4.1 Ról agus freagrachtaí an chomhlachta bhainistíochta sa chreat AML/CFT agus an ardbhainisteora atá freagrach as AML/CFT

Ba cheart go mbeadh an comhlacht bainistíochta freagrach as straitéis AML/CFT iomlán na hinstitiúide creidmheasa nó airgeadais a fhormheas agus as maoirseacht a dhéanamh ar a cur chun feidhme. Chuige sin, ba cheart go mbeadh eolas, scileanna agus taithí leordhóthanach aige i dteannta a chéile chun a bheith in ann na rioscaí ML/TF a bhaineann le gníomhaíochtaí agus samhail ghnó na hinstitiúide creidmheasa nó airgeadais a thuiscint, lena n-áirítear eolas ar an gcreat dlíthiúil agus rialúcháin náisiúnta a bhaineann le ML/TF a chosc.

4.1.1 Ról an chomhlachta bainistíochta ina fheidhm mhaoirseachta sa chreat AML/CFT

Ba cheart go mbeadh an comhlacht bainistíochta ina fheidhm mhaoirseachta freagrach as maoirseacht agus faireachán a dhéanamh ar chur chun feidhme an chreata rialachais inmheánaigh agus rialaithe inmheánaigh chun comhlíonadh na gceanglas is infheidhme a áirithiú i gcomhthéacs sciúradh airgid agus maoiniú sceimhlitheoireachta a chosc (ML/TF).

De bhreis ar na forálacha a leagtar amach i dtreoirlínte na nÚdarás Faireacháin CSTE maidir le rialachas inmheánach² , de réir mar is infheidhme, ba cheart do chomhlacht bainistíochta institiúide creidmheasa nó airgeadais ina fheidhm mhaoirseachta:

• a) a bheith ar an eolas ar thorthaí an mheasúnaithe riosca ML/TF ar fud na gnólachta;
• b) maoirseacht agus faireachán a dhéanamh ar a mhéad atá beartais agus nósanna imeachta AML/CFT leordhóthanach agus éifeachtach i bhfianaise na rioscaí ML/TF a bhfuil an institiúid creidmheasa nó airgeadais neamhchosanta orthu agus bearta iomchuí a dhéanamh chun a áirithiú go ndéanfar bearta feabhais nuair is gá;
• c) uair sa bhliain ar a laghad, athbhreithniú a dhéanamh ar thuarascáil ghníomhaíochta an oifigigh um chomhlíonadh AML/CFT agus nuashonruithe eatramhacha a fháil níos minice maidir le gníomhaíochtaí a fhágann an institiúid creidmheasa nó airgeadais neamhchosanta ar rioscaí ML/TF níos airde;
• d) uair sa bhliain ar a laghad, measúnú a dhéanamh ar fheidhmiú éifeachtach na feidhme comhlíonta AML/CFT, lena n-áirítear trí chonclúidí aon iniúchtaí inmheánacha agus/nó seachtracha a bhaineann le AML/CFT a d’fhéadfadh a bheith déanta a chur san áireamh, lena n-áirítear maidir le hoiriúnacht na n-acmhainní daonna agus teicniúla a leithdháiltear ar an oifigeach comhlíonta AML/CFT.

² Treoirlínte ÚBE maidir le rialachas inmheánach faoi Threoir 2013/36/EU: EBA/GL/2021/05; Treoirlínte ESMA ar ghnéithe áirithe de riachtanais na feidhme comhlíonta MiFID II: ESMA35-36-1946; Treoirlínte EIOPA ar an gcóras rialachais: EIOPA-BoS-14/253 EN

Ba cheart don chomhlacht bainistíochta ina fheidhm mhaoirseachta a áirithiú go bhfuil na cáilíochtaí seo a leanas ag an gcomhalta den chomhlacht bainistíochta dá dtagraítear i roinn 4.1.3. nó i gcás inarb infheidhme an t-ardbhainisteoir dá dtagraítear i roinn 4.1.4., atá freagrach as na dlíthe, na rialacháin agus na forálacha riaracháin is gá chun Treoir (AE) 2015/849 a chomhlíonadh:

• a) an t-eolas, na scileanna agus an taithí is gá chun na rioscaí ML/TF a bhfuil an institiúid creidmheasa nó airgeadais neamhchosanta orthu a shainaithint, a mheasúnú agus a bhainistiú, agus chun beartais, rialuithe agus nósanna imeachta AML/CFT a chur chun feidhme;
• b) tuiscint mhaith ar mhúnla gnó na hinstitiúide creidmheasa nó airgeadais agus ar an earnáil ina n-oibríonn sí agus a mhéid a fhágann an múnla gnó seo an institiúid creidmheasa nó airgeadais neamhchosanta ar rioscaí ML/TF;
• c) bheith curtha ar an eolas in am trátha maidir le cinntí a d’fhéadfadh difear a dhéanamh do na rioscaí a mbíonn an institiúid creidmheasa nó airgeadais neamhchosanta orthu.

Ba cheart go mbeadh rochtain ag an gcomhlacht bainistíochta ina fheidhm mhaoirseachta ar shonraí agus ar fhaisnéis atá leordhóthanach agus ar cháilíocht leordhóthanach chun go bhféadfaidh sé a fheidhmeanna AML/CFT a chomhlíonadh go héifeachtach agus go gcuirfí san áireamh iad. Ar a laghad, ba cheart go mbeadh rochtain thráthúil agus dhíreach ag an gcomhlacht bainistíochta ina fheidhm mhaoirseachta ar thuarascáil ghníomhaíochta an oifigigh um chomhlíonadh AML/CFT, ar thuarascáil na feidhme iniúchta inmheánaigh, ar thorthaí agus ar bharúlacha na n-iniúchóirí seachtracha, i gcás inarb infheidhme, chomh maith le torthaí an údaráis inniúil, cumarsáid ábhartha leis an FIU agus na bearta nó smachtbhannaí maoirseachta a forchuireadh.

4.1.2 Ról an chomhlachta bainistíochta ina fheidhm mhaoirseachta sa chreat AML/CFT

Maidir le beartais inmheánacha, rialuithe agus nósanna imeachta inmheánacha dá dtagraítear in Airteagal 8(3) agus in Airteagal 8(4) de Threoir (AE) 2015/849, ba cheart do chomhlacht bainistíochta institiúide creidmheasa nó airgeadais an méid seo a leanas a dhéanamh:

• a) an struchtúr eagraíochtúil agus oibríochtúil iomchuí agus éifeachtach a chur chun feidhme is gá chun an straitéis AML/CFT arna glacadh ag an gcomhlacht bainistíochta a chomhlíonadh, ag tabhairt aird ar leith ar an údarás leordhóthanach agus ar oiriúnacht na n-acmhainní daonna agus teicniúla arna leithdháileadh ar fheidhm an oifigigh um chomhlíonadh AML/CFT, lena n-áirítear an gá atá le haonad AML/CFT tiomnaithe chun cabhrú leis an oifigeach comhlíonta AML/CFT;
• b) a áirithiú go gcuirtear i bhfeidhm beartais agus nósanna imeachta inmheánacha AML/CFT;
• c) athbhreithniú a dhéanamh ar thuarascáil ghníomhaíochta an oifigigh um chomhlíonadh AML/CFT, go bliantúil ar a laghad;
• d) tuairisciú AML/CFT atá leordhóthanach, tráthúil agus mionsonraithe go leor don údarás inniúil a áirithiú;
• e) i gcás ina ndéantar feidhmeanna oibríochtúla an oifigigh um chomhlíonadh AML/CFT a sheachfhoinsiú, a áirithiú go gcomhlíontar treoirlínte Údarás Faireacháin CSTE ar shocruithe seachfhoinsithe³ agus treoirlínte Údarás Faireacháin CSTE ar rialachas inmheánach⁴ , i gcás inarb infheidhme, agus go bhfaighidh sé tuairisciú rialta ón soláthraí seirbhíse chun an comhlacht bainistíochta a chur ar an eolas.

4.1.3 An comhalta den chomhlacht bainistíochta atá freagrach as AML/CFT a shainaithint

³ Treoirlínte ÚBE maidir le socruithe seachfhoinsithe: EBA/GL/2019/02; Treoirlínte ÚEÁPC maidir le seachfhoinsiú chuig soláthraithe néalríomhaireachta seirbhíse: EIOPA-BoS-20-002; Treoirlínte ESMA maidir le seachfhoinsiú chuig soláthraithe néalríomhaireachta seirbhíse: ESMA50-157-2403

⁴ Treoirlínte ÚBE maidir le rialachas inmheánach faoi Threoir 2013/36/EU, EBA/GL/2021/05 amhail an 2 Iúil 2021

Ba cheart go mbeadh eolas, scileanna agus taithí leordhóthanach ag an gcomhalta den chomhlacht bainistíochta atá le sainaithint i gcomhréir le hAirteagal 46(4) de Threoir (AE) 2015/849 maidir le rioscaí ML/TF, agus maidir le cur chun feidhme beartais, rialuithe agus nósanna imeachta AML/CFT, le tuiscint mhaith ar mhúnla gnó na hinstitiúide creidmheasa nó airgeadais agus ar an earnáil ina bhfeidhmíonn an institiúid creidmheasa nó airgeadais.

Ba cheart don chomhalta den chomhlacht bainistíochta dá dtagraítear in Airteagal 46(4) de Threoir (AE) 2015/849 dóthain ama a thabhairt agus dóthain acmhainní a bheith aige chun a dhualgais AML/CFT a chomhlíonadh go héifeachtach. Ba chóir dó/di tuairisciú go cuimsitheach ar a chuid tascanna/a cuid tascanna mar atá luaite i gcuid 4.1.5. agus an comhlacht bainistíochta, ina fheidhm mhaoirseachta, a chur ar an eolas go rialta, nuair is gá agus gan moill mhíchuí.

4.1.4 Bainisteoir sinsearach atá freagrach as AML/CFT a shainaithint nuair nach bhfuil aon chomhlacht bainistíochta i bhfeidhm

I gcás nach bhfuil aon chomhlacht bainistíochta i bhfeidhm, ba cheart don institiúid creidmheasa nó airgeadais bainisteoir sinsearach a cheapadh a bheidh freagrach ar deireadh thiar as na dlíthe, na rialacháin agus na forálacha riaracháin a chur chun feidhme is gá chun Treoir (AE) 2015/849 a chomhlíonadh, agus go leor ama, acmhainní agus údarás aige/aici chun a chuid dualgas/a cuid dualgas a chomhlíonadh go héifeachtach.

Ba cheart go mbeadh dóthain eolais, scileanna agus taithí ar rioscaí ML/TF, agus ar chur chun feidhme beartais, rialuithe agus nósanna imeachta AML/CFT, ag an ardbhainisteoir dá dtagraítear i mír 19, mar aon le tuiscint mhaith ar mhúnla gnó na hinstitiúide creidmheasa nó airgeadais agus ar an earnáil ina bhfeidhmíonn an institiúid creidmheasa nó airgeadais. Ina theannta sin, ba cheart dóthain ama, acmhainní agus údaráis a thabhairt dó/di chun a chuid dualgas/a cuid dualgas a chomhlíonadh go héifeachtach.

4.1.5 Cúraimí agus ról an chomhalta den chomhlacht bainistíochta nó an t-ardbhainisteoir atá freagrach as AML/CFT

Gan dochar d’fhreagracht fhoriomlán agus chomhchoiteann an chomhlachta bainistíochta, agus an comhalta den chomhlacht bainistíochta, nó an t-ardbhainisteoir dá dtagraítear i mír 17 agus i mír 19 á cheapadh, ba cheart d’institiúidí creidmheasa nó airgeadais coinbhleachtaí leasa féideartha a shainaithint agus a chur san áireamh agus bearta a dhéanamh chun iad a sheachaint nó a mhaolú.

Ba cheart don chomhalta den chomhlacht bainistíochta, nó don ardbhainisteoir i gcás ina bhfuil sé ainmnithe, atá freagrach as AML/CFT a áirithiú go bhfuil an comhlacht bainistíochta iomlán, nó an ardbhainistíocht i gcás nach bhfuil aon chomhlacht bainistíochta i bhfeidhm, ar an eolas faoi thionchar rioscaí ML/TF ar a bpróifíl riosca ar fud an ghnó. Ar fhreagrachtaí chomhalta an chomhlachta bainistíochta, nó an ardbhainisteora i gcás ina bhfuil sé ainmnithe, atá freagrach as AML/CFT, i bhfianaise chomhlíonadh a gcúraim dá dtagraítear in Airteagal 46(4) de Threoir (AE) 2015/849, agus go háirithe maidir le cur chun feidhme beartas, rialuithe agus nósanna imeachta chun rioscaí ML/TF a mhaolú agus a bhainistiú go héifeachtach dá dtagraítear in Airteagal 8 den Treoir sin, ba cheart go n-áireofaí na nithe seo a leanas ar a laghad:

• a) a áirithiú go bhfuil beartais, nósanna imeachta agus bearta rialaithe inmheánaigh AML/CFT leordhóthanach agus comhréireach, ag cur san áireamh saintréithe na hinstitiúide creidmheasa nó airgeadais agus na rioscaí ML/TF a bhfuil sé neamhchosanta orthu;
• b) measúnú a dhéanamh leis an gcomhlacht bainistíochta an mbeadh sé iomchuí oifigeach comhlíonta AML/CFT ar leith a cheapadh ar leibhéal na bainistíochta, mar a dtagraítear dó i roinn 4.2.2.;
• c) tacú leis an gcomhlacht bainistíochta chun measúnú a dhéanamh ar an ngá atá le haonad AML/CFT tiomnaithe chun cuidiú leis an oifigeach comhlíonta AML/CFT a fheidhmeanna nó a feidhmeanna a chomhlíonadh, ag cur scála agus castacht oibríochtaí na hinstitiúide creidmheasa nó airgeadais agus a neamhchosanta atá sí ar rioscaí ML/TF san áireamh. Ba cheart go mbeadh an saineolas, na scileanna agus an t-eolas riachtanach ag baill foirne san aonad seo chun cabhrú leis an oifigeach comhlíonta AML/CFT, ar cheart dó a bheith páirteach sa phróiseas earcaíochta;
• d) a áirithiú go ndéantar tuairisciú tréimhsiúil don chomhlacht bainistíochta ar na gníomhaíochtaí a dhéanann an t-oifigeach um chomhlíonadh AML/CFT agus go gcuirtear faisnéis agus sonraí atá cuimsitheach agus tráthúil ar rioscaí ML/TF agus ar chomhlíonadh AML/CFT ar fáil don chomhlacht bainistíochta, rud atá riachtanach chun gur féidir leis an gcomhlacht bainistíochta an ról agus na feidhmeanna a thugtar ar iontaoibh dó a chomhlíonadh. Ba cheart go gcumhdódh faisnéis den sórt sin freisin caidreamh na hinstitiúide creidmheasa nó airgeadais leis an údarás inniúil náisiúnta agus cumarsáidí leis an FIU, gan dochar do rúndacht tuairisc ar idirbhearta amhrasacha, agus aon chinntí a bhaineann le ML/TF ón údarás inniúil i gcoinne na hinstitiúide creidmheasa nó airgeadais lena n-áirítear bearta nó smachtbhannaí arna bhforchur;
• e) an comhlacht bainistíochta a chur ar an eolas faoi aon cheisteanna agus sáruithe tromchúiseacha nó suntasacha AML/CFT agus bearta a mholadh chun iad a leigheas;
• f) a áirithiú go mbeidh rochtain dhíreach ag an oifigeach um chomhlíonadh AML/CFT (i) ar an bhfaisnéis go léir is gá chun a chúraimí nó a cúraimí a chomhlíonadh, (ii) go bhfuil dóthain acmhainní daonna agus teicniúla agus uirlisí aige/aici chun na cúraimí a shanntar dó a chomhlíonadh go leordhóthanach, agus (iii) go bhfuil sé/sí ar an eolas go maith faoi na teagmhais a bhaineann le AML/CFT agus na heasnaimh arna sainaithint ag na córais rialaithe inmheánaigh agus ag na húdaráis mhaoirseachta náisiúnta agus, i gcás grúpaí, ag údaráis mhaoirseachta eachtracha.

Ba cheart gurb é an comhalta den chomhlacht bainistíochta, nó an t-ardbhainisteoir i gcás ina bhfuil sé ainmnithe, atá freagrach as AML/CFT an príomhphointe teagmhála don oifigeach comhlíonta AML/CFT laistigh den bhainistíocht. Ina theannta sin, ba cheart don chomhalta den chomhlacht bainistíochta, nó don ardbhainisteoir i gcás ina bhfuil sé ainmnithe, atá freagrach as AML/CFT a áirithiú go dtabharfar aghaidh go cuí ar aon ábhair imní AML/CFT atá ag an oifigeach um chomhlíonadh AML/CFT agus, i gcás nach féidir sin a dhéanamh, go mbreithneofar iad go cuí ag an gcomhlacht bainistíochta ina fheidhm bhainistíochta nó ag an ardbhainistíocht i gcás inarb infheidhme. Má chinneann an comhlacht bainistíochta ina fheidhm bhainistíochta nó an t-ardbhainistíocht i gcás inarb infheidhme gan moladh an oifigigh um chomhlíonadh AML/CFT a leanúint, ba cheart dóibh údar cuí a thabhairt lena gcinneadh agus é a thaifeadadh i bhfianaise na rioscaí agus na n-ábhar imní a d’ardaigh an t-oifigeach um chomhlíonadh AML/CFT. I gcás teagmhais shuntasach, ba cheart go mbeadh rochtain dhíreach ag an oifigeach um chomhlíonadh AML/CFT ar an gcomhlacht bainistíochta ina fheidhm mhaoirseachta.