4.5 Εντοπισμός και εκτίμηση του CSRBB

Ο CSRBB καταγράφει έναν συνδυασμό δύο στοιχείων:

• (α) Τις μεταβολές του «πιστωτικού περιθωρίου της αγοράς» ή της «αγοραίας τιμής του πιστωτικού κινδύνου» (που διαφέρει από το ιδιοσυγκρατικό πιστωτικό περιθώριο)⁸ οι οποίες αντιστοιχούν στο ασφάλιστρο πιστωτικού κινδύνου που απαιτείται από τους συμμετέχοντες στην αγορά για μια δεδομένη πιστωτική ποιότητα·⁹
• (β) Τις μεταβολές του «περιθωρίου ρευστότητας της αγοράς» οι οποίες αντιστοιχούν στο ασφάλιστρο ρευστότητας που πυροδοτεί τη διάθεση της αγοράς για επενδύσεις και την παρουσία πρόθυμων αγοραστών και πωλητών·

⁸ Το ιδιοσυγκρατικό πιστωτικό περιθώριο αντικατοπτρίζει τον συγκεκριμένο πιστωτικό κίνδυνο που συνδέεται με την πιστωτική ποιότητα του μεμονωμένου δανειζόμενου (που θα αντικατοπτρίζει επίσης αξιολογήσεις κινδύνων που προκύπτουν από τον κλάδο και τη γεωγραφική θέση του δανειζόμενου) και τις λεπτομέρειες του πιστωτικού μέσου (π.χ. αν πρόκειται για ομόλογο ή για παράγωγο).

⁹ Για παράδειγμα, η επιπρόσθετη απόδοση που θα πρέπει να παράγει ένα χρεόγραφο που εκδόθηκε από οντότητα με αξιολόγηση ΑΑ σε σχέση με μια εναλλακτική λύση χωρίς κίνδυνο.

Ο CSRBB δεν περιλαμβάνει την επίδραση των μεταβολών στην πιστωτική ποιότητα κατά τη διάρκεια της περιόδου παρατήρησης (δηλαδή, υποβάθμιση/αναβάθμιση κατηγορίας αξιολόγησης ενός συγκεκριμένου αντισυμβαλλόμενου ή μέσου, που εκλαμβάνεται ως κίνδυνος μεταβολής της πιστοληπτικής αξιολόγησης). Ειδικότερα, η επιδείνωση της πιστωτικής ποιότητας ενός ιδρύματος δεν θα πρέπει να ασκεί κανένα θετικό αντίκτυπο στη μέτρηση του κινδύνου πιστωτικού περιθωρίου. Τα ιδρύματα θα πρέπει να αποφεύγουν τυχόν επικαλύψεις με το πλαίσιο διαχείρισης του κινδύνου προσαρμογής πιστωτικής αποτίμησης όταν διενεργούν εκτίμηση του CSRBB.

Από τον CSRBB αποκλείονται τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα.

Κατά την αξιολόγηση των μεταβολών στις διακυμάνσεις του ασφάλιστρου πιστωτικού κινδύνου και του ασφάλιστρου ρευστότητας, τα ιδρύματα μπορούν να εξετάζουν ειδικές για το εκάστοτε νόμισμα διαστάσεις (π.χ. EUR, USD κ.λπ.) ως σημαντική διάσταση για το πιστωτικό περιθώριο της αγοράς και το περιθώριο ρευστότητας της αγοράς.

Τα ιδρύματα δεν θα πρέπει να εξαιρούν εκ των προτέρων από την περίμετρο του CSRBB τυχόν μέσα του τραπεζικού χαρτοφυλακίου, μεταξύ άλλων, τα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού, τα παράγωγα και λοιπά στοιχεία εκτός ισολογισμού όπως δανειακές υποχρεώσεις, ανεξαρτήτως της λογιστικής αντιμετώπισής τους. Κάθε δυνητική εξαίρεση μέσων από τη σχετική περίμετρο θα πρέπει να διενεργείται σε περίπτωση που απουσιάζει η ευαισθησία στον κίνδυνο πιστωτικού περιθωρίου και θα πρέπει να τεκμηριώνεται και να αιτιολογείται καταλλήλως. Σε κάθε περίπτωση, τα ιδρύματα δεν θα πρέπει να αποκλείουν στοιχεία ενεργητικού που υπολογίζονται σε εύλογη αξία.

Με την επιφύλαξη της παραγράφου 12, συμπεριλαμβάνονται οι μικρές δραστηριότητες του χαρτοφυλακίου συναλλαγών, όπως ορίζονται από το άρθρο 94 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 575/2013, εκτός εάν ο κίνδυνος πιστωτικού περιθωρίου τους αποτυπώνεται σε άλλη μέτρηση κινδύνου.

4.5.2 Διακυβέρνηση και στρατηγική όσον αφορά τον CSRBB

Η στρατηγική CSRBB του ιδρύματος, συμπεριλαμβανομένης της διάθεσης ανάληψης κινδύνου CSRBB, θα πρέπει να αποτελεί μέρος της συνολικής στρατηγικής, ειδικότερα των στρατηγικών στόχων και των στόχων κινδύνου, που θα πρέπει να εγκριθεί από το διοικητικό όργανο όπως ορίζεται στο άρθρο 88 παράγραφος 1 στοιχείο α) δεύτερο εδάφιο της οδηγίας 2013/36/EΕ.

Η διάθεση ανάληψης κινδύνου CSRBB του ιδρύματος θα πρέπει να εκφράζεται σε σχέση με τις επιπτώσεις των μεταβαλλόμενων πιστωτικών περιθωρίων στις διαφορετικές μετρήσεις CSRBB. Τα ιδρύματα που είναι εκτεθειμένα σε σημαντικό βαθμό στον CSRBB θα πρέπει να το αποτυπώνουν καταλλήλως στη διάθεση τους για ανάληψη κινδύνου.

Τα ιδρύματα θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι έχουν καθοριστεί διαδικασίες για τον εντοπισμό, τη μέτρηση και την παρακολούθηση του CSRBB όταν προτείνουν νέα προϊόντα και δραστηριότητες. Θα πρέπει να διασφαλίζεται ότι τα χαρακτηριστικά CSRBB των εν λόγω νέων προϊόντων και δραστηριοτήτων είναι επαρκώς κατανοητά.

Τα ιδρύματα που ενοποιούνται θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι οι ρυθμίσεις και οι διαδικασίες εσωτερικής διακυβέρνησης για τη διαχείριση του CSRBB είναι συνεπείς και καλά ενσωματωμένες σε ενοποιημένη και υποενοποιημένη βάση. 4.5.3 Πλαίσιο και αρμοδιότητες αξιολόγησης κινδύνου CSRBB

Με σκοπό την ύπαρξη ρυθμίσεων εσωτερικής διακυβέρνησης σύμφωνα με τα άρθρα 74 και 88 της οδηγίας 2013/36/ΕΕ, τα ιδρύματα θα πρέπει, σε σχέση με τον CSRBB, να διασφαλίζουν τα ακόλουθα:

• (α) ότι το διοικητικό τους όργανο φέρει την τελική ευθύνη για την εποπτεία του πλαισίου διαχείρισης του CSRBB και του πλαισίου της διάθεσης ανάληψης κινδύνου του ιδρύματος για την επαρκή κάλυψη των κινδύνων. το διοικητικό όργανο, ωστόσο, μπορεί να αναθέσει την παρακολούθηση και τη διαχείριση του CSRBB σε ανώτερα διοικητικά στελέχη, σε εμπειρογνώμονες ή σε επιτροπή διαχείρισης ενεργητικού – παθητικού, υπό τους όρους που διευκρινίζονται περαιτέρω στην παράγραφο 132·
• (β) ότι έχουν θεσπίσει ένα πλαίσιο διαχείρισης CSRBB που καθορίζει σαφώς τις αρμοδιότητες και αποτελείται από πολιτικές, διαδικασίες και εσωτερικούς ελέγχους, συμπεριλαμβανομένων των τακτικών ανεξάρτητων επανεξετάσεων και αξιολογήσεων της αποτελεσματικότητας του πλαισίου.
• (γ) ότι οι ρυθμίσεις, οι διαδικασίες και οι μηχανισμοί που αποτελούν σημεία αναφοράς για την αξιολόγηση του CSRBB είναι πλήρεις και αναλογικοί προς τη φύση, την κλίμακα και την πολυπλοκότητα των εγγενών κινδύνων του επιχειρηματικού μοντέλου και των δραστηριοτήτων του ιδρύματος.

Το διοικητικό όργανο ή οι εκπρόσωποί του θα πρέπει, ειδικότερα, να είναι αρμόδιο για τα ακόλουθα:

• (α) Να κατανοεί τη φύση και το επίπεδο της έκθεσης σε CSRBB. Το διοικητικό όργανο θα πρέπει να διασφαλίσει ότι υπάρχουν σαφείς οδηγίες σχετικά με την διάθεση ανάληψης κινδύνου για το CSRBB όσον αφορά τις επιχειρηματικές στρατηγικές του ιδρύματος.
• (β) Να διαπιστώνει τη λήψη των κατάλληλων μέτρων για την εκτίμηση και την παρακολούθηση του CSRBB, σύμφωνα με τις εγκεκριμένες στρατηγικές και πολιτικές. Στο πλαίσιο αυτό, το διοικητικό όργανο ή οι αντιπρόσωποί του είναι υπεύθυνοι για τον καθορισμό:
• i. συστημάτων και προτύπων για την παρακολούθηση του CSRBB, την αξιολόγηση των θέσεων και την αξιολόγηση των επιδόσεων, συμπεριλαμβανομένων των διαδικασιών επικαιροποίησης των σεναρίων ακραίων μεταβολών, παραμέτρων και ακραίων καταστάσεων και των βασικών υποκείμενων παραδοχών που καθοδηγούν την ανάλυση CSRBB του ιδρύματος·
• ii. ολοκληρωμένης διαδικασίας υποβολής αναφορών και ελέγχου CSRBB· και
• iii. αποτελεσματικών εσωτερικών ελέγχων και συστημάτων διοικητικής πληροφόρησης (ΣΔΠ).
• (γ) Να εγκρίνει σημαντικές πρωτοβουλίες ανάληψης κινδύνων CSRBB πριν από την εφαρμογή. Οι θέσεις που σχετίζονται με τις εσωτερικές μεταβιβάσεις κινδύνων μεταξύ εκτός και εντός του χαρτοφυλακίου συναλλαγών θα πρέπει να τεκμηριώνονται δεόντως.
• (δ) Να εποπτεύει την έγκριση, την εφαρμογή και την αναθεώρηση των πολιτικών και διαδικασιών διαχείρισης του CSRBB. Το επίπεδο και οι μεταβολές στην έκθεση του ιδρύματος στον CSRBB θα πρέπει να παρέχονται τακτικά στο διοικητικό όργανο.
• (ε) Να διασφαλίζει ότι η επικύρωση των μεθόδων μέτρησης CSRBB και η αξιολόγηση του αντίστοιχου κινδύνου υποδείγματος περιλαμβάνονται σε επίσημη διαδικασία πολιτικής η οποία θα πρέπει να αναθεωρείται και να εγκρίνεται από το διοικητικό όργανο ή τους εκπροσώπους του.
• (στ) Να κατανοεί και να αξιολογεί την εκτέλεση των καθηκόντων των εκπροσώπων του όσον αφορά την παρακολούθηση και τον έλεγχο του CSRBB, σύμφωνα με τις πολιτικές που έχουν εγκριθεί από το διοικητικό όργανο, με βάση τακτική επισκόπηση έγκαιρων και επαρκώς λεπτομερών πληροφοριών.
• (ζ) Να κατανοεί τις συνέπειες των στρατηγικών CSRBB του ιδρύματος και των πιθανών συνδέσεών τους με τους κινδύνους αγοράς, ρευστότητας, πίστωσης και λειτουργίας, χωρίς ωστόσο να απαιτείται από όλα τα μέλη του διοικητικού οργάνου να είναι εμπειρογνώμονες στον τομέα. Ορισμένα μέλη θα πρέπει να έχουν επαρκείς τεχνικές γνώσεις προκειμένου να παρουσιάζουν ζητήματα και προκλήσεις όσον αφορά τις εκθέσεις που υποβάλλονται στο διοικητικό όργανο. Το ίδρυμα θα πρέπει να ορίσει ότι τα μέλη του διοικητικού οργάνου είναι υπεύθυνα να διασφαλίζουν ότι η ανώτερη διοίκηση έχει την ικανότητα να κατανοεί τον CSRBB και ότι η διαχείριση του CSRBB διαθέτει επαρκείς πόρους.

Τα ιδρύματα θα πρέπει να διαθέτουν ρυθμίσεις και διαδικασίες ανάθεσης για οποιαδήποτε ανάθεση εκ μέρους του διοικητικού οργάνου όσον αφορά την εκτίμηση και την παρακολούθηση του CSRBB, συμπεριλαμβανομένων, μεταξύ άλλων, των ακόλουθων:

• (α) Πρόσωπα ή επιτροπές στις οποίες έχουν ανατεθεί καθήκοντα του διοικητικού οργάνου για την ανάπτυξη πολιτικών και πρακτικών CSRBB, όπως ανώτερα διοικητικά στελέχη, εμπειρογνώμονες ή επιτροπή διαχείρισης ενεργητικού – παθητικού, θα πρέπει να προσδιορίζονται και να έχουν σαφώς καθορισμένους στόχους από το διοικητικό όργανο;
• (β) Το διοικητικό όργανο θα πρέπει να διασφαλίζει ότι υπάρχει επαρκής διαχωρισμός αρμοδιοτήτων στη διαδικασία διαχείρισης κινδύνου. Οι λειτουργίες προσδιορισμού, εκτίμησης, παρακολούθησης και ελέγχου του CSRBB θα πρέπει να έχουν σαφώς προσδιορισμένες αρμοδιότητες, να είναι ανεξάρτητες από τις λειτουργίες ανάληψης κινδύνου στον CSRBB και να αναφέρουν περιπτώσεις έκθεσης στον CSRBB απευθείας στο διοικητικό όργανο ή τους εκπροσώπους του.
• (γ) Το ίδρυμα θα πρέπει να διασφαλίζει ότι οι εκπρόσωποι του διοικητικού οργάνου έχουν σαφείς αρμοδιότητες σχετικά με τις μονάδες που είναι υπεύθυνες για την ανάληψη κινδύνου στον CSRBB. Ο δίαυλος επικοινωνίας για τη διαβίβαση των οδηγιών των εκπροσώπων στις εν λόγω μονάδες γραμμής θα πρέπει να είναι σαφής και
• (δ) Το διοικητικό όργανο θα πρέπει να διαπιστώνει ότι η δομή του ιδρύματος επιτρέπει στους εκπροσώπους του να εκτελούν τα καθήκοντά τους και διευκολύνει την αποτελεσματική λήψη αποφάσεων και τη διακυβέρνηση. Στο πλαίσιο αυτό, η επιτροπή διαχείρισης ενεργητικού – παθητικού, ή ισοδύναμη αυτής, θα πρέπει να συνεδριάζει τακτικά και η σύνθεσή της θα πρέπει να αντικατοπτρίζει κάθε σημαντικό τμήμα που συνδέεται με τον CSRBB. Το διοικητικό όργανο θα πρέπει να ενθαρρύνει τη συζήτηση σχετικά με τη διαδικασία διαχείρισης του CSRBB, τόσο μεταξύ των μελών και των εκπροσώπων του, όσο και μεταξύ των εκπροσώπων του και άλλων μελών του ιδρύματος. Το διοικητικό όργανο θα πρέπει επίσης να διασφαλίζει ότι η τακτική επικοινωνία μεταξύ των τομέων διαχείρισης κινδύνου και στρατηγικού σχεδιασμού διευκολύνει την παρακολούθηση του κινδύνου που προκύπτει από τις μελλοντικές δραστηριότητες.

4.5.4 Πολιτικές, διαδικασίες και έλεγχοι κινδύνου για τον CSRBB

Πολιτικές και διαδικασίες κινδύνου

Εσωτερικοί έλεγχοι

Σύστημα πληροφορικής και ποιότητα δεδομένων για τον CSRBB

Εσωτερικές αναφορές

Διακυβέρνηση μοντέλου