7.4 Επιτόπια και εξ αποστάσεως εποπτεία και εκτιμήσεις κινδύνου

Στο πλαίσιο της επιτόπιας και απομακρυσμένης εποπτείας, οι πληροφορίες που πρέπει να ανταλλάσσουν μεταξύ τους οι αρχές προληπτικής εποπτείας και οι εποπτικές αρχές για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες / της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας μπορεί να περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τα εξής:

• α. σημαντικές πληροφορίες σχετικά με τα αποτελέσματα των επιτόπιων επιθεωρήσεων και εξ αποστάσεως ελέγχων, καθώς και τη σχετική τεκμηρίωση που συλλέχθηκε στο πλαίσιο της εποπτείας·
• β. σχετικά τμήματα από εκθέσεις που λαμβάνονται από τα ιδρύματα ή τρίτους, συμπεριλαμβανομένων συμβούλων και εξωτερικών ελεγκτών·
• γ. σχετικές πληροφορίες που ανταλλάσσονται στο πλαίσιο του Κολλεγίου για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες / της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας ή του σώματος προληπτικής εποπτείας, κατά περίπτωση·
• δ. σχετικά τμήματα από τα πρακτικά των συνεδριάσεων με τα ιδρύματα και από τις συνεδριάσεις των κολλεγίων, εφόσον είναι διαθέσιμα.

Αρχές προληπτικής εποπτείας

Οι αρχές προληπτικής εποπτείας πρέπει να ζητούν από τις εποπτικές αρχές για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες / της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας πληροφορίες σχετικές με τη διαδικασία εποπτικού ελέγχου και αξιολόγησης, όπως ορίζεται στις κατευθυντήριες γραμμές της ΕΑΤ σχετικά με τις κοινές διαδικασίες και μεθοδολογίες για τη διαδικασία εποπτικού ελέγχου και αξιολόγησης¹³ , που περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων τα εξής:

• α. τα σχετικά αποτελέσματα των εκτιμήσεων κινδύνου νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες / χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, συμπεριλαμβανομένων κλαδικών και μεμονωμένων εκτιμήσεων και διαβαθμίσεων κινδύνου, ιδίως σε περιπτώσεις αυξημένης έκθεσης σε σημαντικούς κινδύνους νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες / χρηματοδότησης της τρομοκρατίας·
• β. πληροφορίες σχετικά με αναδυόμενους κινδύνους νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες / χρηματοδότησης της τρομοκρατίας στους οποίους ενδέχεται να εκτεθεί το ίδρυμα·
• γ. πληροφορίες σχετικά με ουσιώδεις αδυναμίες¹⁴ στο πλαίσιο διακυβέρνησης, συστημάτων και ελέγχων για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες / χρηματοδότησης της τρομοκρατίας του εποπτευόμενου ιδρύματος·
• δ. πληροφορίες σχετικά με πιθανές ή πραγματικές παραβάσεις, ιδίως σοβαρές παραβάσεις των εφαρμοστέων νόμων για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες / της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας από το εποπτευόμενο ίδρυμα·
• ε. πληροφορίες σχετικά με τα μέτρα που εφαρμόζει το ίδρυμα για τον μετριασμό των παραβάσεων και των ουσιωδών αδυναμιών·

στ. πληροφορίες σχετικά με εποπτικά μέτρα ή κυρώσεις που εκκρεμούν ή επιβλήθηκαν στο ίδρυμα, όπως ορίζεται στο τμήμα 8.

¹³ Κατευθυντήριες γραμμές της ΕΑΤ σχετικά με τις κοινές διαδικασίες και μεθόδους για τη διαδικασία εποπτικού ελέγχου και αξιολόγησης (ΔΕΕΑ) και της άσκησης εποπτικών προσομοιώσεων ακραίων καταστάσεων (EBA/GL/2014/13).

¹⁴ Όπως οι «ουσιώδεις αδυναμίες» ορίζονται στα κανονιστικά τεχνικά πρότυπα βάσει του άρθρου 9α του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1093/2010.

Οι αρχές προληπτικής εποπτείας πρέπει να παρέχουν πληροφορίες σχετικές με την αξιολόγηση κινδύνου νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες / χρηματοδότησης της τρομοκρατίας που διενεργούν οι εποπτικές αρχές για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες / της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, συμπεριλαμβανομένων, μεταξύ άλλων, των πληροφοριών που αναφέρονται στην παράγραφο 81.

Οι αρχές προληπτικής εποπτείας πρέπει να ανταλλάσσουν με τη μονάδα χρηματοοικονομικών πληροφοριών τις πληροφορίες που είναι σχετικές με τα καθήκοντα αυτής σύμφωνα με την παράγραφο 20, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών αποτελεσμάτων των εποπτικών αξιολογήσεων των ιδρυμάτων που ενδέχεται να έχουν επιπτώσεις στο πλαίσιο αναφοράς ύποπτων συναλλαγών.

Επιπλέον, σε περιπτώσεις όπου το ίδρυμα εκτίθεται σε αυξημένους κινδύνους νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες / χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, οι αρχές προληπτικής εποπτείας πρέπει, κατά περίπτωση, να αναζητούν από τη μονάδα χρηματοοικονομικών πληροφοριών τις πληροφορίες που είναι σχετικές με τη διαδικασία εποπτικού ελέγχου και αξιολόγησης που μπορεί να περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, πληροφορίες από τις τυπολογίες και την ανάλυση κινδύνου σχετικά με συναλλαγές και επιχειρηματικές σχέσεις που θα μπορούσαν να είναι σημαντικές για την ανάλυση του επιχειρηματικού μοντέλου.

Εποπτικές αρχές για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες / της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας

Οι εποπτικές αρχές για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες / της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας πρέπει να ζητούν από τις αρχές προληπτικής εποπτείας τις πληροφορίες που είναι σχετικές όταν πραγματοποιούν την αξιολόγηση κινδύνου νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες / χρηματοδότησης της τρομοκρατίας των εποπτευόμενων ιδρυμάτων, όπου συμπεριλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, τα εξής:

• α. πληροφορίες σχετικά με την αξιολόγηση του εγγενούς κινδύνου νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες / χρηματοδότησης της τρομοκρατίας των ιδρυμάτων ή του σχετικού κινδύνου νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες / χρηματοδότησης της τρομοκρατίας του κλάδου, ιδίως πληροφορίες σχετικά με τα προϊόντα και τις υπηρεσίες του ιδρύματος, την πελατειακή βάση, τη γεωγραφική παρουσία ή τους διαύλους παροχής υπηρεσιών του ιδρύματος¹⁵ ·
• β. τα σχετικά αποτελέσματα που προκύπτουν από τη διαδικασία εποπτικού ελέγχου και αξιολόγησης¹⁶ , εφόσον είναι διαθέσιμα, ιδίως στους τομείς του επιχειρηματικού μοντέλου, της αξιολόγησης της εσωτερικής διακυβέρνησης και των ελέγχων σε επίπεδο ιδρύματος, των κινδύνων για τα κεφάλαια και των κινδύνων για τη ρευστότητα και τη χρηματοδότηση·
• γ. σχετικές παραβάσεις ή ουσιώδεις αδυναμίες που εντοπίζονται στο εποπτευόμενο ίδρυμα και οι οποίες ενδέχεται να έχουν αντίκτυπο στο πλαίσιο για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες / της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας του ιδρύματος·
• δ. πληροφορίες σχετικά με εποπτικά μέτρα ή τις κυρώσεις που εκκρεμούν ή επιβλήθηκαν στο ίδρυμα, όπως ορίζεται στο τμήμα 8·
• ε. πληροφορίες σχετικά με υποκαταστήματα και θυγατρικές που είναι αναγκαίες για την ολοκλήρωση της χαρτογράφησης των επιχειρήσεων, σύμφωνα με τις κοινές κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τη συνεργασία και την ανταλλαγή πληροφοριών για τους σκοπούς της οδηγίας (ΕΕ) 2015/849¹⁷ .

¹⁵ Σύμφωνα με τις αναθεωρημένες κοινές κατευθυντήριες γραμμές για την εποπτεία με βάση τον κίνδυνο (EBA/GL/2021/16)·

¹⁶ Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές της ΕΑΤ σχετικά με τις αναθεωρημένες κοινές διαδικασίες και μεθοδολογίες για τη διαδικασία εποπτικού ελέγχου και αξιολόγησης (ΔΕΕΑ) και τις εποπτικές προσομοιώσεις ακραίων καταστάσεων (EBA/GL/2014/13)·

¹⁷ Κοινές κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τη συνεργασία και την ανταλλαγή πληροφοριών για τους σκοπούς της οδηγίας (ΕΕ) 2015/849 μεταξύ των αρμόδιων αρχών που εποπτεύουν πιστωτικά ιδρύματα και χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς (JC 2019 81).

Οι εποπτικές αρχές για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες / της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας πρέπει να παρέχουν πληροφορίες που είναι σημαντικές για την προληπτική αξιολόγηση κινδύνου, συμπεριλαμβανομένων, μεταξύ άλλων, των πληροφοριών που αναφέρονται στην παράγραφο 77.

Οι εποπτικές αρχές για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες / της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας πρέπει, κατά περίπτωση, να αναζητούν από τη μονάδα χρηματοοικονομικών πληροφοριών τις πληροφορίες που είναι σχετικές με την εκτέλεση της αξιολόγησης κινδύνου νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες / χρηματοδότησης της τρομοκρατίας και την εποπτεία που μπορεί να περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων:

• α. τις τυπολογίες των κινδύνων νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες / χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, συμπεριλαμβανομένων των γεωγραφικών και διασυνοριακών κινδύνων·
• β. τα σχετικά αποτελέσματα της αξιολόγησης κινδύνου νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες / χρηματοδότησης της τρομοκρατίας που διενεργεί η μονάδα χρηματοοικονομικών πληροφοριών·
• γ. τις πληροφορίες σχετικά με αναδυόμενους κινδύνους που εντοπίζονται από τη μονάδα χρηματοοικονομικών πληροφοριών·
• δ. τις πληροφορίες σχετικά με την ποσότητα και την ποιότητα των αναφορών ύποπτων συναλλαγών που ελήφθησαν από ιδρύματα, με συγκεντρωτικό τρόπο, όπως ανά κλάδο και όσον αφορά μεμονωμένα ιδρύματα·
• ε. τις πληροφορίες σχετικά με τυχόν αδυναμίες των συστημάτων και ελέγχων για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες / της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας που ενδέχεται να έχει εντοπίσει ή υποπτευθεί η μονάδα χρηματοοικονομικών πληροφοριών και ιδίως πληροφορίες σχετικά με την έγκαιρη ανταπόκριση σε αιτήματα παροχής πληροφοριών που υποβάλλονται από τη μονάδα χρηματοοικονομικών πληροφοριών και την ποιότητα των πληροφοριών, των δεδομένων και της τεκμηρίωσης που παρέχονται ως απάντηση σε τυχόν τέτοια αιτήματα·

στ. την επιβεβαίωση σχετικά με το κατά πόσον το ίδρυμα έχει αποτελέσει αντικείμενο αναφοράς ύποπτης συναλλαγής που έχει υποβληθεί από άλλο ίδρυμα ή κατά πόσον κεφάλαια που υπόκεινται σε αναφορές ύποπτων συναλλαγών προέρχονται τακτικά από το εν λόγω ίδρυμα και κάθε πληροφορία σχετικά με την υπόθεση, που μπορεί να είναι σε θέση να ανταλλάσσει η μονάδα χρηματοοικονομικών πληροφοριών σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο.

Οι εποπτικές αρχές για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες / της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας πρέπει να ανταλλάσσουν με τη μονάδα χρηματοοικονομικών πληροφοριών τις πληροφορίες που είναι σχετικές με τα καθήκοντά της σύμφωνα με την παράγραφο 20, οι οποίες μπορεί να περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων τα εξής:

• α. πληροφορίες ως προς τις σχετικές ελλείψεις και αδυναμίες που εντοπίστηκαν στο εποπτευόμενο ίδρυμα, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που μπορούν να επηρεάσουν το πλαίσιο αναφοράς ύποπτων συναλλαγών·
• β. πληροφορίες σχετικά με εικαζόμενες ή διαπραχθείσες παραβάσεις, ιδίως σοβαρές παραβάσεις των εφαρμοστέων νόμων για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες / της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας από το εποπτευόμενο ίδρυμα, ιδίως όταν οι εν λόγω παραβάσεις έχουν αντίκτυπο στην ικανότητα του ιδρύματος να αναφέρει ύποπτες συναλλαγές, τα σχετικά αποτελέσματα της αξιολόγησης κινδύνου νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες / χρηματοδότησης της τρομοκρατίας των κλάδων ή, κατά περίπτωση, μεμονωμένων ιδρυμάτων·
• γ. κάθε πληροφορία σχετικά με τους αναδυόμενους κινδύνους νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες / χρηματοδότησης της τρομοκρατίας εντός του κλάδου·
• δ. σχετικές πληροφορίες που συλλέγονται από αναφορές που ελήφθησαν σύμφωνα με το άρθρο 61 παράγραφος 1 της οδηγίας (ΕΕ) 2015/849 σχετικά με πιθανές ή πραγματικές παραβάσεις των εθνικών διατάξεων για τη μεταφορά της οδηγίας (ΕΕ) 2015/849.

Κοινή εκτίμηση των εποπτικών αρχών για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες / της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας και των αρχών προληπτικής εποπτείας, σύμφωνα με το άρθρο 97 παράγραφος 6 της οδηγίας αριθ. 2013/36/ΕΕ

Όταν, βάσει της προληπτικής αξιολόγησης κινδύνου, η αρχή προληπτικής εποπτείας έχει βάσιμες υπόνοιες ότι διαπράττεται, επιχειρείται να διαπραχθεί, έχει διαπραχθεί ή επιχειρήθηκε να διαπραχθεί νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες ή χρηματοδότηση της τρομοκρατίας σε σχέση με ένα ίδρυμα ή ότι ένα ίδρυμα είναι εκτεθειμένο σε αυξημένο κίνδυνο νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες / χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, πρέπει να κοινοποιεί αμέσως στην εποπτική αρχή για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες / της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας του εν λόγω ιδρύματος και στην ΕΑΤ τα ευρήματα και τις ανησυχίες της, σύμφωνα με το άρθρο 97 παράγραφος 6 της οδηγίας αριθ. 2013/36/ΕΕ.

Όταν η εποπτική αρχή για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες / της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας εκτιμά ότι ένα ίδρυμα είναι δυνητικά εκτεθειμένο σε αυξημένο κίνδυνο νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες / χρηματοδότησης της τρομοκρατίας μετά την κοινοποίηση από την αρχή προληπτικής εποπτείας, όπως ορίζεται ανωτέρω, η εποπτική αρχή για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες / της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας πρέπει να συνεργάζεται με την αρχή προληπτικής εποπτείας προκειμένου να καταλήξουν σε κοινή εκτίμηση, η οποία πρέπει να κοινοποιείται αμέσως στην ΕΑΤ, σύμφωνα με το άρθρο 97 παράγραφος 6 της οδηγίας αριθ. 2013/36/ΕΕ, μέσω ενιαίας υποβολής από την αρχή προληπτικής εποπτείας.

Για τη διενέργεια της κοινής εκτίμησης, όπως απαιτείται βάσει του άρθρου 97 παράγραφος 6 της οδηγίας αριθ. 2013/36/ΕΕ, η αρχή προληπτικής εποπτείας και η εποπτική αρχή για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες / της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας πρέπει να συνεργάζονται στενά και να προσδιορίζουν όλα τα πραγματικά περιστατικά και τους λόγους που ενδέχεται να οδηγήσουν σε δυνητικό αυξημένο κίνδυνο νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες / χρηματοδότησης της τρομοκρατίας. Και οι δύο εποπτικές αρχές πρέπει να ανταλλάσσουν όλες τις πληροφορίες που είναι σημαντικές για τη διενέργεια της κοινής εκτίμησης.

Η κοινή εκτίμηση πρέπει να διατυπώνεται εγγράφως και να περιέχει τα διαπιστωμένα πραγματικά περιστατικά και τους λόγους. Το έγγραφο πρέπει να περιέχει τουλάχιστον την εποπτική αξιολόγηση για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες / της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας του δυνητικού αυξημένου κινδύνου νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες / χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, συμπεριλαμβανομένων πιθανών μέτρων για τον μετριασμό του κινδύνου από την άποψη της καταπολέμησης της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες / χρηματοδότησης της τρομοκρατίας και την ανάλυση των πιθανών επιπτώσεων της εν λόγω αξιολόγησης στην προληπτική εποπτεία και πιθανά μέτρα προληπτικής εποπτείας για τον μετριασμό του κινδύνου.