4 Proporcjonalność

Zasada proporcjonalności określona w art. 26 ust. 3 dyrektywy (UE) 2019/2034 ma na celu dopasowanie polityki i praktyk w zakresie wynagrodzeń do indywidualnego profilu ryzyka, gotowości do podejmowania ryzyka i strategii firmy inwestycyjnej, tak aby cele wymogów dotyczących wynagrodzeń zostały rzeczywiście osiągnięte.

Stosując w sposób proporcjonalny wymogi dotyczą ce wynagrodze ń i przepisy niniejszych wytycznych, firmy inwestycyjne i właściwe organy powinny brać pod uwagę charakter, skalę i złożoność oraz ryzyk a nieodłącznie związane z modelem biznesowym i działalnością firmy inwestycyjnej.

Obowiązek posiadania solidnej i skutecznej polityki i praktyk w zakresie wynagrodzeń ma zastosowanie do wszystkich firm inwestycyjnych w odniesieniu do wszystkich pracowników, niezależnie od różnych cech firm inwestycyjnych .

Oceniając, co jest proporcjonalne, oraz określając wymagany poziom zaawansowania polityki wynagrodzeń i metod pomiaru ryzyka, firmy inwestycyjne i właściwe organy powinny rozważyć kombinację jakościowych i ilościowych aspektów wszystkich powyższych kryteriów. Na przykład działalność gospodarcza może być prowadzona na niewielką skalę, ale zarazem obejmować złożone czynności i profile ryzyka ze względu na jej charakter lub złożoność produktów.

W przypadku gdy firmy inwestycyjne posiadają zezwolenie na świadczenie usług i prowadzenie rodzajów działalności wymienionych w sekcji A pkt 2, 3, 4, 6 i 7 załącznika I do dyrektywy 2014/65/UE , zasadniczo należy oczekiwać wyższego poziomu zaawansowania, w szczególności jeżeli firma inwestycyjna jest uprawniona do przechowywania środków pieniężnych lub aktywów klientów.

W tym celu firmy inwestycyjne i właściwe organy powinny wziąć pod uwagę co najmniej następujące kryteria:

• a) aktywa bilansowe i pozabilansowe firmy inwestycyjnej oraz to, czy firma inwestycyjna spełnia kryteria i progi określone w art. 32 ust. 4 dyrektywy (UE) 2019/2034;
• b) czy firma inwestycyjna posiada zezwolenie na przechowywanie środków pieniężnych lub aktywów klientów; EBA Public
• c) rodzaj działalności i usług objętych zezwoleniem (np. sekcje A i B załącznika I do dyrektywy 2014/65/UE) oraz innych usług (np. usług rozliczeniowych) świadczonych przez firmę inwestycyjną;
• d) kwotę zarządzanych aktywów;
• e) aktywa zabezpieczone i zarządzane;
• f) wolumen obsługiwanych zleceń klientów;
• g) wolumen dziennych przepływów transakcyjnych;
• h) geograficzną obecność firmy inwestycyjnej i wielkość działalności w każdej jurysdykcji, w tym w państwach trzecich;
• i) formę prawną oraz dostępne instrumenty kapitałowe i dłużne;
• j) metody stosowane do określenia wymogów kapitałowych;
• k) czy firma inwestycyjna jest częścią grupy, a jeżeli tak, ocenę proporcjonalności przeprowadzoną w odniesieniu do grupy oraz cechy grupy, do której należy firma inwestycyjna;
• l) strategię biznesową stanowiącą podstawę działalności i usług;
• m) strukturę działalności gospodarczej oraz horyzont czasowy, wymierność i prz ewidywalność związanych z nią ryzyk;
• n) strukturę finansowania firmy inwestycyjnej;
• o) organizację wewnętrzną firmy inwestycyjnej, w tym poziom wynagrodzenia zmiennego, które można wypłacić zidentyfikowanym pracownikom;
• p) główne źródła i strukturę zysków i strat firmy inwestycyjnej;
• q) rodzaj klientów (np. detaliczni, korporacyjni, małe przedsiębiorstwa, podmioty publiczne);
• r) złożoność instrumentów finansowych lub kontraktów;
• s) czynności objęte outsourcingiem i kanały dystrybucji;
• t) stosowane systemy informatyczne (IT), w tym systemy służące utrzymaniu ciągłości działania i funkcje objęte outsourcingiem w tym obszarze.

Przed zastosowaniem wymogów dotyczących wynagrodzeń i przepisów niniejszych wytycznych w sposób proporcjonalny należy przeprowadzić identyfikację pracowników na podstawie kryteriów określonych w art. 30 ust. 1 dyrektywy (UE) 2019/2034 i w rozporządzeniu EBA Public

delegowanym Komisji zgodnie z zaleceniem wynikającym z art. 30 ust. 4 tej dyrektywy (regulacyjne standardy techniczne dotyczące zidentyfikowanych pracowników), a także dodatkowych kryteriów wewnętrznych¹⁵ .

¹⁵ Zob. wytyczne dotyczące procesu identyfikacji opisane w sekcji 5 niniejszych wytycznych.

Przy wdrażaniu określonej polityki wynagrodzeń w odniesieniu do różnych kategorii zidentyfikowanych pracowników zgodnie z postanowieniami sekcji 3 i 4 niniejszych wytycznych, w ramach stosowania zasady proporc jonalności należy uwzględnić wpływ danej kategorii zidentyfikowanych pracowników na profil ryzyka firmy inwestycyjnej lub aktywa, którymi zarządza.

Właściwe organy powinny dopilnować, aby firmy inwestycyjne przestrzegały wymogów dotyczących wynagrodze ń i przepisów niniejszych wytycznych w sposób gwarantujący równe szanse różnym firmom inwestycyjnym.

Odstąpienie od procesu wypłacania wynagrodzenia zmiennego

Bez uszczerbku dla wdrożenia przez państwa członkowskie art. 32 ust. 4 dyrektywy 2019/2034/UE, firma inwestycyjna, której łączne aktywa nie przekraczają progu określonego w prawie krajowym, może nie stosować się do wymogów dotyczących odroczenia wyna grodzenia zmiennego i jego wypłaty w instrumentach określonych w art. 32 ust. 1 lit. j), l) i art. 32 ust. 3 akapit trzeci dyrektywy (UE) 2019/2034.

Przy ustalaniu kwoty rocznego wynagrodzenia zmiennego wypłacanego pracownikowi oraz rzeczywistego stosunku między rocznym wynagrodzeniem zmiennym a stałym do celów art. 32 ust. 4 lit. b) dyrektywy (UE) 2019/2034, tj. odstąpienia od wymogu odroczenia wynagrodzenia zmiennego i jego wypłaty w instrumentach poszczególnym pracownikom, firmy inwestycyjne powinny uwzg lędnić kwoty określone w lit. a) i b) oraz stosować się do dodatkowych warunków określonych w lit. c) – h):

• a) roczne wynagrodzenie zmienne przyznane za okres osiągnięcia wyników równy rokowi obrachunkowemu, w odniesieniu do którego ustala się, czy możliwe jest zastosowanie odstąpienia, oraz za wszystkie okresy osiągnięcia wyników, które zakończyły się w tym roku obrachunkowym, niezależnie od długości bazowych okresów osiągnięcia wyników, które zakończyły się w tym roku obrachunkowym, np. powinno ono obejmować pełną kwotę wynagrodzenia zmiennego obliczoną w oparciu o odnawialne i nieodnawialne wieloletnie okresy naliczania wynagrodzenia oraz premie lojalnościowe za okresy dłuższe niż jeden rok, w przypadku gdy okres bazowy kończy się w danym roku obrachunkowym;
• b) roczne wynagrodzenie stałe przyznane za poprzedni rok osiągnięcia wyników; firmy inwestycyjne nie mogą brać pod uwagę innych przyznanych wynagrodzeń, które uznaje się za wynagrodzenie stałe zgodnie z pkt 127 i 128; EBA Public
• c) wynagrodzenie zmienne przyznane za poprzedni rok osiągnięcia wyników, niezależnie od sposobu wypłaty wynagrodzenia, tj. gotówka, instrumenty lub inne formy wynagrodzenia zmiennego;
• d) na wynagrodzenie zmienne powinny składać się wszystkie formy przyznanego wynagrodzenia zmiennego, w tym wynagrodzenie zmienne uzależnione od wyników, kwoty wypłacane na zasadzie gwarantowanego wynagrodzenia zmiennego, premie lojalnościowe, odprawy lub uznaniowe świadczenia emerytalne;
• e) kwota wynagrodzenia zmiennego przyznawanego za okresy osiągnięcia wyników dłuższe niż jeden rok, np. na podstawie długoterminowych planów zachęt lub wieloletnich okresów naliczania wynagrodzenia, z uwzględnieniem pełnej kwoty za rok osiągnięcia wyników, w którym kończą się te okresy;
• f) pełna kwota wynagrodzenia zmiennego przyznanego w ciągu roku osiągnięcia wyników jako gwarantowane wynagrodzenie zmienne, premie lojalnościowe, odprawy i uznaniowe świadczenia emerytalne;
• g) kwoty powinny opierać się na definicji wynagrodzenia stałego i zmiennego w rozumieniu niniejszych wytycznych i powinny być ob liczane na podstawie przyznanego wynagrodzenia brutto;
• h) w przypadku gdy kwotę określa się na zasadzie indywidualnej, należy uwzględnić wynagrodzenie przyznane przez firmę inwestycyjną; w przypadku gdy kwotę określa się na zasadzie skonsolidowanej, należy uwzględnić wszystkie wynagrodzenia przyznane w ramach konsolidacji ostrożnościowej; oraz
• i) w przypadku gdy wynagrodzenie wypłacane jest w walucie innej niż euro, kwoty należy przeliczyć na euro z zastosowaniem kursu wymiany opublikowanego przez Komisję na potr zeby programowania finansowego i budżetu za ostatni miesiąc roku obrachunkowego firmy inwestycyjnej¹⁶ .

¹⁶ Kursy wymiany można znaleźć na stronie internetowej Komisji Europejskiej pod adresem: http://ec.europa.eu/budget/contracts_grants/info_contracts/inforeuro/inforeuro_en.cfm

Obliczając średnią wartość aktywów z czteroletniego okresu bezpośrednio poprzedzającego bieżący rok obrachunkowy do celów art. 32 ust. 4 lit. a) dyrektywy (UE) 2019/2034, firmy inwestycyjne powinny stosować średnią arytmetyczną tej wartości na koniec czterech poprzednich lat obrachunkowych. W przypadku gdy księgowość prowadzona jest w walucie innej niż euro, kwoty należy przeliczyć na euro, stosując kurs wymiany publikowany przez Komisję na potrzeby programowania finansowego i budżetu za ostatni miesiąc każdego roku obrachunkowego.

W przypadku gdy prawo krajowe upoważnia właściwe organy do ustalania progów na podstawie art. 32 ust. 4 lit. a) dyrektywy (UE) 2019/2034 dla poszczególnych firm inwestycyjnych, właściwe organy powinny – obniżając lub podwyższając progi – uwzględnić EBA Public

charakter, zakres i złożoność działalności firm inwestycyjnych, ich organizację wewnętrzną lub, w stosownych przypadkach, cechy grupy, do której należą, a także kryteria proporcjonalności określone w niniejszych wytycznych. To samo dotyczy zmniejszenia progów określonych w art. 32 ust. 5 lit. c), d) i e) oraz art. 32 ust. 6.

W przypadku gdy prawo krajowe upoważnia właściwe organy do ustalania progów na podstawie art. 32 ust. 7 dyrektywy (UE) 2019/2034 w odniesieniu do poszczególnych pracowników, właściwe organy powinny, obniżając próg, uwzględnić kryteria określone w niniejszym artykule oraz wpływ działalności zawodowej pracowników na profil ryzyka firmy inwestycyjnej i aktywa, którymi zarządza, w porównaniu z innymi zidentyfikowanymi pracownikami. Na przykład w przypadku gdy istnieje bardziej istotny wpływ na profil ryzyka, właściwe może być nałożenie wymogu odroczenia i wypłaty w instrumentach.