1. Πολιτική αποδοχών για το σύνολο του προσωπικού

Σύμφωνα με το άρθρο 74 της οδηγίας 2013/36/ΕΕ, τα ιδρύματα υποχρεούνται να διαθέτουν πολιτική αποδοχών για το σύνολο του προσωπικού. Η πολιτική αποδοχών για όλα τα μέλη του προσωπικού θα πρέπει να συμμορφώνεται με τις αρχές που καθορίζονται στα άρθρα 92 και 94 της οδηγίας 2013/36/ΕΕ και τις παρούσες κατευθυντήριες γραμμές, λαμβάνοντας υπόψη την καταγραφή των απαιτήσεων στο παράρτημα I⁶ . Η πολιτική αποδοχών για όλα τα μέλη του προσωπικού πρέπει να είναι ουδέτερη ως προς το φύλο, δηλαδή το προσωπικό, ανεξαρτήτως φύλου, θα πρέπει να αμείβεται ισότιμα για όμοια εργασία ή για εργασία ίσης αξίας σύμφωνα με το στοιχείο 65) του άρθρου 3 παράγραφος 1 της οδηγίας 2013/36/ΕΕ και το άρθρο 157 της ΣΛΕΕ.

⁶ Στο παράρτημα 1 του παρόντος εγγράφου αναφέρονται οι απαιτήσεις για τις οποίες επιβάλλεται ή συνιστάται να εφαρμόζονται σε επίπεδο ιδρύματος στο σύνολο του προσωπικού σύμφωνα με τις πρόσθετες παρατιθέμενες κατευθυντήριες γραμμές.

Η πολιτική αποδοχών θα πρέπει να προσδιορίζει όλες τις συνιστώσες των αποδοχών και να συμπεριλαμβάνει επίσης τη συνταξιοδοτική πολιτική, περιλαμβανομένου, κατά περίπτωση, του πλαισίου για τις πρόωρες συνταξιοδοτήσεις. Η πολιτική αποδοχών θα πρέπει επίσης να θέτει ένα πλαίσιο για τα λοιπά πρόσωπα που ενεργούν εξ ονόματος του ιδρύματος (π.χ. συνδεδεμένοι αντιπρόσωποι), διασφαλίζοντας ότι οι καταβαλλόμενες πληρωμές δεν παρέχουν κίνητρο για υπερβολική ανάληψη κινδύνου ούτε για αθέμιτη πώληση προϊόντων. Όλα τα ιδρύματα θα πρέπει να εξετάζουν ποιες απαιτήσεις της πολιτικής αποδοχών σχετικά με τις μεταβλητές αποδοχές συγκεκριμένων μελών του προσωπικού βάσει του άρθρου 94 της οδηγίας 2013/36/ΕΕ θα πρέπει να περιλαμβάνονται στην πολιτική αποδοχών για το σύνολο του προσωπικού.

Η πολιτική αποδοχών του ιδρύματος για το σύνολο του προσωπικού θα πρέπει να συνάδει με τους στόχους της επιχειρηματικής στρατηγικής και της στρατηγικής κινδύνου του ιδρύματος, περιλαμβανομένων των στόχων για περιβαλλοντικούς, κοινωνικούς και σχετικούς με τη διακυβέρνηση κινδύνους (ΠΚΔ⁷ ), με την εταιρική κουλτούρα και τις εταιρικές αξίες, την κουλτούρα κινδύνου, μεταξύ άλλων σε σχέση με τα μακροπρόθεσμα συμφέροντα του ιδρύματος, καθώς και με τα μέτρα που χρησιμοποιούνται για την αποφυγή των συγκρούσεων συμφερόντων, ενώ επίσης δεν θα πρέπει να ενθαρρύνει την υπερβολική ανάληψη κινδύνου. Τυχόν μεταβολές ως προς τους εν λόγω στόχους και τα εν λόγω μέτρα θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά την επικαιροποίηση της πολιτικής αποδοχών. Τα ιδρύματα θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι οι πρακτικές αποδοχών εναρμονίζονται με τη γενικότερη διάθεση ανάληψης κινδύνου των ιδρυμάτων, λαμβανομένων υπόψη όλων των κινδύνων, περιλαμβανομένων των κινδύνων φήμης και των κινδύνων που προκύπτουν από την αθέμιτη πώληση προϊόντων. Τα ιδρύματα θα πρέπει επίσης να λαμβάνουν υπόψη τα μακροπρόθεσμα συμφέροντα των μετόχων ή των ιδιοκτητών, ανάλογα με τη νομική μορφή του ιδρύματος.

⁷ Ανατρέξτε επίσης στον κανονισμό (ΕΕ) 2019/2088 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 27ης Νοεμβρίου 2019 περί γνωστοποιήσεων αειφορίας στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών.

Τα ιδρύματα θα πρέπει να είναι σε θέση να αποδείξουν στις αρμόδιες αρχές ότι η πολιτική και οι πρακτικές αποδοχών προάγουν και συνάδουν με την άρτια και αποτελεσματική διαχείριση κινδύνων .

Όταν αποδίδονται μεταβλητές αποδοχές, οι εν λόγω παροχές θα πρέπει να βασίζονται στις επιδόσεις των ιδρυμάτων, των επιχειρηματικών μονάδων και του προσωπικού και να λαμβάνουν υπόψη τους αναληφθέντες κινδύνους. Στην πολιτική αποδοχών θα πρέπει να γίνεται σαφής διάκριση στις μεταβλητές αποδοχές και την αξιολόγηση επιδόσεων μεταξύ των λειτουργικών επιχειρηματικών μονάδων, των εταιρικών λειτουργιών και των λειτουργιών ελέγχου.

Η πολιτική αποδοχών θα πρέπει να στηρίζει το ίδρυμα στην επίτευξη και διατήρηση υγιούς κεφαλαιακής βάσης σύμφωνα με την ενότητα 6 του παρόντος εγγράφου. Η πολιτική αποδοχών θα πρέπει επίσης να λαμβάνει υπόψη τους περιορισμούς διανομής κερδών σύμφωνα με τα άρθρα 93, 141 και 141β της οδηγίας 2013/36/ΕΕ και το άρθρο 16α της οδηγίας για την ανάκαμψη και την εξυγίανση των τραπεζών.

Η πολιτική αποδοχών θα πρέπει να περιλαμβάνει:

• α) τους στόχους επιδόσεων του ιδρύματος, των επιχειρηματικών τομέων και του προσωπικού·
• β) τις μεθόδους για τη μέτρηση των επιδόσεων, περιλαμβανομένων των κριτηρίων επιδόσεων·
• γ) τη δομή των μεταβλητών αποδοχών, συμπεριλαμβανομένων, κατά περίπτωση, των μέσων διά των οποίων αποδίδονται τμήματα των μεταβλητών αποδοχών·
• δ) τα μέτρα εκ των προτέρων και εκ των υστέρων προσαρμογής των μεταβλητών αποδοχών με βάση τον κίνδυνο⁸ .

⁸ Ειδικές απαιτήσεις για τις αποδοχές συγκεκριμένων μελών του προσωπικού και την ευθυγράμμισή τους με τους κινδύνους περιλαμβάνονται στους τίτλους III και IV του παρόντος εγγράφου.

Τα ιδρύματα θα πρέπει να διασφαλίζουν τον εντοπισμό και τη διαχείριση πιθανών συγκρούσεων συμφερόντων που προκαλούνται από την καταβολή μέσων ως τμημάτων των μεταβλητών ή των σταθερών αποδοχών. Στο πλαίσιο αυτό, πρέπει επίσης να εξασφαλίζουν τη συμμόρφωση με τους κανόνες περί χρηματοπιστωτικών πράξεων προσώπων που κατέχουν εμπιστευτικές πληροφορίες και να μεριμνούν ώστε να μην λαμβάνονται μέτρα που μπορούν να έχουν βραχυπρόθεσμο αντίκτυπο στην τιμή της μετοχής ή των μέσων.

Όταν οι πολιτικές αποδοχών ή οι πολιτικές αποδοχών του ομίλου εφαρμόζονται σε ιδρύματα, συμπεριλαμβανομένων και των θυγατρικών τους, και τα μέλη του προσωπικού του ιδρύματος είναι επίσης οι πλειοψηφικοί ιδιοκτήτες του ιδρύματος ή της θυγατρικής, η πολιτική αποδοχών θα πρέπει να προσαρμόζεται στην ειδική κατάσταση των εν λόγω ιδρυμάτων ή θυγατρικών. Για συγκεκριμένα μέλη του προσωπικού, το ίδρυμα θα πρέπει να διασφαλίζει ότι η πολιτική αποδοχών συμμορφώνεται με τις αντίστοιχες απαιτήσεις της οδηγίας για τις κεφαλαιακές απαιτήσεις στο πλαίσιο των άρθρων 92 και 94, καθώς και με τις παρούσες κατευθυντήριες γραμμές.

Με την επιφύλαξη των μέτρων που θα εγκρίνουν τα κράτη μέλη⁹ για την αποτροπή ή την αντιστάθμιση μειονεκτημάτων στην επαγγελματική σταδιοδρομία του ανεπαρκώς εκπροσωπούμενου φύλου¹⁰ , η πολιτική αποδοχών και όλες οι σχετικές συνθήκες απασχόλησης που έχουν αντίκτυπο στις αποδοχές ανά μονάδα μέτρησης ή χρονοχρέωσης θα πρέπει να είναι ουδέτερες ως προς το φύλο, δηλαδή δεν θα πρέπει να υφίσταται καμία διαφοροποίηση μεταξύ των μελών του προσωπικού ανδρικού, γυναικείου ή διαφορετικού φύλου.

⁹ Π.χ. κατά την εφαρμογή της οδηγίας 2006/54/ΕΚ.

¹⁰ Ενώ το άρθρο 157 της ΣΛΕΕ χρησιμοποιεί τον όρο «λιγότερο εκπροσωπούμενο φύλο», η οδηγία για τις κεφαλαιακές απαιτήσεις χρησιμοποιεί τον όρο «ανεπαρκώς εκπροσωπούμενο φύλο»: αμφότεροι οι όροι έχουν την ίδια έννοια για τους σκοπούς του παρόντος εγγράφου.

Η ουδέτερη ως προς το φύλο πολιτική αποδοχών θα πρέπει να διασφαλίζει ότι όλες οι παράμετροι της πολιτικής αποδοχών είναι ουδέτερες ως προς το φύλο, συμπεριλαμβανομένων των προϋποθέσεων απόδοσης και καταβολής των αποδοχών. Τα ιδρύματα θα πρέπει να είναι σε θέση να καταδείξουν ότι η πολιτική αποδοχών είναι ουδέτερη ως προς το φύλο.

Κατά τον προσδιορισμό των αποδοχών ανά μονάδα μέτρησης ή των αποδοχών με βάση το χρόνο τα ιδρύματα θα πρέπει να εξετάζουν με τον δέοντα τρόπο τις αποδοχές που έχουν αποδοθεί, τις ρυθμίσεις του χρόνου εργασίας, τις περιόδους ετήσιας άδειας και λοιπές οικονομικές και μη οικονομικές παροχές. Τα ιδρύματα μπορούν να χρησιμοποιούν ως μονάδα μέτρησης τις ετήσιες ακαθάριστες αποδοχές του προσωπικού, οι οποίες υπολογίζονται σε βάση ισοδυνάμων πλήρους απασχόλησης.

Προκειμένου να παρακολουθούν την εφαρμογή της ουδέτερης ως προς το φύλο πολιτικής αποδοχών, τα ιδρύματα θα πρέπει να τεκμηριώνουν κατάλληλα την αξία της θέσης, π.χ. τεκμηριώνοντας περιγραφές θέσεων εργασίας ή ορίζοντας μισθολογικές κατηγορίες, για όλα τα μέλη του προσωπικού ή τις κατηγορίες μελών του προσωπικού και να προσδιορίζουν τις θέσεις που θεωρείται ότι έχουν ίση αξία, π.χ. εφαρμόζοντας ένα σύστημα κατάταξης θέσεων εργασίας, λαμβάνοντας υπόψη τουλάχιστον το είδος των δραστηριοτήτων και των καθηκόντων που ανατίθενται στη θέση ή στο μέλος του προσωπικού. Όταν χρησιμοποιείται ένα σύστημα κατάταξης θέσεων εργασίας για τον καθορισμό των αποδοχών, θα πρέπει να βασίζεται στα ίδια κριτήρια για άνδρες, γυναίκες και μέλη του προσωπικού διαφορετικού φύλου και να καταρτίζεται κατά τρόπο ώστε να αποκλείει κάθε διάκριση, συμπεριλαμβανομένων των διακρίσεων λόγω φύλου.

Κατά τον καθορισμό των αποδοχών του προσωπικού, τα ιδρύματα μπορούν να εξετάζουν πρόσθετες παραμέτρους με τρόπο ουδέτερο ως προς το φύλο. Στις παραμέτρους αυτές μπορεί να περιλαμβάνονται:

• α) οι εκπαιδευτικές και οι επαγγελματικές απαιτήσεις και οι απαιτήσεις που άπτονται της κατάρτισης, οι δεξιότητες, η προσπάθεια και η ευθύνη, οι εργασίες που εκτελούνται και η φύση των σχετικών καθηκόντων¹¹ ·
• β) ο τόπος απασχόλησης και το κόστος διαβίωσης·
• γ) το ιεραρχικό επίπεδο του προσωπικού και αν το προσωπικό διαθέτει διοικητικές αρμοδιότητες·
• δ) το επίπεδο τυπικής εκπαίδευσης του προσωπικού·
• ε) η έλλειψη διαθέσιμου προσωπικού στην αγορά εργασίας για εξειδικευμένες θέσεις·
• στ) το είδος της σύμβασης εργασίας, επίσης αν είναι σύμβαση ορισμένου ή αορίστου χρόνου·
• ζ) η διάρκεια της επαγγελματικής πείρας του προσωπικού·
• η) επαγγελματικές πιστοποιήσεις του προσωπικού·
• θ) κατάλληλες παροχές, όπως η καταβολή πρόσθετων επιδομάτων στέγης και τέκνων στο προσωπικό με συζύγους και εξαρτώμενα μέλη οικογενείας.

¹¹ Ανατρέξτε επίσης στη σύσταση της Επιτροπής της 7ης Μαρτίου 2014 σχετικά με την ενίσχυση της αρχής της ισότητας των αμοιβών μεταξύ ανδρών και γυναικών μέσω της διαφάνειας.