4.5 Sainaithint agus measúnú CSRBB

Cuimsítear dhá ghné in CSRBB:

• (a) Athruithe ar an “raon difríochta creidmheasa margaidh” nó “margadhphraghas an riosca creidmheasa” (ar leithligh ón raon difríochta creidmheasa neamhghnách)⁸ arb ionann é agus an phréimh riosca creidmheasa a cheanglaíonn rannpháirtithe margaidh le haghaidh cáilíocht chreidmheasa ar leith;⁹
• (b) Athruithe an “raon difríochta leachtachta margaidh” a dhéanann ionadaíocht ar an bpréimh leachtachta a spreagann inghlacthacht mhargaidh d'infheistíochtaí agus láithreacht ceannaitheoirí agus díoltóirí toilteanacha;

⁸ Léirítear sa raon difríochta creidmheasa neamhghnách an riosca creidmheasa sonrach a bhaineann le cáilíocht chreidmheas an iasachtaí aonair (ina léireofar measúnuithe ar na rioscaí a eascraíonn ón earnáil agus ó shuíomh geografach an iasachtaí) agus gnéithe sonracha na hionstraime creidmheasa (e.g., cibé acu an banna nó díorthach atá i gceist).

⁹ Mar shampla, ní mór go soláthródh an toradh breise a d'eisigh ionstraim fiachais eintiteas AA-rátáilte a tháirgeadh seachas rogha mhalartach atá saor ó riosca.

Ní chuimsítear in CSRBB éifeacht na n-athruithe ar cháilíocht chreidmheasa i rith na tréimhse breathnóireachta (i.e., íosghrádú rátála catagóire/uasghrádú contrapháirtí nó ionstraim shonrach, a nglactar leis mar riosca imirce). Go háirithe, níor cheart go mbeadh aon tionchar dearfach ag meathlú cháilíocht chreidmheasa institiúide ar an mbeart maidir le riosca raoin difríochta creidmheasa. Ba cheart d'institiúidí aon fhorluí leis an gcreat bainistíochta riosca coigeartaithe luach creidmheasa a sheachaint nuair a bhíonn CSRBB á mheas.

Ní chuirtear neamhchosaintí neamhthuillmheacha san áireamh in CSRBB.

Nuair a bhíonn athruithe ar an bpréimh riosca chreidmheasa agus gluaiseachtaí préimhe leachtachta á meas, féadfaidh institiúidí gnéithe sonracha airgeadra a bhreithniú (i.e., EUR, USD, etc.) mar ghné ábhartha do raon difríochta creidmheasa margaidh agus do raon difríochta leachtachta margaidh.

Níor cheart d'institiúidí aon ionstraim sa leabhar baincéireachta a chur as an áireamh ó theorainn CSRBB ex ante, lena n-áirítear sócmhainní, dliteanais, díorthaigh agus míreanna eile lasmuigh den chlár comhardaithe cosúil le gealltanais iasachta, beag beann ar an gcur chuige cuntasaíochta. Ba cheart aon eisiamh poitéinsiúil ionstraimí ón teorainn ábhartha a chur san áireamh mura bhfuil íogaireacht do riosca raoin difríochta creidmheasa le tabhairt faoi deara agus ba cheart a leithéid a dhoiciméadú agus a fhírinniú go cuí. I gcás ar bith, níor cheart d'institiúidí sócmhainní a bhfuil cuntas déanta orthu ag cóirluach a chur as an áireamh.

Gan dochar do mhír 12, cuirfear san áireamh gnóthaí beaga a bhaineann leis an leabharthrádála, arna míniú i mír 1 d'Airteagal 94 de Rialachán (AE) Uimh. 575/2013, mura bhfuil an riosca raoin difríochta creidmheasa curtha san áireamh i mbeart riosca eile.

4.5.2 Rialachas agus straitéis CSRBB

Ba cheart straitéis CSRBB na hinstitiúide, lena n-áirítear an inghlacthacht riosca le haghaidh CSRBB a áireamh sa straitéis fhoriomlán, go háirithe na cuspóirí straitéiseacha agus na cuspóirí riosca, nach mór don chomhlacht bainistíochta iad a fhormheas mar atá sonraithe i bhfomhír (2), litir (a) d'Airteagal 88(1) de Threoir 2013/36/AE.

Ba cheart inghlacthacht riosca na hinstitiúide do CSRBB a léiriú i dtéarmaí atá bunaithe ar thionchar na raonta creidmheasa luaineacha ar bhearta difriúla CSRBB. Ba cheart d'institiúidí atá neamhchosanta go suntasach ar CSRBB é seo a léiriú go cuí laistigh dá n-inghlacthacht riosca.

Ba cheart d'institiúidí a áirithiú go bhfuil nósanna imeachta bunaithe acu chun CSRBB a shainaithint, a thomhas agus a mhonatóiriú nuair a bhíonn táirgí nó gníomhaíochtaí nua á moladh. Ba cheart a áirithiú go bhfuil tuiscint mhaith ag daoine ar shaintréithe CSRBB na dtáirgí agus na ngníomhaíochtaí nua seo.

Ba cheart d'institiúidí comhdhlúthacháin a áirithiú go bhfuil socruithe agus próisis rialachais inmheánacha le haghaidh bhainistiú CSRBB comhsheasmhach agus comhtháite ar bhonn comhdlúite agus fo-chomhdhlúite.

4.5.3 Creat bainistíochta riosca agus freagrachtaí CSRBB

I bhfianaise socruithe rialachais inmheánacha de bhua Airteagal 74 agus Airteagal 88 de Threoir 2013/36/AE, ba cheart d'institiúidí, i ndáil le CSRBB, an méid seo a leanas a áirithiú:

• (a) Is ar a gcomhlacht bainistíochta atá an fhreagracht iomlán as maoirseacht chreat bainistíochta CSRBB, creat bainistíochta CSRBB agus creat inghlacthachta riosca na hinstitiúide chun na rioscaí a chlúdach go cuí. Féadfaidh an comhlacht bainistíochta, áfach, faireachán agus bainistíocht CSRBB a tharmligean chuig an bhfoireann bhainistíochta shinsearach, saineolaithe aonair nó coiste bainistíochta sócmhainní agus dliteanas faoi choinníollacha atá sonraithe tuilleadh i mír 132.
• (b) Tá creat bainistíochta CSRBB bunaithe acu ina mbunaítear línte soiléire freagrachtaí agus ina gcuimsítear beartais, próisis agus rialuithe inmheánacha lena n-áirítear athbhreithnithe agus meastóireachtaí neamhspleácha rialta ar éifeachtacht an chreata.
• (c) Tá na socruithe, próisis agus sásraí dá dtagraítear dóibh don mheasúnú ar CSRBB cuimsitheach agus i gcomhréir le cineál, scála agus castacht na rioscaí bunúsacha a bhaineann leis an tsamhail ghnó agus le gníomhaíochtaí na hinstitiúide.

Ba cheart go mbeadh an comhlacht bainistíochta nó a thoscairí freagrach as an méid seo a leanas go háirithe:

• (a) Cineál agus leibhéal na neamhchosanta CSRBB a thuiscint. Ba cheart don chomhlacht bainistíochta a áirithiú go bhfuil treoir shoiléir ann maidir le hinghlacthacht riosca do CSRBB i ndáil le straitéisí gnó na hinstitiúide.
• (b) A áirithiú go ndéantar na gníomhaíochtaí cuí chun CSRBB a mheas agus faireachán a dhéanamh orthu, comhsheasmhach leis na straitéisí agus beartais atá formheasta. Chuige sin, tá an comhlacht bainistíochta nó a thoscairí freagrach as an méid seo a leanas a shonrú:
• i. Córais agus caighdeáin chun faireachán a dhéanamh ar CSRBB, suíomhanna a luacháil agus a feidhmíocht a mheas, lena n-áirítear nósanna imeachta chun turraing, paraiméadair agus cásanna struis agus príomhthoimhdí bunúsacha atá mar bhonn le hanailís CSRBB na hinstitiúide a nuashonrú;
• ii. Próiseas cuimsitheach chun CSRBB a thuairisciú agus a athbhreithniú; agus
• iii. Rialuithe inmheánacha éifeachtacha agus córais faisnéis bainistíochta (MISanna).
• (c) Mórthionscnaimh glactha rioscaí CSRBB a fhormheas roimh iad a chur chun feidhme. Ba cheart suíomhanna a bhaineann le haistrithe riosca inmheánacha idir an leabhar neamhthrádála agus an leabhar trádála a dhoiciméadú go cuí.
• (d) Maoirseacht a dhéanamh ar fhormheas, cur chun feidhme agus athbhreithniú bheartais agus nósanna bainistíochta CSRBB. Ba cheart leibhéal agus athruithe ar neamhchosaint CSRBB na hinstitiúide a chur ar fáil don chomhlacht bainistíochta go rialta.
• (e) Ba cheart a áirithiú go bhfuil bailíochtú mhodhanna tomhais CSRBB agus measúnú an riosca chomhfhreagraigh de bharr samhaltaithe san áireamh i bpróiseas beartais fhoirmiúil ar cheart don chomhlacht bainistíochta nó dá thoscairí é a athbhreithniú agus a fhormheas.
• (f) Tuiscint agus measúnú ar fheidhmiú a thoscairí i ndáil le faireachán agus rialú CSRBB, comhsheasmhach le beartais atá formheasta ag an gcomhlacht bainistíochta, bunaithe ar athbhreithnithe rialta ar fhaisnéis thráthúil atá sách mionsonraithe.
• (g) Impleachtaí straitéisí CSRBB na hinstitiúide a thuiscint agus na naisc a d'fhéadfadh a bheith acu le riosca margaidh, leachtachta, creidmheas agus oibriúcháin ach gan a cheangal gur saineolaithe sa réimse iad baill uile an chomhlachta bainistíochta. Ba cheart go mbeadh dóthain eolais theicniúil ag roinnt ball chun tuarascálacha a chuirtear faoi bhráid an chomhlachta bainistíochta a cheistiú agus a ndúshlán a thabhairt. Ba cheart don institiúid a shoiléiriú go bhfuil baill an chomhlachta bainistíochta freagrach as a áirithiú go bhfuil an fhoireann bhainistíochta shinsearach in ann CSRBB a thuiscint agus go bhfuil dóthain acmhainní curtha ar fáil d'fhoireann bhainistíochta CSRBB.

Ba cheart go mbeadh socruithe agus nósanna imeachta tarmligin bunaithe ag institiúidí ionas gur féidir leis an gcomhlacht bainistíochta aon chúraimí measúnaithe nó faireacháin CSRBB a tharmligean, lena n-áirítear, ach níl teoranta do:

• (a) Ba cheart daoine nó coistí a bhfuil cúraimí an chomhlachta bainistíochta tarmligthe dóibh chun beartais agus cleachtais CSRBB a fhorbairt, cosúil leis an bhfoireann bhainistíochta shinsearach, saineolaithe aonair nó ALCO, a shainaithint agus ba cheart go mbeadh a gcuid cuspóirí sonraithe go soiléir ag an gcomhlacht bainistíochta;
• (b) Ba cheart don chomhlacht bainistíochta a áirithiú go bhfuil freagrachtaí á ndeighilt go cuí sa phróiseas bainistíochta riosca. Ba cheart go mbeadh freagrachtaí arna míniú go soiléir ag feidhmeanna sainaitheanta, measúnaithe, faireacháin agus rialaithe CSRBB, ba cheart go mbeidís neamhspleách ar fheidhmeanna glactha rioscaí CSRBB agus ba cheart dóibh neamhchosaintí ar CSRBB a thuairisciú go díreach don chomhlacht bainistíochta nó dá thoscairí;
• (c) Ba cheart don institiúid a áirithiú go bhfuil línte soiléire údaráis ag toscairí an chomhlachta bainistíochta i ndáil leis na haonaid atá freagrach as rioscaí maidir le CSRBB a ghlacadh. Ba cheart go mbeadh an cainéal cumarsáide chun treoracha na dtoscairí a chur in iúl do na haonaid líne seo soiléir; agus
• (d) Ba cheart don chomhlacht bainistíochta a bhunú go gcuireann struchtúr na hinstitiúide ar chumas a thoscairí a gcuid freagrachtaí a chomhlíonadh, agus cinnteoireacht agus rialachas éifeachtach a éascú. Chuige sin, ba cheart do ALCO, nó a chomhionann, bualadh lena chéile go rialta agus ba cheart go mbeadh ionadaithe ó gach roinn mhór atá nasctha le CSRBB páirteach. Ba cheart don chomhlacht bainistíochta tacú le plé maidir le próiseas bainistíochta CSRBB, idir na baill agus toscairí agus idir na toscairí agus daoine eile san institiúid. Chomh maith leis sin, ba cheart don chomhlacht bainistíochta a áirithiú go n-éascaíonn cumarsáid rialta idir na réimsí bainistíochta riosca agus pleanála straitéisí faireachán ar an riosca a eascraíonn as gnó a dhéanfar amach anseo.

4.5.4 Beartas, próisis agus rialuithe riosca CSRBB

Beartais agus próisis riosca

Rialuithe inmheánacha

Córas TF agus cáilíocht sonraí CSRBB

Tuairisciú inmheánach

Rialachas samhla