5.2 Ocena zdolności kredytowej kredytobiorcy

Instytucje powinny analizować wnioski kredytobiorców w celu zapewnienia ich zgodności z apetytem instytucji na ryzyko kredytowe, jej zasadami postępowania, kryteriami udziel enia kredytu, limitami i odpowiednimi wskaźnikami, jak również odpowiednimi środkam i makroostrożnościowymi, jeżeli takie środki stosowane są przez wyznaczony organ makroostrożnościowy.

Instytucje i kredytodawcy powinni – zgodnie z obowiązującymi przepisami ochrony konsumentów – dokonyw ać oceny zdolności kredytobiorcy do spłaty oraz persp ektywy wywiązania się z zobowiązań wynikających z umowy kredyt u , uwzględniając w szczególności ocenę źródła spłaty zobowiązań kredytobiorcy , a jednocześnie biorąc pod uwagę specyfikę kredytu, np. jego charakter, okres kredytowania i oprocentowanie.

Zabezpi eczenie w przypadku kredytu zabezpieczonego nie powinno być samo w sobie kryterium dominującym na potrzeby przyznawania kredytu i nie może samo w sobie uzasadniać zatwierdzenia umowy kredytu. Zabezpieczenie nie powinno być uznawane za główne, lecz kolejne źródło spłaty w przypadku niewykonania zobowiązania lub istotnego pogorszenia się profilu ryzyka; wyjątek stanowią sytuacje, gdy w umowie kredyt u przewidziano, że źródłem spłat y kredytu będą środki pochodzące ze sprzedaży przedmiotu majątkowego wniesionego tytułem zabezpieczenia lub inne płynn e zabezpieczenie.

Dokonując oceny zdolności kredytobiorcy do wykonania zobowiązań wynikających z umowy kredytu , instytucje i kredytodawcy powinni brać pod uwagę odpowiednie czynniki, które mogą wpływać na obecną i przyszłą zdolność kredytobiorcy do spłaty, a ponadto powinni unikać wywoływania nadmiernych trudności i nadmiernego zadłużenia. Czynniki te powinny obejmować inne obowiązki związane z obsługą zobowiązań, ich pozostały czas trwania, oprocentowanie i pozostającą kwotę należną oraz dotychczasowe płatności, np. dowód wszelkich braku jących płatności i ich okoliczności, a także bezpośrednio powiązane podatki i ubezpieczenie , jeżeli są znane.

Jeżeli wniosek o kredyt zostanie złożony wspólnie przez więcej niż jednego kredytobiorcę, instytucje i kredyto dawcy powinni dokonać oceny zdolności kredytowej na podstawie wspólnej zdolności kredytobiorców do spłaty.

Jeżeli umowa kredyt u obejmuje jakąkolwiek formę gwarancji osób trzecich, instytucje powinny ocenić poziom ochrony zapewnianej przez taką gwarancję, a w odpowiednich przypadkach przeprowadzić ocenę zdolności kredytowej gwaranta, stosując odpowiednie postanowienia niniejszych wytycznych, zależnie od tego, czy gwarant jest osobą fizyczną czy przedsiębiorstwem.

Na potrzeby oceny zdolności kredytobiorcy do wy konania zobowiązań wynikających z umowy kredytu instytucje i kredytodawcy powinni przyjąć odpowiednie metody i strategie, które mogą obejmować modele, o ile spełnione są niniejsze wytyczne. Wybór odpowiedniej i adekwatnej metody powinien być uzależniony od poziomu ryzyka, wielkości i rodzaju kredytu.

5.2.2 U dzielanie konsumentom kredytów w związku z nieruchomością mieszkalną

W niniejszym rozdziale określono czynniki istotne przy dokonywaniu oceny perspektyw y wykonania przez kredytobiorcę obowiązków wynikających z umowy kredyt u , o których mowa w art. 18 ust. 1 i art. 20 ust. 1 dyrektywy 2014/17/UE. W odniesieniu do umów kredytu podlegających przepis om krajowym transponujących tę dyrektywę instytucje i kredytodawcy powinni stosować – poza postanowieniami zawartymi w rozdziale 5.2.1 – p ostanowienia zawarte w nini ejszym rozdziale.

W razie konieczności – szczególnie w przypadku kredytobiorców, którzy są samozatrudnieni lub których dochód ma charakter sezonowy lub inny nieregularny – instytucje i kredytodawcy powinni dokonać rozsądnej analizy i podjąć odpowiednie kroki w celu zweryfikowania informacji dotyczących źródła spłaty zobowiązań.

Jeżeli okres kredytowania przekracza oczekiwany wiek emerytalny kredytobiorcy, instytucje i kredytodawcy powinni odpowiednio uwzględnić adekwatność prawdopodobnego źródła spłaty zobowiązań kredytobiorcy i zdolność do dalszego wykonywania zobowiązań wynikających z umowy kredyt u na emeryturze.

Instytucje i kredytodawcy powinni zapewnić, aby zdolność kredytobiorcy do wykonania zobowiązań wynikających z umowy kredyt u nie opierała się na oczekiwanym istotnym wzroście dochodu kredytobiorcy, chyba że w dokumentacji przedstawiono na to dostateczny dowód.

Dokonując oceny zdolności kredytobiorcy do wykonania zobowiązań wynikających z umowy kredytu , instytucje i kredyto dawcy powinni uwzględnić poniesione i inne wydatki nieuznaniowe, takie jak aktualne zobowiązania kredytobiorcy, w tym odpowiednie uzasadnienie i uwzględnienie wydatków na życie.

W ramach oceny zdolności kredytowej instytucje i kredytodawcy powinni przeprowadzać analizę wrażliwości odzwierciedlającą potencjalne negatywne zdarzenia, które mogą zaistnieć w przyszłości, w tym ograniczenie dochodu; wzrost oprocentowania w przypadku umów kredytu o zmiennym oprocentowaniu; ujemną amortyzację kredytu; spłaty balonowe lub odroczenie spłaty kwoty głównej lub odsetek.

W przypadku kredytów w walucie obcej, zdefiniowanych w art. 4 pkt 28 dyrektywy 2014/17/UE, instytucje i kredytodawcy powinni również uwzględnić w ocenie zdolności kredytobiorcy do wykonania zobowiązań potencjalne negatywne scenariusze kursu waluty między walutą, w której kredytobiorca otrzymuje dochód, a walut ą kredytu. Instytucje i kredytodawcy powinni również brać pod uwagę i oceniać wszelkie strategie zabezpieczające i faktycznie zastosowane zabezpieczenia, w tym tzw. hedging n aturalny , służące ograniczeniu ryzyka walutowego.

W przypadku umów kredytu zabezpieczon ego nieruchomością, w których wyraźnie określono, że nieruchomość nie może być zajmowana przez kredytobiorcę lub członka jego rodziny w celach mieszkaniowych (tj. umów z akładających kupno nieruchomości z przeznaczeniem na wynajem), o których mowa w art. 3 ust. 3 lit. b) dyrektywy 2014/17/UE, instytucje i kredytodawcy powinni stosować kryteria określone w rozdziale 5.2.3.

5.2.3 Pozostałe kredyty zabezpieczone dla konsumentów

W związku z umową kredyt u zabezpieczon ego nieruchomością, inną niż omówion a w rozdziale 5.2.2, instytucje i kredytodawcy powinni stosować – poza postanowieniami rozdziału 5.2.1 – p ostanowienia zawarte w niniejszym rozdziale.

Jeżeli nieruchomość jest w trakcie budowy, a po zakończeniu budowy ma przynosić właścicielowi zysk pochodzący z czynszów lub ze sprzedaży, i nstytucje powinny ocenić fazę rozwoju inwestycji oraz fazę po jej ukończeniu, gdy faza inwestycj i przechodzi w fazę operacyjną generującą dochód. Na potrzeby tego rodzaju umów kredyt u instytucje i kredytodawcy powinni ustalić, że:

• a. kredytobiorca ma wiarygodny plan związany z projektem , w tym oszacowania wszystkich kosztów związanych z inwestycją;
• b. kredytobiorca ma dostęp do pracowników budowlanych, architektów, inżynierów i wykonawców, którzy wezmą udział w i nwestycji;
• c. kredytobiorca uzyskał lub jest w stanie uzyskać w przyszłości wszystkie konieczne zezwolenia i zaświadczenia na potrzeby inw estycji w miarę postępu inwestycji.

W przypadku umów kredytu związanych z nieruchomością, w których wyraźnie określono, że nieruchomość nie może być zajmowana przez kredytobiorcę lub członka jego rodziny w celach mieszkaniowych (tj. umów zakładających kupno nieruchomości z przeznaczeniem na wynajem) instytucje powinny dokonać oceny związku między przyszłym dochodem z tytułu czynszów z nieruchomości a zdolnością kredytobiorcy do wykonania zobowiązań.

W ramach oceny zdolności kredytowej instytucje powinny przeprowadzić analizę wrażliwości, aby odzwierciedlić potencjalnie negatywne przyszłe zdarzenia rynkowe i idiosynkratyczne, które mają znaczenie dla danego rodzaju i przeznaczenia kredytu. Do zdarzeń takich należy ograniczenie dochodu; wzrost oprocentowania w przypadku umów kredyt u o zmiennym oprocentowaniu; ujemna amortyzacja kredytu, spłaty balonowe lub odroczenie spłaty kwoty głównej lub odsetek, a w odpowiednich przypadkach – zmniejszona zbywalność nieruchomości, wzrost współczynnika pustostanów oraz obniżenie cen czynszów dla p odobnych nieruchomości. W odpowiednich przypadkach instytucje i kredytodawcy powinni również rozważyć skutki ryzyka walutowego, o których mowa w ust. 108.

5.2.4 Kredyty niezabezpieczone dla konsumentów

W niniejszym rozdziale określono wymogi dotyczące oceny zdolności kredytowej kredytobiorcy, o których mowa w art. 8 dyrektywy 2008/48/WE. W odniesieniu do umów kredyt u podlegających przepis om krajowym transponujący m tę dyrektywę, instytucje i kredytodawcy powinni poza p ostanowieniami zawartymi w rozdziale 5.2.1 stosować również postanowienia zawarte w niniejszym rozdziale.

W razie konieczności – szczególnie w przypadku kredytobiorców, którzy są samozatrudnieni lub których dochód ma charakter sezonowy lub inny nieregularny – instytucje i kredytodawcy powinni dokonać rozsądnej analizy i podjąć odpowiednie kroki w celu dokonania oceny i weryfikacji źródła spłaty zobowiązań.

Instytucje i kredytodawcy powinni zapewnić, aby zdolność kredytobiorcy do wykonania zobowiązań wynikających z umowy kredyt u nie opierała się na oczekiwanym istotnym wzroście dochodu kredytobiorcy, chyba że w dokumentacji przedstawiono na to dostateczny dowód.

W ramach oceny zdolności kredytowej instytucje i kredytodawcy powinni w stosownych przypadkach przeprowadzić analizę wrażliwości, aby odzwierciedlić potencjalnie negatywne zdarzenia właściwe dla danego rodzaju kredytu, które mogą wystąpić w przyszłości. W odpowiednich przypadkach instytucje i kredytodawcy powinni również rozważyć skutki ryzyka walutowego, o których mowa w ust. 108.

5.2.5 Udzielanie kredytów mikroprzedsiębiorstwom i małym przedsiębiorstwom

Instytucje powinny ocenić aktualną i przyszłą zdolność kredytobiorców do wykonania zobowiązań wynikających z umowy kredyt u . Instytucje powinny również przeanalizować wniosek o kredyt złożony przez kredytobiorcę w celu zapewnienia jego zgodności z apetytem instytucji na ryzyko kredytowe, zasadami postępowania, kryteriami udziel e nia kredytu, limitami i odpowiednimi wskaźnikami, jak również odpowiednimi środkami makroostrożnościowymi, jeżeli takie środki stosowane są przez wyznaczony organ makroostrożnościowy.

Instytucje powinny wziąć pod uwagę, że przepływy środków pieniężnych pochodzących ze zwykłej działalności kredytobiorcy oraz – w stosownych przypadkach w kontekście przeznaczenia umowy kredytu – wszelkie zyski ze sprzedaży aktywów są podstawowym źródłem spłaty.

Dokonując oceny zdolności kredytowej kredytobiorcy, instytucje powinny kłaść nacisk na realistyczny i trwały przyszły dochód kredytobiorcy oraz przyszłe przepływy środków pieniężnych, a nie dostępne zabezpieczenie. Zabezpieczenie nie powinno być samo w sobie dominującym kryterium na potrzeby przyznawania kredytu i nie może samo w sobie uzasadniać zatwierdzenia umowy kredytu. Zabezpieczenie nie powinno być uznawane za główne, lecz kolejne źródło spłaty w przypadku niewykonania zobowiązania lub istotnego pogorszenia się profilu ryzyka,; wyjątek stanowią sytuacje, gdy w umowie kredyt u przewidziano, że źródłem spłat y kredytu będą środki pochodzące ze sprzedaży przedmiotu majątkowego wniesionego tytułem zabezpieczenia lub inne płynn e zabezpieczenie

Dokonując oceny zdolności kredytowej, instytucje powinny:

• a. analizować sytuację finansową oraz ryzyko kredytowe kredytobiorcy w sposób określony poniżej;
• b. analizować model biznesowy i strategię kredytobiorcy w sposób określony poniżej;
• c. ustalić i ocenić zdolność kredytową kredytobiorcy za pomocą punktowej oceny kredytowej kredytobiorcy lub – w stosownych przypadkach – rating wewnętrzny zgodnie z polityką i procedurami w zakresie ryzyka kredytowego;
• d. uwzględnić wszystkie zobowiązania finansowe kredytobiorcy, takie jak wykorzystane i niewykorzystane instrumenty finansowe przyznane przez instytucje, w tym instrumenty kapitału obrotowego, ekspozycje kredytowe kredytobiorcy oraz dotychczasowe zachowania płatnicz e kredytobiorcy , jak również inne zobowiązania z tytułu podatków lub innych płatności na rzecz organów publicznych lub funduszy zabezpieczenia społecznego;
• e. w stosownych przypadkach należy ocenić strukturę transakcji, w tym ryzyko podporządkowania strukturalnego i powiązane warunki, np. warunki umowy oraz – jeżeli dotyczy – gwarancji osób trzecich i struktury zabezpieczenia.

Instytucje powinny dokonać oceny zdolności kredytowej w związku ze specyfiką kredytu, taką jak charakter, okres kredytowania i oprocent owanie.

Na potrzeby oceny zdolności kredytobiorcy do wykonania zobowiązań wynikających z umowy kredytu instytucje powinny przyjąć odpowiednie metody i podejścia, które mogą obejmować modele, o ile spełnione są niniejsze wytyczne. Wybór odpowiedniej i adekw atnej metody powinien być uzależniony od poziomu ryzyka, wielkości i rodzaju kredytu.

Jeżeli kredytobiorca jest członkiem grupy powiązanych klientów, instytucje powinny przeprowadzić ocenę na szczeblu indywidualnym i – w stosownych przypadkach – na szczebl u grupy, zgodnie z wytycznymi EUNB w sprawie powiązanych klientów, szczególnie jeżeli spłata jest zależna od przepływów środków pieniężnych pochodzących od innych powiązanych osób w ramach tej samej grupy. Jeżeli kredytobiorca jest członkiem grupy powiązanych klientów związanych z bankami centralnymi i państwami, w tym rządem centralnym, samorządami lokalnymi i regionalnymi oraz podmiotami sektora publicznego instytucje powinny dokonywać oceny indywidualnego podmiotu.

W przypadku udzielania kredytów, w których występuje aspekt transgraniczny (np. finansowanie handlu, finansowanie eksportu), instytucje powinny uwzględnić otoczenie polityczne, gospodarcze i prawne działalności zagranicznego kontrahenta klienta instytucji. Instytucje powinny ocenić zdolność kupującego do przekazywania środków, zdolność dostawcy do dostarczania zamówie nia , w tym jego zdolność do spełnienia obowiązujących lokalnych wymogów prawnych, a także zdolność finansową dostawcy do p oradzenia sobie z ewentualnymi opóźnie niami transakcji.

Instytucje powinny ocenić ekspozycję kredytobiorcy na czynniki środowiskowe, społeczne i związane z zarządzaniem, w szczególności czynniki środowiskowe oraz oddziaływanie na zmianę klimatu, a także stosowność strategii ograniczania ryzyka określonych przez kredytobiorcę. Taka analiza powinna być prowadz ona na poziomie kredytobiorcy ; jednakże w stosownych przypadkach instytucje mogą również rozważyć przeprowadzenie takiej analizy na poziomie portfela.

W celu zidentyfikowania kredytobiorców narażonych bezpośrednio lub pośrednio na zwiększone ryzyko związane z czynnikami środowiskowymi, społecznymi lub związanymi z zarządzaniem instytucje powinny rozważyć korzystanie z tzw. map ryzyka , na których na wykresie lub z wykorzystaniem skali przedstawia się przykładowo ryzyko związane z klimatem i środowiskiem w danym (sub)sektorze gospodarki. W przypadku kredytów lub kredytobiorców, dla których ryzyko środowiskowe, społeczne i związane z zarządzaniem jest wyższe, wymagana jest bardziej szczegółowa analiza faktycznego modelu biznesowego kredytobiorcy, w tym przegląd aktualnych i planowanych emisji gazów cieplarnianych, otoczenia rynkowego, wymogów nadzorczych dotyczących kwestii środowiskowych, społecznych i związanych z zarządzaniem dla tych przedsiębiorstw, a także prawdopodobnego oddziaływania regulacji dotyczących kwestii środowiskowych, społecznych i związanych z zarządzaniem na sytuację finansową kredytobiorcy.

Analiza sytuacji finansowej kredytobiorcy

Na potrzeby analizy sytuacji finansowej w ramach oceny zdolności kredytowej, o której mowa powyżej, instytucje powinny wziąć pod uwagę następujące kwestie:

• a. zarówno aktualną, jak i prognozowaną sytuację finansową, w tym bilanse, źródł a spłaty zobowiązań wynikających z umowy, również w sytuacji ewentualnych niekorzystnych zdarzeń, a także – w stosownych przypadkach – strukturę kapitałową, kapitał obrotowy, dochód i przepływy środków pieniężnych;
• b. w stosownych przypadkach poziom dźwigni finansowej kredytobiorcy, dystrybucję dywidendy, a także faktyczne i prognozowane/przewidywane wydatki inwestycyjne, jak również cykl konwersji środków pieniężnych w związku z danym instrumentem;
• c. w stosownych przypadkach profil ekspozycji do zakończenia okresu kredytowania w stosunku do potencjalnych zmian na rynku, takich jak ekspozycje denominowane w walutach obcych czy ekspozycje zabezpieczone instrumentami spłaty;
• d. w stosownych przypadkach prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania ustalone w oparciu o punktową ocenę kredytową lub wewnętrzny rating ryzyka;
• e. korzystanie z odpowiednich wskaźników finansowych, właściwych dla danej klasy lub rodzaju produktu, zgodnie z apetytem na ryzyko kredytowe, zasadami postępowania i limitami określonymi w rozdziale 4.2 i 4.3 , w tym uwzględnianie wskaźników przedstawionych w załączniku 3 w zakresie mającym zastosowanie i właściwym dla konkretnej oferty kredytowej.

Instytucje powinny zapewnić, aby prognozy finansowe wykorzystywane w analizie były realistyczne i uzasadnione. Takie prognozy powinny opierać się co najmniej na projekcji historycznych danych finansowych wprzód. Instytucje powinny oceniać, czy takie prognozy są zgodne z oczekiwaniami gospodarczymi i rynkowymi instytucji. Jeżeli instytucje mają istotne obawy co do rzetelności tych prognoz finansowych, powinny dokonać własnych prognoz sytuacji finansowej kredytobiorcy i jego zdolności do spłaty.

W stosownych przypadkach, udzielając kredytów spółkom holdingowym, instytucje powinny dokonać oceny ich sytuacji finansowej, traktując te spółki zarówno jako podmioty oddzielne, np. na szczeblu skonsolidowanym, jak i podmioty indywidualne, jeżeli spółka holdingowa sama w sobie nie jest spółką operacyjną lub instytucje n ie posiadają gwarancji od spółek operacyjnych dla spółki holdingowej.

Oceniając sytuację finansową kredytobiorcy, instytucje powinny ocenić trwałość i prawdopodob ieństwo przyszłej zdolności do spłaty w potencjalnie niekorzystnych warunkach, które są istotne dla rodzaju i celu kredytu i mogą wystąpić w okresie obowiązywania umowy kredytu . Takie zdarzenia mogą obejmować ograniczenie dochodu i innych przepływów pieniężnych; wzrost oprocentowania; ujemną amortyzację kredytu; odroczenie spłaty kapitału lub odsetek; pogorszenie się warunków rynkowych i operacyjnych kredytobiorcy; oraz – w stosownych przypadkach – zmiany kursu walutowego.

Analiza modelu biznesowego i strategii kredytobiorcy

Instytucje powinny dokonać oceny modelu biznesowego i strategii kredytobiorców, w tym w związku z przeznaczeniem kredytu.

Instytucje powinny ocenić wiedzę, doświadczenie i zdolność kredytobiorcy do zarządzania działalnością gospodarczą, aktywami lub inwestycjami powiązanymi z umowami kredyt u (np. konkretną nieruchomością dla kredytu na nieruchomość komercyjną).

Instytucje powinny ocenić wykonalność biznesplanu i powiązanych prognoz finansowych zgodnie ze specyfiką sektora, w którym działa kredytobiorca.

Instytucje powinny ocenić zależność kredytobiorcy od kluczowych umów, klientó w lub dostawców, a także od ich wpływu na generowanie przepływów środków pieniężnych, w tym wszelkiego rodzaju koncentracji.

Instytucje powinny ocenić istnienie wszelkiej potencjalnej zależności kredytobiorcy od kluczowej osoby, a w razie konieczności – wr az z kredytobiorcą określić możliwe środki ograniczania ryzyka.

Ocena gwarancji i zabezpieczeń

Instytucje powinny ocenić wszelkie wniesione zabezpieczenia wykorzystywane na potrzeby ograniczenia ryzyka względem wymogów dotyczących zabezpieczenia określonych w apetycie instytucji na ryzyko kredytowe, jej zasadach postępowania i procedurach, biorąc pod uwagę wycenę i tytuł własności, a także sprawdzić całość odpowiedniej dokumentacji (np. czy nieruchomość jest wpisana w odpowiednich rejestrach).

Instytucje powinny dokonać oceny wszelkich gwarancji, warunków umowy, zobowiązań do nieustanawiania zabezpieczeń oraz umów o obsługę zadłużenia, które są stosowane na potrzeby ograniczenia ryzyka.

Gdy jest to istotne dla decyzji kredytowych, instytucje powinny ocenić kapitał własny kredytobiorcy i elementy powodujące poprawę kredytowania, takie jak ubezpieczenie hipoteczne, zobowiązanie do wykupu czy gwarancje spłaty od podmiotów zewnętrznych.

Jeżeli umowa kredyt u obejmuje jakąkolwiek formę gwarancji osób trzecich, instytucje powinny ocenić poziom ochrony zapewnianej przez taką gwarancję, a w odpowiednich przypad kach przeprowadzić ocenę zdolności kredytowej gwaranta, stosując odpowiednie postanowienia niniejszych wytycznych, zależnie od tego, czy gwarant jest osobą fizyczną czy przedsiębiorstwem. Ocena zdolności kredytowej gwaranta powinna być proporcjonalna względem wielkości gwarancji kredytu i rodzaju gwaranta .

5.2.6 Udzielanie kredytów średnim i dużym przedsiębiorstwom

Instytucje powinny ocenić aktualną i przyszłą zdolność kredytobiorców do wy konania zobowiązań wynikających z umowy kredyt u . Instytucje powinny również przeanalizować wniosek o kredyt złożony przez kredytobiorcę w celu zapewnienia jego zgodności z apetytem instytucji na ryzyko kredytowe, zasadami postępowania, kryteriami udziel e nia kredytu, limitami i odpowiednimi wskaźnikami, jak również odpowiednimi środkami makroostrożnościowymi, jeżeli takie środki stosowane są przez wyznaczony organ makroostrożnościowy.

Instytucje powinny wziąć pod uwagę, że przepływy środków pieniężnych pochodzących ze zwykłej działalności kredytobiorcy o raz – w stosownych przypadkach w kontekście przeznaczenia umowy kredytu – wszelkie zyski ze sprzedaży aktywów są podstawowym źródłem spłaty.

Dokonując oceny zdolności kredytowej kredytobiorcy, instytucje powinny kłaść nacisk na realistyczny i zrównoważony przyszły dochód kredytobiorcy oraz przyszłe przepływy środków pieniężnych, a nie na dostępne zabezpieczenie. Zabezpieczenie nie powinno być samo w sobie dominującym kryterium na potrzeby przyznawania kredytu i nie może samo w sobie uzasadniać zatwierdzenia umowy kredytu . Zabezpieczenie powinno być uznawane za drugie wyjście instytucji w przypadku niewykonania zobowiązania lub istotnego pogorszenia się profilu ryzyka, a nie za podstawowe źródło spłaty; wyjątek stanowią sytuacje, gdy w umowie kredyt u przewidz iano, że źródłem spłat y kredytu będą środki pochodzące ze sprzedaży przedmiotu majątkowego wniesionego tytułem zabezpieczenie lub inne płynn e zabezpieczenie.

Dokonując oceny zdolności kredytowej, instytucje powinny:

• a. analizować sytuację finansową oraz ryzyko kredytowe kredytobiorcy w sposób określony poniżej;
• b. analizować strukturę organizacyjną, model biznesowy i strategię kredytobiorcy w sposób określony poniżej;
• c. ustalić i ocenić punktową ocenę kredytową kredytobiorcy lub – w stosownych przypadkach – rating wewnętrzny zgodnie z zasadami postępowania i procedurami w zakresie ryzyka kredytowego;
• d. uwzględnić wszystkie zobowiązania finansowe kredytobiorcy, takie jak wykorzystane i niewykorzystane instrumenty przyznane przez instytucje, w tym instrumenty kapitału
• o brotowego, ekspozycje kredytowe kredytobiorcy oraz dotychczasowe zachowania płatnicze kredytobiorcy, jak również inne zobowiązania z tytułu podatków lub innych płatności na rzecz organów publicznych lub funduszy zabezpieczenia społecznego;
• e. ocenić strukturę transakcji, w tym ryzyko podporządkowania strukturalnego i powiązane warunki, np. warunki umowy oraz – w stosownych przypadkach – gwarancji osób trzecich i struktury zabezpieczenia.

Instytucje powinny dokonać oceny zdolności kredytowej w związku ze specyfiką kredytu, taką jak charakter, okres kredytowania i oprocentowanie.

Instytucje powinny ocenić ekspozycję kredytobiorcy na czynniki środowiskowe, społeczne i związane z zarządzaniem, w szczególności czynniki środowiskowe oraz oddziaływanie na zmianę klimatu, a także stosowność strategii ograniczania ryzyka określonych przez kredytobiorcę.

Jeżeli kredytobiorca jest członkiem grupy powiązanych klientów, instytucje powinny przeprowadzić ocenę na szczeblu indywidualnym i – w stosownych przypadkach – na s zczeblu grupy, zgodnie z wytycznymi EUNB w sprawie powiązanych klientów, szczególnie jeżeli spłata jest zależna od przepływów środków pieniężnych pochodzących od innych powiązanych osób w ramach tej samej grupy. Jeżeli kredytobiorca jest członkiem grupy powiązanych klientów związanych z bankami centralnymi i państwami, w tym rządem centralnym, samorządami lokalnymi i regionalnymi oraz podmiotami sektora publicznego instytucje powinny dokonywać oceny indywidualnego podmiotu.

W przypadku udzielania kredytów, w których występuje aspekt transgraniczny (np. finansowanie handlu, finansowanie eksportu), instytucje powinny uwzględnić otoczenie polityczne, gospodarcze i prawne działalności zagranicznego kontrahenta klienta instytucji. Instytucje powinny ocenić potencjał kupującego w zakresie przekazywania środków, zdolność dostawcy do dostarczania zamówień, w tym jego zdolność do spełnienia obowiązujących lokalnych wymogów prawnych, a także zdolność finansową dostawcy do poradzenia sobie z ewentualnymi opóźnieniami tr ansakcji.

W celu zidentyfikowania kredytobiorców narażonych bezpośrednio lub pośrednio na zwiększone ryzyko związane z czynnikami środowiskowymi, społecznymi lub związanymi z zarządzaniem instytucje powinny rozważyć korzystanie z tzw. map ryzyka , na których na wykresie lub z wykorzystaniem skali przedstawia się przykładowo ryzyko związane z klimatem i środowiskiem w danym (sub)sektorze gospodarki. W przypadku kredytów lub kredytobiorców, dla których ryzyko środowiskowe, społeczne i związane z zarządzaniem jest wyższe, wymagana jest bardziej szczegółowa analiza faktycznego modelu biznesowego kredytobiorcy, w tym przegląd aktualnych i planowanych emisji gazów cieplarnianych, otoczenia rynkowego, wymogów nadzorczych dotyczących kwestii środowiskowych, społecznych i związanych z zarządzaniem dla określonego rodzaju przedsiębiorstw, a także prawdopodobnego oddziaływania regulacji dotyczących kwestii środowiskowych, społecznych i związanych z zarządzaniem na sytuację finansową kredytobiorcy. Analiza sytuacji finans owej kredytobiorcy

Na potrzeby analizy sytuacji finansowej w ramach oceny zdolności kredytowej, o której mowa powyżej, instytucje powinny wziąć pod uwagę następujące kwestie:

• a. zarówno aktualną, jak i prognozowaną sytuację finansową, w tym bilans i strukturę kapitałową, kapitał obrotowy, dochód, przepływy środków pieniężnych i źródło spłaty zobowiązań wynikających z umowy, np. zdolność do obsługi zadłużenia, również w sytuacji niekorzystnych zdarzeń (zob. także analiza wrażliwości) – pozycje podlegające anali zie powinny obejmować między innymi wolne przepływy środków pieniężnych dostępne na obsługę zadłużenia rozważanego instrumentu;
• b. zysk z działalności operacyjnej netto i rentowność, szczególnie w związku z zadłużeniem oprocentowanym;
• c. poziom dźwigni finansowej kredytobiorcy, dystrybucję dywidendy, a także faktyczne i prognozowane wydatki inwestycyjne, jak również cykl konwersji środków pieniężnych w związku z danym instrumentem;
• d. profil ekspozycji do zakończenia okresu kredytowania w stosunku do potencjalnych zmian na rynku (np. ekspozycje denominowane w walutach obcych czy ekspozycje zabezpieczone instrumentami spłaty);
• e. w stosownych przypadkach prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania ustalone w oparciu o punktową ocenę kredytową lub wewnętrzny rating ryzyka;
• f. korzystanie z odpowiednich wskaźników finansowych, właściwych dla danej klasy lub rodzaju produktu zgodnie z apetytem na ryzyko kredytowe, zasadami postępowania i limitami określonymi w rozdziale 4.2 i 4.3 , w tym uwzględnianie wskaźników przedstawionych w załączniku 3 w zakresie obowiązującym i właściwym dla konkretnej oferty kredytowej.

Instytucje powinny zapewnić, aby zastosowane w analizie prognozy były realistyczne i uzasadnione oraz zgodne z oczekiwaniami ekonomicznymi i rynkowymi instytucji. Jeżeli instytucje mają istotne obawy co do rzetelności tych prognoz finansowych, powinny dokonać własnych prognoz sytuacji finansowej kredytobiorcy i w stosownych przypadkach wykorzystać je do zakwestionowania prognoz przedstawionych przez kredytobiorcę.

Instytucje powinny również ocenić potencjał kredytobiorcy w zakresie przyszłej rentowności, aby zmierzyć oddziaływanie zysków zatrzymanych, a przez to – wpływ na kapitał własny, szczególnie gdy kredytobiorca nie zdołał z czasem wygenerować zysków.

Instytucje powinny dokonać oceny cyklu konwersji środków pieniężnych u kredytobiorcy, aby zmierzyć, ile czasu zajmuje przedsiębiorstwu konwersja inwestycji w zas oby oraz innych nakładów zasobów w środki pieniężne poprzez sprzedaż konkretnych towarów i usług. Instytucje powinny być w stanie zrozumieć cykl konwersji środków pieniężnych kredytobiorcy, aby oszacować potrzeby w zakresie kapitału obrotowego oraz określić koszty powtarzające się w celu dokonania oceny bieżącej zdolności do spłaty instrumentów kredytowych z biegiem czasu.

W stosownych przypadkach instytucje powinny dokonać oceny tych wskaźników finansowych względem wskaźników i limitów określonych w ich apetycie na ryzyko kredytowe, zasadach postępowania w zakresie ryzyka kredytowego oraz limitach, zgodnie z rozdziałem 4.2 i 4.3.

Udzielając kredytów spółkom holdingowym, instytucje powinny dokonać oceny ich sytuacji finansowej, traktując te spółki zarówno jako podmioty oddzielne, np. na szczeblu skonsolidowanym, jak i podmioty indywidualne, jeżeli spółka holdingowa sama w sobie nie jest spółką operacyjną lub instytucje nie posiadają gwarancji od spółek operacyjnych dla spółki holdingowej.

Analiza wrażliwości w ocenie zdolności kredytowej

Instytucje powinny ocenić trwałość i wykonalność sytuacji finansowej kredytobiorcy oraz jego przyszłej zdolności do spłaty w potencjalnie niekorzystnych warunkach, które mogą wystąpić w okresie obowiązywania umowy kredyt u . W tym celu instytucje powinny przeprowadzić jedno - lub wieloczynni kową analizę wrażliwości, uwzględniając zdarzenia rynkowe i idiosynkratyczne lub ich połączenie.

Taka analiza wrażliwości powinna obejmować wszystkie aspekty ogólne oraz aspekty właściwe dla danej klasy aktywów i produktu, które mogą mieć wpływ na zdolność kredytową kredytobiorcy.

Dokonując analizy wrażliwości zdolności kredytobiorcy do spłaty w niekorzystnych przyszłych warunkach, instytucje powinny wziąć pod uwagę następujące zdarzenia, które są najistotniejsze w danych okolicznościach i dla danego modelu biznesowego kredytobiorcy:

Zdarzenia idiosynkratyczne

• a. poważny, ale prawdopodobny spadek przychodów lub marży zysku kredytobiorcy;
• b. poważne, ale prawdopodobne zdarzenie powodujące stratę operacyjną;
• c. występowanie poważnych, ale prawdopodobnych problemów z zarządzaniem;
• d. niedotrzymanie zobowiązań przez istotnych partnerów handlowych, klientów lub dostawców;
• e. poważne, ale prawdopodobne szkody dla reputacji;
• f. poważny, ale prawdopodobny spadek płynności, zmiany w finansowaniu lub wzrost dźwigni finansowej w bilansie kredytobiorcy;
• g. niekorzystne zmiany cen aktywów, które wpływają w dominującym stopniu na kredytobiorcę (np. surowców lub produktów końcowych), a także ryzyko walutowe;

Zdarzenia rynkowe

• h. poważne, ale prawdopodobne pogorszenie koniunktury makroekonomicznej;
• i. poważne, ale prawdopodobne pogorszenie koniunktury w sektorach gospodarki, w których funkcjonują kredytobiorca i jego klienci;
• j. istotna zmiana ryzyka politycznego, regulacyjnego i geograficznego;
• k. poważny, ale prawdopodobny wzrost kosztów finansowania, np. wzrost oprocentowania o 200 punktów bazowych dla wszystkich instrumentów kredytowych kredytobiorcy.

Analiza modelu biznesowego i strategii kredytobiorcy

Instytucje powinny dokonać oceny modelu biznesowego i strategii kredytobiorców, w tym w związku z prze znaczeniem kredytu.

Instytucje powinny ocenić wiedzę, doświadczenie i zdolność kredytobiorcy do zarządzania działalnością gospodarczą, aktywami lub inwestycjami powiązanymi z umowami kredyt u (np. konkretną nieruchomością dla kredytu na nieruchomość komercyjną).

Instytucje powinny ocenić wykonalność biznesplanu i powiązanych prognoz finansowych zgodnie ze specyfiką sektora, w którym działa kredytobiorca.

Instytucje powinny ocenić zależność kredytobiorcy od kluczowych umów, klientów lub dostawców, a także od ich wpływu na generowanie przepływów środków pieniężnych, w tym wszelkiego rodzaju koncentracji.

Ocena gwarancji i zabezpieczeń

Instytucje powinny ocenić wszelkie ustanowione zabezpieczenie pod kątem wymogów dotyczących zabezpieczenia określonych w apetycie instytucji na ryzyko kredytowe, jej zasadach postępowania i procedurach, biorąc pod uwagę wycenę i tytuł własności, a także sprawdzić całość odpowiedniej dokumentacji (np. czy nieruchomość jest wpisana w odpowiednich rejestrach).

Instytucje powinny dokonać oceny wszelkich gwarancji, warunków umowy, zobowiązań do nieustanawiania zabezpieczeń oraz umów o obsługę zadłużenia, które są stosowane na potrzeby ograniczenia ryzyka. Instytucje powinny również rozważyć, czy wartość zabezpieczenia jest w jakiś sposób skorelowana z działalnością gospodarczą kredytobiorcy lub zdolnością do generowania przepływów środków pieniężnych.

Instytucje powinny ocenić kapitał własny kredytobiorcy i elementy powodujące poprawę kredytowania, takie jak ubezpieczenie hipoteczne, zobowiązanie do wykupu czy gwarancje spłaty od podmiotów zewnętrznych.

Jeżeli umowa kredyt u obejmuje jakąkolwiek formę gwarancji osób trzecich, instytucje powinny ocenić poziom ochrony zapewnianej przez taką gwarancję, a w odpowiednich przypadkach przeprowadzić ocenę zdolności kredytowej gwaranta, stosując odpowiednie postanowienia niniejszych wytycznych, zależnie od tego, czy gwarant jest osobą fizyczną czy przedsiębiorstwem. Ocena zdolności kredytowej gwaranta powinn a być proporcjonalna do wielkości gwarancji w odniesieniu do kwoty kredytu i rodzaju gwaranta .

Jeżeli w przypadku kredytu konsorcjalnego lub finansowania typu project finance strumienie płatności przechodzą przez osoby trzecie związane z transakcją, np. wyznaczonego agenta, wskazane jest dokonanie przez instytucje (lub głównych organizatorów czy ich wyznaczonych agentów) oceny wiarygodności agenta. W przypadku transgranicznego udzielania kredytów i finansowania typu project finance agent powinien być w transakcji jedynym wystawcą gwarancji, akredytyw dokumentowych lub podobnych dokumentów wystawianych na rzecz dostawcy.

5.2.7 Udzielanie kredytów na nieruchomości komercyjne

Dokonując oceny zdolności kredytowej kredytobiorców w przypadku udzielania kredytów na nieruchomości komercyjne, poza kryteriami ogólnymi obowiązującymi przy ocenie zdolności kredytowej, o których mowa w rozdziale 5.2.5 i rozdziale 5.2.6 , instytucje powinny stosować kryteria szczegółowe przedstawione w niniejszym rozdziale. Dokonując oceny zdolności kredytowej kredytobiorców w przypadku udzielania kredytów na nieruchomości komercyjne, z których kredytobiorca będący właścicielem nieruchomości korzysta na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej, instytucje powinny stosować wyłącznie kryteria przedstawione w rozdziale 5.2.5 i 5.2.6.

Instytucje powinny ocenić i zweryfikować doświadczenie kredytobiorcy w stosunku do rodzaju, wielkości i położenia geograficznego danej nieruchomości komercyjnej. Jeżeli kredytobiorcą jest spółka celowa sponsorowana przez inny podmiot, instytucje powinny ocenić doświadczenie podmiotu sponsorującego w stosunku do rodzaju, wielkości i położenia geograficznego danej nieruchomości komercyjnej.

Instytucje powinny dokonać oceny zdolności do generowania dochodu z nieruchomości oraz oceny prognozy refinansowania. Oceny te powinny uwzględniać założony okres spłaty kredytu na nieruchomość komercyjną przewidziany we wniosku o kredyt.

Przy ocenie zdolności kredytobiorcy do spłaty, w stosownych przypadkach, instytucje powinny ocenić:

• a. stałość przepływów pieniężnych;
• b. jakość najemców, oddziaływanie zmian na aktualny dochód z tytułu czynszów na harmonogram amortyzacji, warunki najmu, terminy zapadalności i warunki oraz historię płatności najemców, jeżeli takie dane istnieją;
• c. perspektywy ponownego najmu, przepływy środków pieniężnych wymagane do obsługi kredytu zgodnie z umową kredyt u , jeżeli istnieje potrzeba ponownego najmu oraz , jeżeli dotyczy, wyniki składnika aktywów w sytuacji pogorszenia koniunktury gospodarczej, a także wahania rentowności najmu na przestrzeni czasu, co pozwoli ocenić występowanie nadmiernie skompresowanych zysków;
• d. konieczne nakłady inwestycyjne związane z nieruchomością przez cały okres obowiązywania umowy kredyt u.

Przy ocenie perspektyw ponownego najmu nieruchomości instytucje powinny uwzględnić popyt najemców na tego rodzaju nieruchomość, mając na uwadze podaż porównywalnych nieruchomości, warunki i specyfikę nieruchomości, lokalizację nieruchomości oraz bliskość odpowiedniej infrastruktury obsługującej nieruchomość.

W przypadku udzielania kredytów czysto odsetkowych (interest - only) na nier uchomości komercyjne instytucje powinny dokonać oceny przepływów środków pieniężnych wspierających poziom amortyzacji równy prognozowanemu ekonomicznemu okresowi użytkowania nieruchomości, aby rozliczyć kwotę główną i odsetki kredytu w razie wzrostu współc zynnika pokrycia kredytu zabezpieczeniem dla tej nieruchomości (LTV) lub nieregularnego poziomu współczynnika pokrycia należności zabezpieczeniem na danym rynku. Instytucje powinny również rozważyć taką analizę, gdy występują dodatkowe elementy powodujące poprawę kredytowania kredytobiorców, np. aktywa zbywalne, które mogą podlegać egzekucji w rozsądnym terminie.

Na potrzeby analizy wrażliwości pod wpływem niekorzystnych zdarzeń rynkowych i idiosynkratycznych, poza zdarzeniami określonymi w rozdziale 5.2.5 i 5.2.6, instytucje powinny uwzględnić odpowiednio następujące elementy:

• a. ponowny najem, w tym zmianę cen najmu, długość okresu najmu w stosunku do opłat za obsługę kredytu oraz wzrost współczynnika pustostanów, kosztów utrzymania i remontów, okresów bezczynszowych i przymusowego najmu;
• b. ryzyko i opóźnienia związane z refinansowaniem;
• c. ryzyko nakładów inwestycyjnych;
• d. pozostałe istotne kryteria.

5.2.8 Udzielanie kredytów na inwestycję związaną z nieruchomością

Dokonując oceny zdolności kredytowej kredytobiorców w przypadku udzielania kredytów na inwestycję związaną z nieruchomością, poza kryteriami ogólnymi obowiązującymi przy ocenie zdolności kredytowej, o których mowa w roz dziale 5.2.5 i 5.2.6 , instytucje powinny stosować kryteria szczegółowe przedstawione w niniejszym rozdziale.

Ocena zdolności kredytowej powinna obejmować – stosownie do cyklu życia kredytu – zarówno fazę inwestycji, w tym jej etapy, jak również – w stosownych przypadkach – fazę po zakończeniu inwestycji gdy następuje przekształcenie w kredyt na nieruchomość komercyjną. Kolejny etap powinien podlegać ocenie, tak jak ma to miejsce w przypadku udzielania kredytów na nieruchomość komercyjną, zgodnie z postanowieniami niniejszych wytycznych.

Przy ocenie fazy inwestycji instytucje powinny ustalić, czy kredytobiorca:

• a. posiada wiarygodny biznesplan, w tym uzasadnienie inwestycj i i prognozy wszystkich kosztów związanych z inwestycją , zweryfikowany przez niezależnego eksperta;
• b. ma dostęp do pracowników budowlanych, architektów, inżynierów i wykonawców na potrzeby inwestycji związanej z nieruchomością;
• c. uzyskał lub jest w stanie uzyskać w przyszłości wszystkie konieczne zezwolenia i zaświadczenia na potrzeby inwestycji w miarę postępu inwestycji, ale przed wypłatą kredytu.

Instytucje powinny zapewnić, aby kalkulacja kosztów związanych z inwestycją uwzględniała nieprzewidziane wydatki związane z przekroczeniem kosztów. Planowane nieprzewidziane wydatki powinny zostać uwzględnione w limicie kredyt owym lub wkładzie własnym. Instytucje powinny ocenić poziom środków pieniężnych i profil płynności kredytobiorcy, aby upewnić się, że kredytobiorc a posiada zdolność do finansowania nieplanowanych nieprzewidzianych wydatków z tytułu przekroczenia kosztów i opóźnień, jeżeli takie wystąpią, ponad kwotę ujętą w nieprzewidzianych wydatkach.

Instytucje powinny ocenić wykonalność prognozy sprzedaży netto zarówno pod względem wartości i wolumenu sprzedaży, jak i ram czasowych.

Instytucje powinny przeprowadzić inspekcje na miejscu, w stosownych przypadkach z udziałem odpowiednio wykwalifikowanej osoby, aby zweryfikować główne element y budowy z dokumentacj ą techniczną, w tym dostęp do budowy i jej specyfikę, a także przechowywać podsumowanie z inspekcji na miejscu w dokumentacji dotyczącej kredytobiorcy.

Poza oceną zdolności kredytowej kredytobiorcy, w stosownych przypadkach (np. w razie wezwania do uzupełn ienia depozytu zabezpieczającego), instytucje powinny dokonać oceny inwestorów kapitałowych uczestniczących w inwestycji, koncentrując się przy tym na ocenie ich sytuacji finansowej, odpowiedniej wiedzy fachowej i doświadczenia przy podobnych inwestycjach, a także dostosowaniu interesów inwestorów kapitałowych i instytucji udzielających kredytu na tę samą inwestycję.

5.2.9 Transakcje lewarowane

Dokonując oceny zdolności kredytowej kredytobiorców w przypadku transakcji lewarowanych, poza kryteriami ogólnymi obowiązującymi przy ocenie zdolności kredytowej, o których mowa w rozdziale 5.2.5 i 5.2.6 , instytucje powinny określić nadmierną dźwignię finansową w chwili udzielania kredytu wyrażoną stosunkiem: zadłużenie ogółem do wyniku finansowego bez odsetek, opodatkowaniem, deprecjacją i amortyzacją (EBITDA). Transakcje z nadmierną dźwignią finansową powinny być wyjątkiem (przy zachowaniu zgodności z apetytem instytucji na ryzyko) oraz stanowić część ram instytucji w zakresie delegowania kredytu i eskalacji zarządzania ryzykiem.

Instytucje powinny przeprowadzić kompleksową ocenę zdolności kredytobiorcy do spłaty lub ograniczenia dźwigni finansowej w celu osiągnięcia zrównoważonego poziomu zadłużenia w rozsądnym okresie.

5.2.10 Finansowanie typu shipping finance

Dokonując oceny zdolności kredytowej kredytobiorców w przypadku udzielania kredytów na finansowanie typu shipping finance , poza kryteriami ogólnymi obowiązującymi przy ocenie zdolności kredytowej, o których mowa w rozdziale 5.2.5 i 5.2.6 , instytucje powinny stosować kryteria szczegółowe przedstawione w niniejszym rozdziale. W szczególności instytucje powinny dokonać oceny następujących aspektów:

• a. zyski statku w stosunku do kosztów (koszty operacyjne, w tym ubezpieczenia, wynagrodzenie, konserwacja i zużyte do tego materiały takie jak smary oraz koszty odsetek);
• b. stosunek aktualnego wieku statku do przewidywanego okresu użytkowania;
• c. charakterystyka floty kredytobiorcy w stosunku do populacji floty światowej (skala działalności w zakresie budowy nowych statków, liczba statków unieruchomionych, liczba statków złomowanych w każdym segmencie oraz wiek statków określą nadmiar tonażu i wpłyną na wysokość frachtu);
• d. wycena statków z redukcją wartości w wycenie lub bez redukcji (jeżeli środki pochodzące z ich eksploatacji bądź sprzedaży stanowią źródło spłaty) w celu odzwierciedlenia kosztów sprzedaży, wartości pieniądza w czasie i niepewności co do płynności i zbywalności składnika aktywów, chyba że wyceny pojedynczych statków nie są możliwe, jeżeli statki funkcjonują jako część większej floty z bardzo różnymi rodzajami zysk ów.

Instytucje powinny również brać pod uwagę inne czynniki, takie jak podaż i popyt na rynku na dany rodzaj statku, obecne i przyszłe wzorce wymiany handlowej dla danego rodzaju statku, konieczność udzielenia kredytu bez regresu lub zabezpieczenie do przez gwarancję, lub gdy dotyczy on długoterminowego czarteru z akceptowalnym użytkownik iem końcow ym , jak również możliwość przedstawienia przez właściciela statku innych zabezpieczeń, takich jak cesja czarteru i ubezpieczeń, zastaw na udziałach i zabezpieczenie w środkach pieniężnych lub hipote ki na innych aktywach, takich jak nieruchomości czy statki bliźniacze.

W przypadku kredytów na budowę statków instytucje powinny ustalić, czy kredytobiorca:

• a. posiada wiarygodny biznesplan, w tym uzasadnienie budowy i prognozy wszystkich kosztów powiązanych, zweryfikowany przez niezależnego eksperta;
• b. ma dostęp do pracowników budowlanych, architektów okrętowych, inżynierów i wykonawców z sektora stoczniowego;
• c. uzyskał lub jest w stanie uzyskać w przyszłości wszystkie konieczne zezwolenia i zaświadczenia na potrzeby realizacji przedsięwzięcia w miarę postępu prac.

5.2.11 Finansowanie typu project finance

Dokonując oceny zdolności kredytowej kredytobiorców w przypadku finansowania typu project finance , poza kryteriami ogólnymi obowiązującymi przy ocenie zdolności kredytowej, o których mowa w rozdziale 5.2.5 i 5.2.6 , instytucje powinny stosować kryteria szczegółowe przedstawione w niniejszym rozdziale.

Instytucje powinny ocenić podstawowe źródło spłaty kredytu, a więc dochód generowa ny przez finansowane aktywa (inwestycję). Instytucje powinny ocenić przepływy środków pieniężnych związane z inwestycją, w tym przyszłą zdolność do generowania dochodu po zakończeniu inwestycji, uwzględniając wszelkie obowiązujące ograniczenia regulacyjne lub prawne (np. regulacje dotyczące cen, regulacje dotyczące stopy rentowności, przychody podlegające umowom typu take-or-pay , przepisy środowiskowe oraz regulacje wpływające na rentowność inwestycji).

W miarę możliwości instytucje powinny zapewniać, aby wszystkie aktywa inwestycji oraz obecne i przyszłe przepływy środków pieniężnych i rozliczenia były zastawione na rzecz instytucji udzielającej kredytu lub agenta /underwritera w przypadku kredytu konsorcjalnego/aranżowanego w formule club deal . Jeżeli na potrzeby inwestycji powoływana jest spółka specjalnego przeznaczenia, udziały w niej powinny być objęte zastawem na rzecz instytucji, tak aby umożliwić instytucji/agentowi przejęcie spółki, jeżeli zajdzie taka konieczność. W przypadku kredytu konsorcjalnego/ club deal , umowy między wierzycielami powinny regulować dostęp każdego z kredytodawców do zastawionych środków i aktywów.

Przy ocenie fazy rozwoju danej inwestycji instytucje powinny ustalić, czy kredytobiorca:

• a. posiada wiarygodny biznesplan, w tym uzasadni enie inwestycji i prognozy wszystkich kosztów związanych z inwestycją , zweryfikowany przez niezależnego eksperta;
• b. ma dostęp do pracowników budowlanych, architektów, inżynierów i wykonawców na potrzeby inwestycji;
• c. uzyskał lub jest w stanie uzyskać w przyszłości wszystkie konieczne zezwolenia i zaświadczenia na potrzeby inwestycji w miarę jej postęp u.

Instytucje powinny zapewnić, aby kalkulacja kosztów związanych z inwestycją przedstawiona przez kredytobiorcę obejmowała nieprzewidziane wydatki związane z prz ekroczeniem kosztów. Tego rodzaju planowane nieprzewidziane wydatki powinny zostać uwzględnione w limicie kredytu lub wkładzie własnym. Instytucje powinny ocenić poziom rezerw pieniężnych i profil płynności kredytobiorcy lub inwestorów kapitałowych, aby up ewnić się, że posiadają oni zdolność do sfinansowania nieplanowanych nieprzewidzianych wydatków z tytułu przekroczenia kosztów i opóźnień, jeżeli takie wystąpią, ponad kwotę ujętą w nieprzewidzianych wydatkach.

Poza oceną zdolności kredytowej kredytobiorcy instytucje powinny również ocenić inwestorów kapitałowych uczestniczących w inwestycji, koncentrując się w stosownych przypadkach na ocenie ich sytuacji finansowej, odpowiedniej wiedzy fachowej, doświadczenia przy podobnych inwestycjach, a także zdolności i skłonności do wspierania inwestycji przez cały okres jej trwania.