dokonać wszystkich poniższych czynności:

• (a) dokonać oceny założeń modelowania oraz tego, czy wybrane czynniki ryzyka przyczyniają się do oceny ryzyka zgodnie z ich znaczeniem ekonomicznym;
• (b) dokonać analizy wpływu osądu ludzkiego na wyniki modelu oraz zapewnić, aby stosowanie jakiejkolwiek formy osądu ludzkiego było właściwie uzasadnione;
• (c) dokumentować stosowanie osądu ludzkiego w modelu, w tym przynajmniej kryteria oceny, powody stosowania, założenia, zaangażowani eksperci i opis procesu.

Instytucje powinny zidentyfikować wszystkie braki dotyczące szacowania parametrów ryzyka, które prowadzą do błędu w kwantyfikacji tych parametrów lub zwiększonej niepewności, która nie jest w pełni ujęta ogólnym błędem szacowania, i zaklasyfikować każdy z braków do jednej z następujących kategorii:

• (a) Kategoria A: Zidentyfikowane braki w danych i braki metodyczne;
• (b) Kategoria B: Określone zmiany w standardach zawierania umów kredytowych, gotowości do podejmowania ryzyka, polityce dotyczącej ściągania i odzyskiwania należności oraz jakikolwiek inne źródło dodatkowej niepewności.

Dla celów zidentyfikowania i zaklasyfikowania wszystkich braków, o których mowa w ust. 36, instytucje powinny wziąć pod uwagę wszystkie stosowne braki w metodach, procesach, kontrolach, danych i systemach informatycznych, które zostały zidentyfikowane przez jednostkę kontroli ryzyka kredytowego, komórkę ds. walidacji, komórkę ds. audytu wewnętrznego lub w wyniku innej wewnętrznej lub zewnętrznej weryfikacji oraz powinny dokonać analizy przynajmniej wszystkich następujących potencjalnych źródeł dodatkowej niepewności w kwantyfikacji ryzyka:

• (a) w kategorii A:
• (i) brakujących lub w sposób istotny zmienionych czynników powodujących niewykonanie zobowiązania na przestrzeni obserwacji historycznych, w tym zmienionych kryteriów rozpoznawania znacząco przeterminowanych zobowiązań kredytowych;
• (ii) brakującej lub niedokładnej daty niewykonania zobowiązania;
• (iii) brakującej, niedokładnej lub nieaktualnej klasyfikacji ratingowej wykorzystanej do oceny historycznych klas lub pul w celu obliczenia współczynników niewykonania zobowiązania lub średniej wartości zrealizowanych LGD według klasy lub puli;
• (iv) brakujących lub niedokładnych informacji dotyczących źródła przepływów środków pieniężnych;
• (v) brakujących, niedokładnych lub nieaktualnych danych dotyczących czynników ryzyka i kryteriów ratingowych;
• (vi) brakujących lub niedokładnych informacji wykorzystywanych do szacowania należności, które zostaną odzyskane w przyszłości zgodnie z ust. 159;
• (vii) brakujących lub niedokładnych danych do obliczenia straty ekonomicznej;
• (viii) ograniczonej reprezentatywności obserwacji historycznych w związku z wykorzystywaniem danych zewnętrznych;
• (ix) potencjalnego błędu wynikającego z wyboru metody obliczenia średniej obserwowanych jednorocznych współczynników niewykonania zobowiązania zgodnie z ust. 80;
• (x) konieczności dostosowania średniej obserwowanych jednorocznych współczynników niewykonania zobowiązania zgodnie z ust. 86;
• (xi) brakujących informacji w celu szacowania wskaźników strat lub w celu uwzględnienia pogorszenia koniunktury gospodarczej w oszacowaniach wartości LGD;
• (b) w kategorii B:
• (i) zmian w standardach zawierania umów kredytowych, polityce dotyczącej ściągania lub odzyskiwania należności, gotowości do podejmowania ryzyka oraz innych stosownych procesach wewnętrznych;
• (ii) nieuzasadnionych odstępstw od zakresów wartości kluczowej charakterystyki ryzyka portfela stosowania w porównaniu z tymi dotyczącymi zbioru danych wykorzystywanych do kwantyfikacji ryzyka;
• (iii) zmian w środowisku rynkowym lub prawnym;
• (iv) oczekiwań na przyszłość dotyczących ewentualnych zmian w strukturze portfela lub poziomie ryzyka, w szczególności w oparciu o działania i decyzje, które zostały już podjęte ale które nie zostały uwzględnione w obserwowanych danych.

4.4.2 Odpowiednia korekta

Aby wyeliminować błędy w oszacowaniach parametrów ryzyka spowodowanych zidentyfikowanymi brakami, o których mowa w ust. 36 i 37, instytucje powinny zastosować odpowiednie metody korekty zidentyfikowanych braków w stopniu, w jakim jest to możliwe. Wpływ tych metod na parametr ryzyka („odpowiednia korekta”), który powinien spowodować dokładniejsze oszacowanie parametru ryzyka („najlepsze oszacowanie”), oznacza wzrost lub spadek wartości parametru ryzyka. Instytucje powinny zapewnić, aby zastosowanie odpowiedniej korekty skutkowało osiągnięciem najlepszego oszacowania i powinny przedstawić na to dowód.

Instytucje powinny dokumentować metody wykorzystywane do zastosowania odpowiednich korekt mających na celu usunięcie w stosownych przypadkach zidentyfikowanych braków jak również ich uzasadnienie.

Instytucje powinny regularnie monitorować adekwatność dokonywania odpowiednich korekt. Dokonanie odpowiedniej korekty przez instytucje nie powinno zastępować potrzeby usunięcia zidentyfikowanych braków.

4.4.3 Margines ostrożnościowy

W związku z wymogiem, aby instytucje dodawały margines ostrożnościowy („MO”), który jest związany z oczekiwanym zakresem błędów oszacowań zgodnie z art. 179 ust.1 lit. f) oraz art. 180 ust. 1 lit. e) rozporządzenia (UE) nr 575/2013, instytucje powinny wprowadzić przypisy dotyczące kwantyfikacji, dokumentowania i monitorowania błędów oszacowań.

Ostateczny MO dotyczący oszacowania parametru ryzyka powinien uwzględniać niepewność oszacowania we wszystkich następujących kategoriach:

Kategoria A: MO odnoszący się do braków dotyczących danych i metod zidentyfikowanych w kategorii A, o której mowa w ustępie 36 ppkt. (a);

Kategoria B: MO odnoszący się do określonych zmian w standardach zawierania umów kredytowych, gotowości do podejmowania ryzyka, polityce dotyczącej ściągania i odzyskiwania należności oraz wszelkich innych źródeł dodatkowej niepewności zidentyfikowanych w kategorii B, o której mowa w ustępie 36 ppkt. (b);

Kategoria C: ogólny błąd oszacowań.

Aby kwantyfikować MO, instytucje powinny dokonać wszystkich następujących czynności:

• (a) kwantyfikować MO dla zidentyfikowanych braków, o których mowa w ustępach 36 i 37, w stopniu nieobjętym ogólnym błędem oszacowań, co najmniej dla każdej z kategorii A i B na poziomie segmentu kalibracji, zapewniając, aby:
• (i) w przypadku dokonywania odpowiednich korekty w rozumieniu ust. 38, MO uwzględniał wzrost niepewności lub dodatkowy błąd oszacowań związany z tymi korektami;
• (ii) MO na poziomie kategorii związany z odpowiednimi korektami był proporcjonalny do niepewności towarzyszącej tym korektom;
• (iii) MO był stosowany w celu zredukowania niepewności oszacowania parametru ryzyka spowodowanego brakami, o których mowa w ust. 36 i ust. 37, a które nie zostały usunięte za pomocą odpowiedniej korekty, o której mowa w ppkt. (i);
• (b) kwantyfikować ogólny błąd oszacowań z kategorii C, o którym mowa w ust. 42, związany z określoną metodą oszacowań co najmniej dla każdego segmentu kalibracji; MO w przypadku ogólnego błędu oszacowań powinien uwzględniać rozproszenie rozkładu estymatora statystycznego.

Do celu ust. 43(a) oraz w przypadku każdej z kategorii A i B, instytucje mogą pogrupować wszystkie lub wybrane braki dla celu kwantyfikacji MO, jeśli jest to uzasadnione.

Instytucje powinny kwantyfikować ostateczny MO jako sumę:

• (a) MO w kategorii A, o której mowa w ust. 43(a);
• (b) MO w kategorii B, o której mowa w ust. 43(a);
• (c) MO dla ogólnego błędu oszacowań (kategoria C), o którym mowa w ust. 43(b).

Instytucje powinny dodać ostateczny MO do najlepszego oszacowania parametru ryzyka.

Instytucje powinny zapewnić, aby wpływ ostatecznego MO nie powodował obniżenia oszacowań parametru ryzyka, w szczególności, aby:

• (a) MO wynikający z ogólnego błędu oszacowań był większy niż zero;
• (b) MO wynikający z każdej z kategorii A i B był proporcjonalny do zwiększonej niepewności w najlepszym oszacowaniu parametrów ryzyka spowodowanej przez zidentyfikowane braki wymienione w każdej kategorii. W każdym przypadku MO w każdej z kategorii A i B powinien być większy niż zero lub równy zeru.

Instytucje powinny uwzględnić ogólny wpływ zidentyfikowanych braków oraz wynikły ostateczny MO na wiarygodność modelu oraz zapewnić, aby oszacowania parametrów ryzyka i wynikające wymogi dotyczące funduszy własnych nie zostały wypaczone koniecznością dokonania nadmiernych korekt.

Dla każdego systemu ratingowego stosowany MO powinien być udokumentowany w stosownej dokumentacji modelu i podręcznikach określających metody. Dokumentacja powinna obejmować przynajmniej:

• (a) kompletny wykaz wszystkich zidentyfikowanych braków, w tym błędów i niepewności, oraz elementy modelu lub parametry ryzyka potencjalnie objęte skutkami błędu;
• (b) kategorię, w której braki te są sklasyfikowane, o której mowa w ust. 42;
• (c) opis metod kwantyfikacji MO związanych ze zidentyfikowanymi brakami, o których mowa w ustępie 43(a), a w szczególności metod wykorzystywanych do kwantyfikacji MO zgodnie z kategorią.

Instytucje powinny regularnie monitorować poziomy MO. Przyjęcie MO przez instytucję nie powinno zastępować potrzeby usunięcia przyczyn błędów lub niepewności ani skorygowania modeli w celu zapewnienia ich pełnej zgodności z wymogami rozporządzenia (UE) nr 575/2013. Po dokonaniu oceny braków lub źródeł niepewności instytucje powinny opracować plan usunięcia braków dotyczących danych i metod jak również innego potencjalnego źródła dodatkowej niepewności i zredukować błędy oszacowań w rozsądnym terminie, uwzględniając znaczenie błędu oszacowań i znaczenie systemu ratingowego.

Dokonując sprawdzenia poziomów MO, instytucje powinny zapewnić łącznie:

• (a) aby MO wynikający z kategorii A i B, o których mowa w ust. 36 i ust. 37, został uwzględniony przy sporządzaniu wewnętrznych sprawozdań oddzielnie dla każdej kategorii oraz mógł być obniżany z czasem, a ostatecznie wyeliminowany, kiedy braki zostaną usunięte we wszystkich stosownych częściach systemu ratingowego;
• (b) aby MO wynikający z ogólnego błędu oszacowań, o którym mowa w ustępie 43(b), był uwzględniony przy sporządzaniu wewnętrznych sprawozdań w oddzielnej kategorii („C”);
• (c) aby poziom MO był oceniany w ramach dokonywania regularnych weryfikacji, o których mowa w rozdziale 9, w szczególności aby poziom MO związany z ogólnym błędem oszacowań pozostał właściwy po uwzględnieniu najbardziej aktualnych danych mających znaczenie dla szacowania parametru ryzyka.