1 Rola i obowiązki organu zarządzającego

Zgodnie z art. 88 ust. 1 dyrektywy 2013/36/UE organ zarządzający musi ponosić ostateczną i ogólną odpowiedzialność za instytucję oraz określa zasady zarządzania w obrębie instytucji, które zapewniają skuteczne i ostrożne zarządzanie instytucją, nadzoruje wdrożenie tych zasad i jest za to wdrożenie odpowiedzialny.

Obowiązki organu zarządzającego powinny być jasno określone, z rozróżnieniem obowiązków funkcji zarządczej (wykonawczej) i funkcji nadzorczej (niewykonawczej). Zakres odpowiedzialności i obowiązki organu zarządzającego powinny zostać jasno określone w formie pisemnej oraz w należyty sposób zatwierdzone przez organ zarządzający. Wszyscy członkowie organu zarządzającego powinni być w pełni świadomi jego struktury i zakresu odpowiedzialności, a także podziału zadań między poszczególnymi funkcjami organu zarządzającego i jego komitetami.

Organ zarządzający pełniący funkcję nadzorczą oraz organ zarządzający pełniący funkcję zarządczą powinny skutecznie współdziałać. Obydwie funkcje powinny dostarczać sobie nawzajem informacji wystarczających do tego, aby wykonywać swoje role. W celu zapewnienia odpowiednich mechanizmów kontroli i równowagi proces decyzyjny w ramach organu zarządzającego nie powinien być zdominowany przez jednego członka lub niewielką grupę członków.

Do obowiązków organu zarządzającego powinny należeć ustalanie, zatwierdzanie i nadzorowanie wdrażania:

• a. ogólnej strategii biznesowej instytucji i jej najważniejszej polityki w obrębie obowiązujących ram prawnych i regulacyjnych przy uwzględnieniu długoterminowego interesu finansowego oraz wypłacalności instytucji;
• b. ogólnej strategii w zakresie ryzyka, gotowości instytucji do podejmowania ryzyka oraz jej ram zarządzania ryzykiem, a także środków zapewniających, aby organ zarządzający

zarządzaniem ryzykiem;

• c. odpowiednich i skutecznych ram zarządzania wewnętrznego oraz kontroli wewnętrznej, zgodnie z definicją w tytule V, które:

wystarczających do odpowiedniego pokrycia ryzyka podejmowanego przez instytucję;

• e. celów w zakresie zarządzania płynnością instytucji;
• f. polityki wynagrodzeń zgodnej z zasadami wynagradzania określonymi w art. 92 – 95 dyrektywy 2013/36/UE oraz wytycznymi EUNB dotyczącymi prawidłowej polityki wynagrodzeń wydanymi na mocy art. 74 ust. 3 i art. 75 ust. 2 dyrektywy 2013/36/UE⁷ ;
• g. zasad mających na celu zapewnienie skutecznego przeprowadzenia indywidualnych i zbiorowych ocen odpowiedniości organu zarządzającego, odpowiedniego składu organu zarządzającego i planowania sukcesji w jego obrębie oraz skutecznego pełnienia funkcji przez organ zarządzający⁸ ;
• h. procesu wyboru i oceny odpowiedniości osób pełniących najważniejsze funkcje⁹ ;
• i. zasad mających na celu zapewnienie wewnętrznego funkcjonowania każdego komitetu organu zarządzającego, z wyszczególnieniem:

• j. kultury ryzyka zgodnie z sekcją 9 niniejszych wytycznych, odnoszącej się do świadomości ryzyka i zachowań związanych z podejmowaniem ryzyka w instytucji;
• k. kultury korporacyjnej i wartości zgodnie z sekcją 10, które powinny promować odpowiedzialne i etyczne postępowanie, w tym kodeksu postępowania lub podobnego dokumentu;
• l. polityki przeciwdziałania konfliktom interesów na poziomie instytucjonalnym zgodnie z sekcją 11, oraz dla pracowników zgodnie z sekcją 12; oraz
• m. zasad mających na celu zapewnienie rzetelności systemów rachunkowości i sprawozdawczości finansowej, w tym finansowych i operacyjnych mechanizmów kontrolnych, a także zgodności z przepisami i odpowiednimi standardami.

⁷ Wytyczne EUNB dotyczące prawidłowej polityki wynagrodzeń.

⁸ Zob. także wspólne wytyczne ESMA i EUNB w sprawie oceny odpowiedniości członków organu zarządzającego i osób pełniących najważniejsze funkcje.

⁹ Zob. także wspólne wytyczne ESMA i EUNB w sprawie oceny odpowiedniości członków organu zarządzającego i osób pełniących najważniejsze funkcje.

Podczas ustanawiania, zatwierdzania i nadzorowania wdrożenia kwestii, o których mowa w pkt 22, organ zarządzający powinien zapewnić wprowadzenie takiego modelu biznesowego i zasad zarządzania wewnętrznego, w tym ram zarządzania ryzykiem, które uwzględniają wszystkie rodzaje ryzyka. Analizując wszystkie rodzaje ryzyka, na jakie instytucje mogą być narażone, instytucje powinny wziąć pod uwagę wszystkie mające zastosowanie czynniki ryzyka, w tym dotyczące ryzyka środowiskowego, społecznego i związanego z zarządzaniem. Instytucje powinny uwzględnić fakt, że wymienione na końcu poprzedniego zdania czynniki ryzyka mogą wpływać na ich ryzyka ostrożnościowe, w tym ryzyko kredytowe np. w związku z występowaniem czynników ryzyka związanego z przejściem na gospodarkę zrównoważoną lub czynników zewnętrznych związanych z klimatem, które mogą wpłynąć na dłużników, rynek, płynność, ryzyko operacyjne a także ryzyko utraty reputacji – np. w związku z obecnością czynników ryzyka społecznego i związanego z zarządzaniem w kontekście outsourcingu¹⁰ . Takie rodzaje ryzyka obejmują, na przykład, ryzyko prawne związane z prawem umów lub prawem pracy, ryzyko związane z potencjalnym naruszeniem praw człowieka, czy inne czynniki ryzyka środowiskowego, społecznego i związanego z zarządzaniem, które mogą wpłynąć na kraj, w którym zlokalizowany jest usługodawca, oraz na jego zdolność do świadczenia usług na ustalonym poziomie.

¹⁰ Zob. raport EUNB w sprawie zarządzania i nadzoru nad ryzykiem środowiskowym, społecznym i związanym z zarządzaniem, opublikowany na podstawie dyrektywy o wymogach kapitałowych (CRD), art. 98 ust. 8, który zawiera opis przedstawiający definicje wg EUNB dotyczące ryzyka środowiskowego, społecznego i związanego z zarządzaniem, kanałów transmisji, a także zalecenia odnośnie do ustaleń, procesów, mechanizmów i strategii, jakie instytucje powinny wdrożyć w celu identyfikacji i oceny ryzyka środowiskowego, społecznego i związanego z zarządzaniem oraz zarządzania tym ryzykiem.

Organ zarządzający musi nadzorować proces ujawniania informacji i ich przekazywania w kontaktach z zewnętrznymi interesariuszami i właściwymi organami.

Wszyscy członkowie organu zarządzającego powinni być informowani o pełnej działalności instytucji oraz jej sytuacji finansowej i sytuacji pod względem ryzyka, z uwzględnieniem środowiska gospodarczego, a także o podejmowanych decyzjach mających znaczący wpływ na działalność instytucji.

Członek organu zarządzającego może odpowiadać za komórkę kontroli wewnętrznej, o której mowa w tytule V, sekcji 19.1, pod warunkiem, że członek ten nie posiada innych uprawnień, które mogłyby negatywnie wpływać na jego działania w zakresie kontroli wewnętrznej i na niezależność komórki kontroli wewnętrznej.

Organ zarządzający powinien monitorować wszelkie uchybienia zidentyfikowane w odniesieniu do wdrażania procesów, strategii i polityki wymienionych w pkt 22 i 23, dokonywać ich okresowego przeglądu oraz podejmować działania naprawcze. Ramy zarządzania wewnętrznego i ich wdrażanie powinny być poddawane okresowemu przeglądowi i aktualizacji z uwzględnieniem zasady proporcjonalności, co wyjaśniono bardziej szczegółowo w tytule I. W przypadku istotnych zmian mających wpływ na instytucję należy przeprowadzić bardziej szczegółowy przegląd.