9.3.1 Odprawa

Polityka wynagrodzeń firm inwestycyjnych powinna określać zasady dotyczące odpraw, w tym ich maksymalną kwotę lub kryteria ustalania kwot, które mogą zostać przyznawane zidentyfikowanym pracownikom jako odprawa. Przy określaniu maksymalnych kwot odpraw firmy inwestycyjne powinny wziąć pod uwagę w szczególności stałe składniki wynagrodzenia pracowników. Firmy inwestycyjne powinny rozważyć, w jaki sposób będą stosować do odpraw stosunek między wynagrodzeniem zmiennym a stałym.

Firmy inwestycyjne powinny posiadać ramowe zasady dotyczące ustalania i zatwierdzania odprawy w kontekście wcześniejszego rozwiązania umowy przez firmę inwestycyjną, w tym określające jasny podział obowiązków i uprawnień decyzyjnych oraz zaangażowanie funkcji kontrolnych w stosowne procedury.

Odprawy nie powinny stanowić nieproporcjonalnego wynagrodzenia, lecz odpowiednią rekompensatę dla pracownika w przypadku wcześniejszego rozwiązania umowy. Zgodnie z art. 32 ust. 1 lit. f) dyrektywy (UE) 2019/2034 odprawy muszą odzwierciedlać wyniki osiągnięte w dłuższym okresie i nie mogą wynagradzać złych wyników ani uchybień.

Odprawy nie powinny być przyznawane w przypadku wystąpienia oczywistych przyczyn uzasadniających niezwłoczne rozwiązanie umowy lub zwolnienie pracownika.

Odprawa nie powinna być przyznawana, jeżeli dany pracownik dobrowolnie rezygnuje z pracy w celu podjęcia zatrudnienia w innym podmiocie, chyba że odprawa jest wymagana na podstawie krajowych przepisów prawa pracy.

Dodatkowe płatności w kontekście zwykłego zakończenia okresu umownego lub wygaśnięcia kadencji członka organu zarządzającego, np. przyznane uznaniowe świadczenie emerytalne, nie powinny być traktowane jako odprawa, lecz jako zwykłe wynagrodzenie zmienne, które przysługuje zidentyfikowanym pracownikom podlegającym wszystkim szczególnym wymogom dotyczącym wynagrodzenia zmiennego.

Do odpraw zalicza się również płatności dodatkowe w stosunku do regularnego wynagrodzenia w następujących sytuacjach:

• a) wypłata wynagrodzenia z tytułu utraty stanowiska w przypadku wcześniejszego rozwiązania umowy przez firmę inwestycyjną lub jej jednostkę zależną;
• b) przyznanie wynagrodzenia za czas określony, uzgodniony jako okres przerwy po rozwiązaniu umowy i podlegający zawartej w umowie klauzuli o zakazie konkurencji;
• c) rozwiązanie przez firmę inwestycyjną umowy z pracownikiem z powodu jej upadłości lub z powodu środków wczesnej interwencji; EBA Public
• d) zamiar rozwiązania przez firmę inwestycyjną umowy w wyniku istotnego ograniczenia jej działalności, w ramach której pracownik był zatrudniony, lub w przypadku gdy inne firmy inwestycyjne nabywają część działalności bez możliwości zachowania przez pracownika zatrudnienia w nabywającej firmie inwestycyjnej;
• e) zawarcie przez firmę inwestycyjną i pracownika ugody w sprawie faktycznego sporu pracowniczego, który w przeciwnym razie mógłby realnie doprowadzić do wszczęcia postępowania przed sądem.

W razie przyznania odpraw firmy inwestycyjne powinny być w stanie wykazać właściwemu organowi ich zasadność oraz adekwatność przyznanej kwoty i kryteriów stosowanych do jej określania, w tym fakt, że jest ona powiązana z wynikami osiągniętymi w dłuższym okresie i nie wynagradza złych wyników ani uchybień.

Określając wysokość odpraw, które mają być wypłacone, firmy inwestycyjne powinny brać pod uwagę wyniki osiągnięte w dłuższym okresie i w stosownych przypadkach ocenić powagę przyczyn uzasadniających rozwiązanie umowy. Rozwiązanie umowy może nastąpić z przyczyn leżących po stronie firmy inwestycyjnej lub zidentyfikowanych pracowników. Pr zyczyny te rozróżnia się w następujący sposób:

• a) przyczyny leżące po stronie firmy inwestycyjnej powinny być uwzględniane przy określaniu łącznych kwot odpraw dla pracowników, z uwzględnieniem bazy kapitałowej firmy inwestycyjnej; kwota tych odpraw nie powinna być wyższa niż obniżka kosztów uzyskana wskutek wcześniejszego rozwiązania umów;
• b) przyczyny leżące po stronie zidentyfikowanych pracowników powinny skutkować obniżeniem kwoty odprawy, która w przeciwnym razie przysługiwałaby, gdyby w szacunkach odprawy uwzględniono wyłącznie wyniki osiągnięte w dłuższym okresie, co oznacza także możliwość obniżenia kwoty do zera.

Przyczyny leżące po stronie firmy inwestycyjnej obejmują następujące sytuacje:

• a) złożono wniosek o wszczęcie wobec firmy inwestycyjnej standardowego postępowania upadłościowego zgodnie z definicją zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 47 dyrektywy 2014/59/UE;
• b) znaczne straty prowadzą do sytuacji, w której firma inwestycyjna nie posiada już prawidłowej bazy kapitałowej, w związku z czym dany obszar działalności zostaje sprzedany lub działalność gospodarcza zostaje ograniczona.

Przyczyny leżące po stronie zidentyfikowanych pracowników należy oceniać w każdym przypadku z osobna. Obejmują one następujące sytuacje:

• a) uznano, że członek organu zarządzającego przestał spełniać odpowiednie standardy dotyczące kompetencji i reputacji; EBA Public
• b) zidentyfikowany pracownik uczestniczył w działaniach skutkujących znacznymi stratami dla firmy inwestycyjnej, zgodnie z definicją określoną w polityce wynagrodzeń firmy inwestycyjnej, bądź ponosi odpowiedzialność za takie działania;
• c) zidentyfikowany pracownik dopuszcza się naruszenia wewnętrznych zasad, wartości i procedur poprzez umyślne działania lub rażące zaniedbanie.

Odprawy powinny być uznawane za wynagrodzenie zmienne, w związku z czym obowiązuje ogólna zasada, że w razie ich przyznania zidentyfikowanym pracownikom zastosowanie mają wszystkie wymogi określone w art. 32 dyrektywy (UE) 2019/2034. Jednakże w następujących okolicznościach odprawy nie powinny być brane pod uwagę przy obliczaniu ustalonego w polityce wynagrodzeń stosunku między zmiennymi a stałymi składnikami wynagrodzenia oraz przy stosowaniu odroczenia i wypłaty w instrumentach:

• a) odprawy obowiązkowe przewidziane przepisami krajowego prawa pracy lub zasądzone orzeczeniem sądu;
• b) odprawy określone w ppkt (i) i (ii), jeżeli firma inwestycyjna jest w stanie wykazać zasadność i adekwatność kwoty odprawy:
• (i) odprawy obliczone przy użyciu z góry określonego ogólnego wzoru (np. w przypadku zwolnienia pracownika z obowiązku świadczenia pracy) przewidzianego w polityce wynagrodzeń w przypadkach, o których mowa w pkt 161 ;
• (ii) odprawy odpowiadające dodatkowej kwocie należnej z tytułu zastosowania umownego zakazu konkurencji i wypłacane w przyszłych okresach do wysokości wynagrodzenia stałego, które zostałoby wypłacone w okresie objętym zakazem konkurencji, gdyby pracownicy byli nadal zatrudnieni;
• c) odprawy określone w pkt 161 , niespełniające warunku przewidzianego w pkt 166 lit. b) ppkt (i), o ile firma inwestycyjna wykazała właściwemu organowi zasadność i adekwatność kwoty odprawy.