9.3 An struchtúr eagrúcháin

Ba cheart d’údaráis inniúla a fhíorú go léiríonn struchtúr eagrúcháin na hinstitiúide creidmheasa eagraíocht dhaingean leis an infhaighteacht de línte tuairiscithe éifeachtacha, leithdháileadh freagrachtaí agus tomhas agus bainistíocht riosca lena n-áirítear faireachán ina dhiaidh sin, d’fhonn bainistíocht fhónta stuama na hinstitiúide creidmheasa a chinntiú. Ba cheart go n-áireofaí san athbhreithniú freisin an chairt eagrúcháin ina leagtar síos an eagraíocht inmheánach atá beartaithe i dtéarmaí ranna, rannáin, foirne agus leithdháileadh gaolmhar foirne.

Ba cheart d’údaráis inniúla a mheas go cúramach cibé an bhfuil nó nach bhfuil an struchtúr eagrúcháin arna chur isteach - lena n-áirítear an méid réamh-mheasta, an uimhir FTE agus na córais - ar cóimhéid leis an tsamhail ghnó, na cineálacha agus dáileadh geografach na ngníomhaíochtaí agus na rioscaí a bhfuil sé beartaithe ag an institiúid creidmheasa iarrthach tabhairt fúthu. Ba cheart, dá bhrí sin, go dtacódh an plean gnó a ndéantar athbhreithniú air de réir roinn 7 de na Treoirlínte seo le measúnú den sórt sin.

Chun críocha an t-údarú a dheonú nó chun tús a chur leis na gníomhaíochtaí de réir mar a bheidh, ba cheart go mbeadh údaráis inniúla sách sásta leis an dul chun cinn atá á dhéanamh maidir le cur chun feidhme na struchtúr eagrúcháin, lena n-áirítear an dul chun cinn maidir leis an bpearsanra luaite a fhostú leis na cáilíochtaí leordhóthanacha.

Ba cheart d’údaráis inniúla aird ar leith a thabhairt ar a sheachaint go ndéanfaí struchtúir neamh-thrédhearcacha nó chasta gan ghá a bhunú nach bhfuil aon réasúnaíocht eacnamaíoch nó cuspóir dlíthiúil soiléir acu nó a d’fhéadfaí a úsáid chun cuspóir atá ceangailte le sciúradh airgid nó le coireanna airgeadais eile⁴² .

⁴² In Alt 76 de Threoirlínte an ÚBE ar rialachas inmheánach , foráiltear: ‘Ba cheart go seachnódh institiúidí struchtúir chasta a d’fhéadfadh a bheith neamh-trédhearcach a bhunú. Ba cheart d’institiúidí torthaí measúnaithe riosca a dhéantar a chur san áireamh le linn a cinnteoireacht chun a aithint cibé an bhféadfaí nó nach bhféadfaí struchtúir den sórt sin a úsáid chun críche a bhaineann le sciúradh airgid nó coireanna airgeadais eile agus na rialuithe agus an creat dlíthiúil faoi seach i bhfeidhm [..]’.

Nuair a bheartaíonn an plean gnó struchtúir a bhunú i ndlínsí eile, ba cheart d’údaráis inniúla measúnú a dhéanamh ar chomhlíonadh éifeachtach na ndlínsí sin le ‘caighdeáin AE agus idirnáisiúnta maidir le trédhearcacht cánach, AML agus CFT’⁴³ . Ba cheart dóibh freisin measúnú a dhéanamh ar a mhéid a fhreastalaíonn an struchtúr atá beartaithe ar chuspóir eacnamaíoch soiléir agus dleathach, nó a mhéid a d’fhéadfaí é a úsáid chun aitheantas an úinéara thairbhiúil deiridh a cheilt, nó cibé an bhfuil nó nach bhfuil an straitéis ghnó (lena n-áirítear iarratas an chustaiméara atá mar bhunús leis an struchtúr a chur ar bun) ina cúis imní. Ba cheart d’údaráis inniúla a mheas cibé an gcuireann nó nach gcuireann an struchtúr cosc ar mhaoirseacht iomchuí ag comhlacht bainistíochta na hinstitiúide nó ar chumas na hinstitiúide an riosca gaolmhar a bhainistiú, agus cibé an gcuireann nó nach gcuireann an struchtúr constaicí ar údaráis inniúla maoirseacht éifeachtach a dhéanamh⁴⁴ .

9.3.1 Luachanna corparáideacha, cultúr riosca, cód iompair agus beartais rialachais

⁴³ I Mír 76, litir (a) de Threoirlínte an ÚBE ar rialachas inmheánach , foráiltear: ‘a mhéid a chomhlíonann an dlínse ina mbunófar an struchtúr go héifeachtach le caighdeáin AE agus idirnáisiúnta maidir le trédhearcacht cánach, frith-sciúradh airgid agus cur i gcoinne mhaoiniú na sceimhlitheoireachta;’.

⁴⁴ Mír 76 litir a) go f) de Threoirlínte an ÚBE ar rialachas inmheánach .

Ba cheart d’údaráis inniúla a fhíorú go gcinntíonn téarmaí tagartha an chomhlachta bainistíochta a bhaineann le luachanna corparáideacha go ndéanfar ardchaighdeáin eiticiúla agus ghairmiúla a ghlacadh, a chur chun cinn agus a chur i bhfeidhm, ag cruthú timpeallacht ina bhfuil dúshlán éifeachtach ann ina gcuirtear raon tuairimí chun cinn sna próisis chinnteoireachta.

Go comhsheasmhach le hAirteagal 5(1), litir c) n. (ii), an cúigiú fleasc de RTS ar fhaisnéis le haghaidh údaraithe , ba cheart d’údaráis inniúla athbhreithniú a dhéanamh freisin ar bhreac-chuntas an bheartais a chuireann éagsúlacht an chomhlachta bainistíochta chun cinn agus a bheith sásta go bhfuil sé ag teacht leis na critéir atá leagtha amach in Airteagal 88(2)(a) CRD agus leagtar síos, de réir mar is cuí, sprioc cháilíochtúil nó chainníochtúil chun an éagsúlacht a chur chun cinn, agus do mhinicíocht an mheasúnaithe.

9.3.2 Beartas um choinbhleachtaí leasa

Ba cheart d’údaráis inniúla a fhíorú go gcuirtear le breac-chuntas ar an mbeartas coinbhleachtaí leasa freagracht ar an gcomhlacht bainistíochta as ‘cur chun feidhme agus cothabháil beartas éifeachtach a bhunú, a cheadú agus a mhaoirsiú chun coinbhleachtaí leasa iarbhír agus féideartha ar leibhéal institiúide a shainaithint, a mheas, a bhainistiú agus a mhaolú nó a chosc’ agus idir an institiúid agus an fhoireann chomh maith, lena n-áirítear an comhlacht bainistíochta agus na baill teaghlaigh is dlúithe den fhoireann⁴⁵ .

⁴⁵ Féach ranna 11 agus 12 de Threoirlínte an ÚBE ar rialachas inmheánach .

Maidir le coinbhleachtaí leasa ar leibhéal na hinstitiúide, ba cheart go mbeadh údaráis inniúla sásta go n-éilíonn breac-chuntas an bheartais coinbhleachtaí leasa go ndéanfaí bearta ‘[i]nstitiúidí chun coinbhleachtaí leasa a bhainistiú nó nuair is iomchuí coinbhleachtaí leasa a mhaolú⁴⁶ ’ agus go gcuirtear san áireamh deighilt iomchuí idir dualgais, bacainní faisnéise agus nósanna imeachta maidir le hidirbhearta le páirtithe gaolmhara.

⁴⁶ Féach mír 107 de Threoirlínte an ÚBE ar rialachas inmheánach .

Maidir le coinbhleachtaí leasa ar leibhéal na foirne, ba cheart go mbeadh údaráis inniúla sásta go gcumhdaítear ar a laghad sa bheartas na cásanna a shamhlaítear i mír 109 de Threoirlínte an ÚBE ar rialachas inmheánach⁴⁷ , agus go samhlaítear ‘nósanna imeachta, bearta, ceanglais doiciméadaithe agus freagrachtaí as coinbhleachtaí leasa a shainaithint agus a chosc, d’fhonn a n-ábharthacht a mheas agus as bearta maolaitheacha a ghlacadh’.

9.3.3 Sceithireacht, drochúsáid margaidh, rialachas táirgí, cosaint tomhaltóirí, láimhseáil gearán

⁴⁷ Mír 111 de Threoirlínte an ÚBE ar rialachas inmheánach foráiltear: ‘Ba cheart go gcumhdófaí sa bheartas na cásanna nó na caidrimh seo a leanas ar a laghad ina bhféadfadh coinbhleachtaí leasa teacht chun cinn: a. leasanna eacnamaíocha (e.g. scaireanna, cearta úinéireachta eile agus ballraíochtaí, sealúchais airgeadais agus leasanna eacnamaíocha eile i gcustaiméirí tráchtála, cearta maoine intleachtúla, iasachtaí arna ndeonú ag an institiúid do chuideachta ar leis an bhfoireann í, ballraíocht i gcomhlacht nó úinéireacht comhlachta nó eintitis le leasanna contrártha); b. caidrimh phearsanta nó ghairmiúla le húinéirí sealúchas cáilitheach san institiúid; c. caidrimh phearsanta nó ghairmiúla le foireann na hinstitiúide nó na n-eintiteas a chuimsítear faoi raon an chomhdhlúthaithe stuamachta (e.g. caidrimh theaghlaigh); d. fostaíocht eile agus fostaíocht roimhe seo le blianta beaga anuas (e.g. cúig bliana); e. caidrimh phearsanta nó ghairmiúla le páirtithe leasmhara seachtracha ábhartha (e.g. baint a bheith acu le soláthraithe ábhair, sainchomhairliúcháin nó soláthraithe seirbhíse eile); agus f. tionchar polaitiúil nó caidrimh pholaitiúla’.

Ba cheart go gcinnteofaí in athbhreithniú na n-údarás inniúil ar imlínte an bheartais sceithireachta go bhféadfaidh baill foirne sáruithe féideartha nó iarbhír ar cheanglais rialála nó inmheánacha a thuairisciú go sábháilte. Chun coinbhleachtaí leasa a sheachaint, ba cheart go mbeadh sé indéanta d’fhoireann sáruithe a thuairisciú lasmuigh de línte tuairiscithe rialta. Ba cheart go n-áiritheofaí sna nósanna imeachta foláirimh go gcosnófaí sonraí pearsanta an duine a thuairiscíonn an sárú agus an duine nádúrtha a líomhnaítear de bheith freagrach as an sárú de réir Rialachán (AE) 2016/679, an Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí.

Ba cheart go mbeadh údaráis inniúla sásta go gcumhdaítear le breac-chuntas ar an mbeartas an próiseas chun faisnéis a láimhseáil ar shárú féideartha nó iarbhír agus cosaint an duine a thuairiscíonn é de réir Threoirlínte an ÚBE ar rialachas inmheánach .

Ba cheart go gcinnteofaí in athbhreithniú na n-údarás inniúil ar bhreac-chuntas an bheartais um dhrochúsáid mhargaidh go gcloíonn an institiúid creidmheasa le caighdeáin iomchuí a choisceann drochúsáid mhargaidh. Ba cheart go n-áireofaí ann go háirithe an próiseas chun na sáruithe ar dhrochúsáid mhargaidh a shainaithint, a bhainistiú agus a thuairisciú.

Ba cheart d’údaráis inniúla é sin a fhíorú, de réir Treoirlínte an ÚBE maidir le maoirseacht táirgí agus socruithe rialachais do tháirgí baincéireachta miondíola⁴⁸ , go gcinntítear le himlíne an bheartais um rialachas táirgí go gcuirfidh an institiúid creidmheasa iarrthach, ag gníomhú di mar mhonaróir agus/nó dáileoir, beartas fónta rialachais táirgí chun feidhme lena bhforáiltear do phróisis, d’fheidhmeanna agus do straitéisí inmheánacha (i) chun a chinntiú go gcuirfear leasanna, cuspóirí agus tréithe tomhaltóirí san áireamh, (ii) chun dochar féideartha tomhaltóra a sheachaint agus (iii) chun coinbhleachtaí leasa a íoslaghdú.

⁴⁸ ÚBE/GL/2015/18 ar fáil arhttps://www.eba.europa.eu/guidelines-on-product-oversight-and-governance-arrangements-for-retail-banking-products

Ba cheart go mbeadh sé mar aidhm ag athbhreithniú na n-údarás inniúil ar imlíne an bheartais um chosaint tomhaltóirí a chinntiú go mbunóidh an institiúid creidmheasa iarrthach beartas fónta um chosaint tomhaltóirí chun faisnéis leordhóthanach a sholáthar do thomhaltóirí agus chun iad a chosaint. Ba cheart go gcinnteodh na himlínte go háirithe go gcomhlíonann an beartas um chosaint tomhaltóirí an creat rialála agus go soláthraíonn sé oiliúint leordhóthanach don fhoireann ábhartha. Chuige sin, ba cheart go gcumhdófaí ann caighdeáin agus prionsabal, faireachán ar chomhlíonadh agus feasacht foirne.

Ba cheart go mbeadh sé mar aidhm in athbhreithniú na n-údarás inniúil ar imlínte an bheartais um láimhseáil gearán a chinntiú go dtabharfaidh an institiúid creidmheasa cosaint leordhóthanach do thomhaltóirí i gcomhlíonadh na gceanglas rialála is infheidhme. Ba cheart go gcumhdófaí san imlíne an próiseas um ghearáin a fháil, a mheas agus a fhreagairt.