RIALACHÁN (AE) 2025/2365 Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE an 12 Samhain 2025 maidir le caillteanas millíní plaisteacha a chosc chun truailliú micreaphlaisteach a laghdú

(1)

Tá micreaphlaistigh ina substaint uileláithreach dhianseasmhach trasteorann. Déanann siad díobháil don chomhshaol agus d’fhéadfaidís díobháil a dhéanamh do shláinte an duine. Is féidir an díobháil a dhéanann micreaphlaistigh don chomhshaol agus a d’fhéadfaidís a dhéanamh do shláinte an duine a mhéadú tuilleadh nuair a bhíonn breiseáin dhíobhálacha cheimiceacha agus substaintí eile arb údar imní iad i láthair le linn táirgeadh agus tiontú. Iompraítear micreaphlaistigh go héasca tríd an aer agus in uiscí dromchla talún agus sruthanna aigéin, agus is toisc ghéaraitheach í a soghluaisteacht. Faightear san ithir iad, lena n-áirítear tailte talmhaíochta, i lochanna, in aibhneacha, in inbhir, ar thránna, i murlaigh, i bhfarraigí, in aigéin agus i réigiúin iargúlta a bhíodh gan mhilleadh tráth. De dheasca iad a bheith san ithir bíonn éifeachtaí aige sin ar airíonna ithreach agus spreagann siad athruithe ar an ithir, rud ag a mbíonn tionchar diúltach ar fhás roinnt plandaí. Tá doiciméadú forleathan déanta ar thionchair micreaphlaisteach ar an muirthimpeallacht. Tar éis dóibh dul isteach sa mhuirthimpeallacht, tá sé beagnach dodhéanta micreaphlaistigh a bhailiú, agus is eol go n-ionghabhann raon orgánach agus ainmhithe iad agus go ndéanann siad díobháil don bhithéagsúlacht agus d’éiceachórais. Féadtar marthanacht na millíní plaisteacha sa timpeallacht uisceach a thomhas i gcaitheamh scór éigin bliain, agus má dhéanann fiadhúlra muirí, go háirithe éin mhara agus turtair mhara, millíní plaisteacha a ionghabháil, féadfaidh siad díobháil fhisiceach a dhéanamh dóibh nó a bheith ina gcúis bháis. Cuireann micreaphlaistigh leis an athrú aeráide freisin mar fhoinse bhreise astaíochtaí gás ceaptha teasa agus brú ar éiceachórais araon. Is cuid dhílis den fhadhb é go bhféadfadh micreaphlaistigh feidhmiú mar iompróir substaintí tocsaineacha asúite nó miocrorgánach pataigineach. Nochtar daoine ar mhicreaphlaistigh tríd an aer agus trí thomhaltas bia. An fheasacht mhéadaithe faoi mhicreaphlaistigh a bheith sa slabhra bia, d’fhéadfadh sí dochar a dhéanamh do mhuinín tomhaltóirí agus d’fhéadfadh iarmhairtí eacnamaíocha a bheith léi. D’fhéadfadh drochthionchair eacnamaíocha a bheith aige sin ar ghníomhaíochtaí éagsúla sna limistéir a dtéann na scaoiltí i bhfeidhm orthu, cuir i gcás an iascaireacht tráchtála agus an talmhaíocht chomh maith leis an áineas agus an turasóireacht.

(2)

Sa tuairim uaidh an 30 Aibreán 2019 dar teideal Environmental and health risks of microplastic pollution [Rioscaí comhshaoil agus sláinte a bhaineann le truailliú micreaphlaisteach], mheas Grúpa Príomhchomhairleoirí Eolaíochta an Choimisiúin go bhfuil ‘cúiseanna móra imní ann agus cúiseanna móra le bearta réamhchúraim a dhéanamh’.

(3)

Is millíní plaisteacha aon ábhar múnlaithe ina bhfuil polaiméir, de thionscnamh príomhúil nó tánaisteach, nó den dá rud, gan beann ar cibé acu a dhíorthaítear iad ó bhithmhais nó a bheartaítear go mbith-dhígrádóidh siad le himeacht ama. Beartaítear millíní plaisteacha a úsáid go príomha in oibríochtaí monaraíochta táirgí plaisteacha trí bhíthin múnlú, lena gcuimsítear múnlú stricto sensu, easbhrú, cúradh, sceodhéanamh, comhbhrú nó instealladh. De rogha air sin, féadtar millíní plaisteacha a úsáid in oibríochtaí monaraíochta táirgí a bhaineann le táirgí neamhphlaisteacha, i gcás ina n-imchochlaítear na millíní sin go ceimiceach i maitrís, mar shampla i gcoincréit éadrom, nó a gcuimsítear sa táirge go fisiceach iad, mar shampla asfalt. Féadfaidh breiseáin cheimiceacha a bheith i millíní plaisteacha agus féadfaidh siad cruthanna agus foirmeacha iomadúla a bheith orthu, mar shampla millíní plaisteacha réamhtháirgthe, gráinníní, calóga, roisíní, sorcóirí, coirníní, púdar, micreaphúdar, micrisféir agus ceirtleáin. De ghnáth is idir 2 agus 5 de mhilliméadair an trastomhas a bhíonn orthu, cé gur lú nó mó ná sin cuid bheag acu.

(4)

Maidir le deannach millíní plaisteacha, is é atá ann an t-iarmhar tionsclaíoch a eascraíonn as láimhseáil, meilt nó próiseáil na millíní plaisteacha nach n-úsáidtear in oibríochtaí monaraíochta táirgí plaisteacha, agus dá bhrí sin, ní thagann sé faoi raon feidhme an tsainmhínithe ar mhillíní plaisteacha sa Rialachán seo. Is deacair giniúint an deannaigh sin a sheachaint ach is féidir í a íoslaghdú. Ba cheart an deannach sin a eastóscadh trí bhíthin scagairí nó feistí gabhála mar bheart sláinte agus sábháilteachta ag an obair.

(5)

Tá caillteanas millíní plaisteacha ar an tríú foinse is mó micreaphlaisteach a scaoiltear go neamhbheartaithe isteach sa chomhshaol san Aontas agus is é is cúis leis droch-chleachtais láimhseála ag gach céim de shlabhra soláthair na millíní plaisteacha, lena n-áirítear athchúrsáil, máistirbhaisceáil, meascadh, tiontú, próiseáil, dáileadh, iompar, lena n-áirítear iompar ar muir, agus oibríochtaí lóistíochta eile, stóráil, pacáistiú, agus glanadh coimeádán agus umar millíní plaisteacha. Tá sé bunriachtanach dá réir sin cur chuige i leith an tslabhra soláthair a ghlacadh chun a áirithiú go mbeidh na gníomhaithe eacnamaíocha uile a bhfuil baint acu le millíní plaisteacha a láimhseáil tiomanta do chaillteanas a chosc. Ó bhí 2015 ann, tá an clár idirnáisiúnta Operation Clean Sweep® glactha de réir a chéile ag tionscal monaraíochta ábhar plaisteach na hEorpa mar ghealltanas deonach. Faoin gclár sin, aithníonn gach fiontar a tháirgeann nó a láimhseálann millíní plaisteacha a thábhachtaí atá sé gan aon chaillteanas millíní a bheith ann agus geallann sé dea-chleachtais a ghlacadh. Cé go mbíonn tuiscint mhaith go ginearálta ag sínitheoirí Operation Clean Sweep® ar na cleachtais sin, níor cuireadh chun feidhme go cuimsitheach iad. Níor glacadh clár Operation Clean Sweep® go forleathan sa tionscal ábhar plaisteach fós.

(6)

Tá imní léirithe sa chuid is mó den domhan maidir le tionchair an truaillithe mhicreaphlaistigh ar an gcomhshaol agus ar shláinte an duine. Tá bearta tiomnaithe glactha nó beartaithe ag roinnt Ballstát. Mar sin féin, d’fhéadfadh meascán de shrianta náisiúnta bac a chur ar fheidhmiú an mhargaidh inmheánaigh.

(7)

Mar iarracht dul i ngleic leis an truailliú plaisteach, sa Teachtaireacht uaidh an 16 Eanáir 2018 dar teideal ‘Straitéis Eorpach um Plaistigh i nGeilleagar Ciorclach’, d’aithin an Coimisiún na rioscaí a bhaineann le micreaphlaistigh agus d’iarr sé réitigh nuálacha a bheadh spriocdhírithe ar na foinsí éagsúla micreaphlaisteach. Rinne an Coimisiún athnuachan ar an ngealltanas sin sna teachtaireachtaí uaidh an 11 Nollaig 2019 maidir leis an gComhaontú Glas don Eoraip, an 11 Márta 2020 maidir leis an bPlean Gníomhaíochta nua don Gheilleagar Ciorclach, agus an 12 Bealtaine 2021 i ndáil leis an bPlean Gníomhaíochta maidir le Truailliú Nialasach. Áirítear sa Phlean Gníomhaíochta maidir le Truailliú Nialasach, i measc a spriocanna le haghaidh 2030, laghdú 30 % a dhéanamh ar an méid micreaphlaisteach a scaoiltear sa chomhshaol.

(8)

Le Rialachán (CE) Uimh. 1907/2006 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (4), tugtar aghaidh ar an truailliú micreaphlaisteach trí shrian a fhorchur ar mhicreaphlaistigh a chur ar an margadh, ar micreaphlaistigh iad a chuirtear le táirgí d’aon ghnó, ós rud é go n-eascraíonn truailliú micreaphlaisteach nach beag as úsáid micreacháithníní polaiméire sintéisí astu féin nó nuair a chuirtear le táirgí d’aon ghnó iad, agus go mbaineann riosca do-ghlactha don chomhshaol leis an truailliú sin.

(9)

I mí an Mheithimh 2021, ghlac na páirtithe conarthacha sa Choinbhinsiún maidir le Cosaint Mhuirthimpeallacht an Atlantaigh Thoir Thuaidh (Coinbhinsiún OSPAR) Moladh 2021/06 ó OSPAR maidir le caillteanas millíní plaisteacha sa mhuirthimpeallacht a laghdú (‘Moladh 2021/06 ó OSPAR’) agus é mar aidhm acu bruscar muirí a laghdú trí fhorbairt agus cur chun feidhme tráthúil na gcaighdeán éifeachtach comhsheasmhach maidir le caillteanas millíní a chosc agus na scéimeanna deimhniúcháin le haghaidh an tslabhra soláthair plaistigh ar fad a chur chun cinn. Tá bearta chun íoslaghdú a dhéanamh ar an riosca a bhaineann le muiriompar na millíní plaisteacha á scrúdú ag an Eagraíocht Mhuirí Idirnáisiúnta (IMO), a d’eisigh ciorclán neamhcheangailteach MEPC.1/Circ 909 maidir le moltaí chun millíní plaisteacha a iompar ar muir i gcoimeádáin lasta (‘MEPC.1/Circ 909’). Sa chomhthéacs sin, tá an tAontas agus a Bhallstáit le súil ghéar a choinneáil ar aon fhorbairtí a dhéanfar amach anseo ag IMO, agus ról ceannasach a bheith acu maidir le hardleibhéal cosanta comhshaoil a áirithiú i ndáil leis an tsaincheist sin, mar shampla, trí ardchaighdeán cosanta a leagan síos.

(10)

San aighneacht ón Aontas a cuireadh faoi bhráid Chlár Comhshaoil na Náisiún Aontaithe i bhfianaise an dara seisiún den Choiste Caibidlíochta Idir-Rialtasach um ionstraim idirnáisiúnta atá ceangailteach ó thaobh dlí maidir leis an truailliú plaisteach (INC-2), leag an tAontas agus a Bhallstáit béim ar a thábhachtaí atá sé go n-áireofar bearta san ionstraim a bheidh ann amach anseo chun scaoiltí neamhbheartaithe micreaphlaisteach a laghdú.

(11)

Cé gurb ann do ghníomhartha dlí de chuid an Aontais ann a bhaineann leis an dramhaíl, an truailliú, bruscar muirí agus ceimiceáin a chosc, níl aon riail shonrach de chuid an Aontais ann lena gcoisctear caillteanas millíní plaisteacha mar fhoinse truaillithe mhicreaphlaistigh ar feadh an tslabhra soláthair ar fad. Le Treoir 2008/98/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (5) leagtar síos prionsabail bhunúsacha maidir le bainistiú dramhaíola agus forchuirtear oibleagáidí ginearálta ar na Ballstáit chun bearta a dhéanamh chun giniúint dramhaíola a chosc. Ba cheart na hoibleagáidí ginearálta sin a chomhlánú trí aghaidh a thabhairt ar ghnéithe agus ar cheanglais shonracha maidir le millíní plaisteacha a láimhseáil go cúramach ionas nach dramhaíl a bheidh iontu.

(12)

Cé go bhfuil táirgeadh na n-ábhar polaiméireach ar scála tionsclaíoch faoi raon feidhme Threoir 2010/75/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (6), ní chumhdaítear gníomhaíochtaí eile leis an Treoir sin, cuir i gcás tiontú, iompar nó stóráil na millíní plaisteacha, ar gníomhaíochtaí iad a bhíonn faoi stiúir ag fiontair bheaga agus fiontair mheánmhéide de ghnáth. Thairis sin, ní thugtar i nDoiciméad Tagartha mhí Lúnasa 2007 maidir leis na Teicnící is Fearr atá ar Fáil i dTáirgeadh na bPolaiméirí, a bunaíodh de bhun Threoir 96/61/CE ón gComhairle (7), aghaidh ar shaincheist shonrach chaillteanas na millíní plaisteacha.

(13)

Le Treoir 2008/56/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (8), tugtar aghaidh ar an bhfaireachán agus ar an measúnú ar thionchair an bhruscair mhicrimhéide, lena n-áirítear micreaphlaistigh, sa chomhshaol cósta agus sa mhuirthimpeallacht. Tá forbairt déanta ar uasdátú ar an gcéad treoraíocht maidir le faireachán a dhéanamh ar an mbruscar muirí d’fhonn modheolaíochtaí a chomhchuibhiú lena n-áirítear i ndáil le modheolaíocht chun faireachán a dhéanamh ar láithreacht agus ar dháileadh na millíní plaisteacha feadh an chósta. Mar sin féin, ní áirítear le Treoir 2008/56/CE ceanglais shonracha a bhaineann le caillteanas na millíní plaisteacha ag an bhfoinse a chosc nó a laghdú.

(14)

Le Rialachán (AE) 2023/2055 ón gCoimisiún (9), lena leasaítear Iarscríbhinn XVII a ghabhann le Rialachán (CE) Uimh. 1907/2006, tugtar aghaidh ar chaillteanas na micreacháithníní polaiméire sintéisí, i.e. millíní plaisteacha, a úsáidtear ar láithreáin thionsclaíocha, mar scaoiltí ar féidir iad a sheachaint agus tugtar ceanglas tuairiscithe isteach leis maidir le meastachán a dhéanamh ar chainníocht na micreaphlaisteach a scaoiltear sa chomhshaol ar bhonn bliantúil. Cé nach bhfuil modheolaíocht sa cheanglas sin chun meastachán a dhéanamh ar chaillteanas, tá sé beartaithe leis go mbeidh níos mó faisnéise ar fáil faoi chaillteanas na millíní plaisteacha agus go gcuirfear feabhas ar cháilíocht na faisnéise a bhailítear chun measúnú a dhéanamh ar na rioscaí a thagann as na micreaphlaistigh sin amach anseo.

(15)

Chun a áirithiú go ndéanfar millíní plaisteacha a láimhseáil go sábháilte agus go freagrach ag gach céim de shlabhra soláthair na millíní plaisteacha chun nach mbeifear á gcailleadh sa chomhshaol agus go mbainfear amach an uaillmhian gan aon chaillteanas millíní plaisteacha a bheith ann, is gá ceanglais a bhunú maidir le millíní plaisteacha a láimhseáil feadh an tslabhra soláthair ar fad, eadhon sna céimeanna seo a leanas: táirgeadh, lena n-áirítear aschur ó athchúrsáil, máistirbhaisceáil, meascadh, tiontú, próiseáil, dáileadh, iompar, stóráil, pacáistiú agus glanadh umar agus coimeádán ag stáisiúin ghlantacháin. Ba cheart feidhm a bheith ag an Rialachán seo maidir leis na heintitis uile a láimhseálann millíní plaisteacha feadh an tslabhra soláthair ar fad, gan beann ar a n-úsáid deiridh.

(16)

Ba cheart dea-chleachtais láimhseála a mholtar go hidirnáisiúnta a áireamh sna ceanglais láimhseála, mar aon leis na ceanglais a leag an tionscal san Aontas síos cheana maidir le millíní plaisteacha a láimhseáil. I ndáil leis an méid sin, is den tábhacht é go ndéanfadh an tAontas agus a Bhallstáit iarracht na moltaí in MEPC. 1/Circ 909 a dhéanamh éigeantach ar an leibhéal idirnáisiúnta. Ina theannta sin, féadfaidh an tAontas plé a chothú ar an leibhéal idirnáisiúnta maidir leis an oibleagáid atá ar iompróirí fógra a thabhairt d’údaráis inniúla agus millíní plaisteacha á n-iompar acu i dtír nach í an tír ina bhfuil siad bunaithe.

(17)

I bhfianaise chineál díobhálach na millíní plaisteacha nuair a chailltear sa chomhshaol iad, agus an oibleagáid ghinearálta atá ar oibreoirí eacnamaíocha agus ar iompróirí a leagtar síos sa Rialachán seo caillteanas millíní plaisteacha a sheachaint á cur san áireamh, is iomchuí ceanglais shonracha faisnéise a leagan síos ina mbeidh picteagram agus ráiteas rabhaidh. Chun an t-ualach ar oibreoirí eacnamaíocha agus ar iompróirí a laghdú, ba cheart a bheith in ann na ceanglais sin a chur chun feidhme trí na hoibleagáidí atá ann cheana faoi Iarscríbhinn XVII a ghabhann le Rialachán (CE) Uimh. 1907/2006 a chur san áireamh. Leagtar amach i míreanna 7 agus 10 d’iontráil 78 den Iarscríbhinn sin ceanglais faisnéise le haghaidh soláthróirí micreacháithníní polaiméire sintéisí. Chun críocha an Rialacháin seo, ba cheart soláthróirí micreacháithníní polaiméire sintéisí a thuiscint mar aon mhonaróir, allmhaireoir, úsáideoir iartheachtach nó dáileoir a chuireann millíní plaisteacha ar an margadh ar micreacháithníní polaiméire sintéisí iad. Ba cheart dóibh faisnéis ábhartha a sholáthar ar an lipéad, ar an bpacáistíocht, ar an mbileog phacáiste nó ar an mbileog sonraí sábháilteachta. Ba cheart dóibh a bheith in ann an fhaisnéis ábhartha sin a sholáthar agus an fhaisnéis a leagtar síos in iontráil 78, mír 10, d’Iarscríbhinn XVII a ghabhann le Rialachán (CE) Uimh. 1907/2006 á soláthar acu. Ós rud é go bhféadfadh éifeachtacht éagsúil a bheith ag na modhanna éagsúla a d’fhéadfadh a bheith ann chun an fhaisnéis ábhartha sin a sholáthar chun rannchuidiú le comhlíonadh na hoibleagáide ginearálta maidir le caillteanas a sheachaint, is iomchuí don Choimisiún measúnú a dhéanamh ar a éifeachtaí atá siad i gcomhthéacs an athbhreithnithe ar an Rialachán seo.

(18)

Nuair a scaoiltear millíní plaisteacha agus nuair a scaiptear iad sa mhuirthimpeallacht, is féidir leo dochar a dhéanamh d’acmhainní beo agus don bheatha mhuirí agus is féidir leo cur isteach ar úsáidí dlisteanacha eile na farraige, iascaireacht agus dobharshaothrú, mar shampla. Ós rud é go bhfuil sé deacair d’éin idirdhealú a dhéanamh idir uibheacha éisc agus millíní plaisteacha, millíní plaisteacha atá i dtuairim is 70 % den phlaisteach a itheann éin mhara, in ainneoin nach millíní plaisteacha atá in 0,05 % de na píosaí plaisteacha in uiscí dromchla. Tá tuairim is 250 speiceas éan mara ar domhan agus fuarthas píosaí beaga plaisteacha i mboilg éan i gcás 63 cinn de na speicis sin. Thairis sin, ó thaobh meáchain de, meastar gurb iad millíní plaisteacha an dara foinse dhíreach is mó de thruailliú muirí micreaphlaisteach. Meastar go dtéann na billiúin millíní plaisteacha aonair isteach san aigéan gach bliain. Is é is cúis leis sin caillteanas agus doirteadh, idir mhionscála agus mhórscála, a tharlaíonn ar talamh agus ar muir ag gach céim den slabhra soláthair, go háirithe agus millíní plaisteacha á n-iompar. Ina theannta sin, féadfaidh millíní plaisteacha teacht i dtír ar thránna agus cladaí agus, dá thoradh sin, bíonn drochthionchar acu ar an turasóireacht agus ar ghníomhaíochtaí cois cladaigh. Mar thoradh ar roinnt teagmhas a bhain le soithí farraige, scaoileadh roinnt tonaí millíní plaisteacha sa mhuirthimpeallacht agus bhí iarmhairtí tubaisteacha aige sin ar an gcomhshaol agus ar phobail áitiúla. Mar shampla, timpiste Toconao a bhain do chósta thuaidh na Spáinne in 2023, inar cailleadh 6 choimeádán lasta, lenar áiríodh coimeádán lasta ina raibh míle mála 25 kg de mhillíní plaisteacha. Tháinig na milliúin millíní plaisteacha i dtír ar Chósta na Gailíse mar gheall ar an timpiste sin.

(19)

Chun aghaidh a thabhairt ar an tsaincheist sin ó thaobh an mhuiriompair de, in 2024 d’fhormheas an Coiste um Chaomhnú an Chomhshaoil Mhuirí de chuid IMO MEPC.1/Circ.909. Mar sin féin, ós rud é nach bhfuil na moltaí sin ceangailteach ó thaobh dlí, ba cheart don Aontas, i gcomhréir lena oibleagáid faoi na Conarthaí cáilíocht an chomhshaoil a chaomhnú, a chosaint agus a fheabhsú, agus bearta a chur chun cinn ar an leibhéal idirnáisiúnta chun déileáil le fadhbanna comhshaoil ar fud an domhain, rialacha atá ceangailteach ó thaobh dlí a thabhairt isteach tríd an Rialachán seo chun bheith ina cheannródaí domhanda maidir le hardleibhéal cosanta comhshaoil sa réimse seo. Ba cheart do sheoltóirí a áirithiú go ndéantar millíní plaisteacha a phacáil i bpacáistíocht dhea-cháilíochta, go seachadtar faisnéis iompair, go tráthúil, ar oibreoir, gníomhaire agus máistir an tsoithigh farraige agus go ndéantar aon iarraidh speisialta ar stuáil a chomhlánú go cuí. Ba cheart d’oibreoirí, gníomhairí agus máistrí soithí farraige, ar bhonn na faisnéise iompair a fhaightear ó na seoltóirí, a áirithiú go ndéantar coimeádáin lasta ina bhfuil millíní plaisteacha a stuáil agus a dhaingniú i gceart chun guaiseacha don mhuirthimpeallacht a íoslaghdú gan dochar a dhéanamh do shábháilteacht an tsoithigh farraige agus na ndaoine ar bord. Go sonrach, ba cheart coimeádáin lasta ina bhfuil millíní plaisteacha a stuáil faoin deic nuair is indéanta le réasún, nó a stuáil ar bord i limistéir faoi fhothain de dheiceanna atá nochta. Comhlánaíonn na ceanglais sin creataí dlíthiúla foriomlána IMO agus an Aontais maidir le sábháilteacht an mhuiriompair agus maidir le truailliú ó longa a chosc, go háirithe Treoir 2002/59/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (10) lenar bunaíodh córas chun tionóiscí agus truailliú ar muir a chosc agus na rialacha dlíthiúla idirnáisiúnta á gcur san áireamh.

(20)

Ba cheart d'oibreoirí eacnamaíocha, iompróirí de chuid an Aontais agus iompróirí nach iompróirí de chuid an Aontais iad ceanglais a chur chun feidhme maidir le millíní plaisteacha a láimhseáil trí ord tosaíochta gníomhaíochta a leanúint chun go gcuirfear cosc ar scaoileadh na millíní plaisteacha sa chomhshaol mar chéad tosaíocht. Dá bhrí sin, is é an chéad chéim is ceart a thabhairt doirteadh millíní plaisteacha ó imshrianadh príomhúil a chosc le linn na gnáthláimhseála, rud a laghdaíonn riosca an doirte go dtí an leibhéal is ísle is féidir, lena n-áirítear trí aon láimhseáil neamhriachtanach a sheachaint, trí na pointí aistrithe a laghdú, mar shampla, agus pacáistíocht dhea-cháilíochta a úsáid; ina dhiaidh sin, ba cheart millíní plaisteacha doirte a imshrianadh chun a áirithiú nach gcaillfear sa chomhshaol iad, agus ba cheart glantachán a dhéanamh tar éis teagmhas doirte nó caillteanas mar chéim dheiridh. Ba cheart idirghabhálacha imshrianta agus glantacháin a dhéanamh ar bhealach a íoslaghdaíonn an damáiste don chomhshaol, go háirithe i ngnáthóga íogaire.

(21)

Cé gurb é is aidhm don Rialachán seo caillteanas millíní plaisteacha ag na hoibreoirí eacnamaíocha uile agus ag na hiompróirí uile de chuid an Aontais agus ag na hiompróirí nach iompróirí de chuid an Aontais iad a chosc, ba cheart na hoibleagáidí ar mhicrifhiontair, fiontair bheaga agus fiontair mheánmhéide a choigeartú chun an t-ualach a bhíonn orthu a mhaolú. Ar an taobh eile, níor cheart cosc a chur ar na Ballstáit bearta cosanta níos déine a thabhairt isteach nó a choinneáil ar bun. Ní mór na bearta sin, lena n-áirítear bearta a dhíríonn ar oibreoirí eacnamaíocha a láimhseálann níos mó ná 5 thona de mhillíní plaisteacha, a bheith comhoiriúnach leis na Conarthaí.

(22)

Chun inrianaitheacht na millíní plaisteacha a láimhseáiltear agus a iompraítear i ngach Ballstát a áirithiú agus chun go mbeidh údaráis inniúla in ann seiceálacha comhlíontachta a dhéanamh go héifeachtúil, is gá suiteálacha a láimhseálann millíní plaisteacha agus na hiompróirí a iompraíonn iad a chlárú.

(23)

Chun caillteanas millíní plaisteacha a chosc, ba cheart d’oibreoirí eacnamaíocha plean bainistithe riosca lena n-áirítear measúnú riosca a bhunú, a chur chun feidhme agus a choinneáil cothrom le dáta i gcónaí, ina sainaithneofar an baol a d’fhéadfadh a bheith ann i dtaca le doirteadh agus caillteanas, agus doiciméadú a dhéanamh go háirithe ar threalamh agus ar nósanna imeachta sonracha atá i bhfeidhm chun caillteanas millíní plaisteacha a chosc, a imshrianadh agus a ghlanadh. Ba cheart costais agus tairbhí an trealaimh bhreise agus na nósanna imeachta breise chun aghaidh a thabhairt ar na rioscaí sainaitheanta a chur san áireamh sa phlean bainistithe riosca freisin, agus cineál agus méid na suiteála chomh maith le méid a cuid oibríochtaí á gcur san áireamh freisin. I gcás inar cuireadh breiseáin le millíní plaisteacha, ba cheart d’oibreoirí eacnamaíocha airíonna guaiseacha na millíní plaisteacha lena mbaineann a mheas agus, i gcás inar dócha go méadódh na breiseáin sin an díobháil do shláinte an duine nó don chomhshaol i gcás caillteanas millíní plaisteacha, ba cheart d’oibreoirí eacnamaíocha breithniú a dhéanamh ar an bhfaisnéis sin a áireamh sa phlean bainistithe riosca.

(24)

Chun é a chur ar chumas na n-údarás inniúil comhlíonadh cheanglais an phlean bainistithe riosca a fhíorú, ba cheart d’oibreoirí eacnamaíocha an plean bainistithe riosca atá curtha ar bun acu a thabhairt don údarás inniúil, in éineacht le féindearbhú comhréireachta nó deimhniú, de réir mar is infheidhme.

(25)

Ba cheart d’oibreoirí eacnamaíocha a bheith in ann an trealamh sonrach a bheidh le suiteáil nó na nósanna imeachta a bheidh le cur chun feidhme a shocrú trí chur chuige rioscabhunaithe. Dá ainneoin sin, agus an comhlíonadh á fhíorú, ba cheart do na húdaráis inniúla a bheith in ann é a chur de cheangal ar oibreoirí eacnamaíocha an plean bainistithe riosca a leasú, lena n-áirítear trí aon cheann de na gníomhaíochtaí a liostaítear sa Rialachán seo a dhéanamh, de réir tráthchlár ar leith, chun cur chun feidhme leordhóthanach cheanglais an Rialacháin seo a áirithiú.

(26)

Chun meastóireacht a dhéanamh ar leordhóthanacht an phlean bainistithe riosca arna dhearadh go sainiúil i gcás gach suiteála, ba cheart d’oibreoirí eacnamaíocha taifead a choimeád ar mheastacháin ar chainníocht na millíní plaisteacha a chailltear in aghaidh na bliana, in éineacht leis an gcainníocht iomlán a láimhseáiltear. Chun an t-ualach ar oibreoirí eacnamaíocha a laghdú, ba cheart do na húdaráis inniúla agus do na deimhnitheoirí a bheith in ann faisnéis a úsáid maidir le meastacháin ar chainníochtaí arna scaoileadh faoi chuimsiú an cheanglais tuairiscithe faoi Iarscríbhinn XVII a ghabhann le Rialachán (CE) Uimh. 1907/2006.

(27)

I ngeall ar shaintréithe a ngníomhaíochta, níor cheart iompróirí a shainordú chun plean bainistithe riosca a bhunú agus a chur chun feidhme. Ina áit sin, ba cheart é a chur de cheangal orthu tabhairt faoi bhearta inláimhsithe arb é is aidhm dóibh doirteadh agus caillteanas a chosc agus a imshrianadh agus aghaidh a thabhairt orthu. Ba cheart na bearta sin a bheith faoi réir a bhfíoraithe ag údaráis inniúla, le linn an phróisis iompair go príomha. Ba cheart cuid de na bearta sin a chur chun feidhme le linn oibríochtaí luchtaithe agus díluchtaithe, an tráth is minic a tharlaíonn doirteadh agus caillteanas. Is faoi fhreagracht na n-oibreoirí eacnamaíocha agus na n-iompróirí araon a dhéantar na hoibríochtaí sin de ghnáth, ach is iad na hiompróirí an t-aon pháirtí amháin atá freagrach as an turas iompair.

(28)

Ba cheart d’iompróirí nach iompróirí de chuid an Aontais iad ionadaí údaraithe a ainmniú, agus ba cheart don ionadaí sin gníomhú thar ceann an iompróra nach iompróir de chuid an Aontais é agus ba cheart d’aon údarás inniúil a bheith in ann dul i dteagmháil leis. Ba cheart an t-ionadaí údaraithe a ainmniú go sainráite trí shainordú i scríbhinn ón iompróir nach iompróir de chuid an Aontais é maidir le hoibleagáidí sonracha faoin Rialachán seo. Ní bheidh tionchar ag ceapadh an ionadaí sin ar fhreagracht ná ar dhliteanas an iompróra nach iompróir de chuid an Aontais é faoin Rialachán seo. Ba cheart an t-ionadaí údaraithe a bheith faoi réir imeachtaí forfheidhmiúcháin, a mhéid a bhaineann lena shainordú, i gcás neamhchomhlíonadh ag an iompróir nach iompróir de chuid an Aontais é.

(29)

Chun gur féidir na gníomhaíochtaí a chur chun feidhme nach mór a dhéanamh chun caillteanas millíní plaisteacha a chosc, a shrianadh agus a ghlanadh suas, teastaíonn comhar agus tiomantas iomlán fhostaithe na n-oibreoirí eacnamaíocha, fhostaithe na n-iompróirí de chuid an Aontais agus fhostaithe na n-iompróirí nach iompróirí de chuid an Aontais iad. Ba cheart é a chur de cheangal ar oibreoirí eacnamaíocha, iompróirí de chuid an Aontais agus iompróirí nach iompróirí de chuid an Aontais iad oiliúint a chur ar a bhfoireann de réir róil agus fhreagrachtaí sonracha a bhfostaithe chun a áirithiú go mbeidh siad ar an eolas faoin trealamh agus in ann é a shuiteáil, a úsáid agus a chothabháil agus na nósanna imeachta is gá a fhorghníomhú chun go n-áiritheofar comhlíonadh na gceanglas a leagtar síos sa Rialachán seo, lena n-áirítear conas faireachán agus tuairisciú a dhéanamh ar chaillteanas millíní plaisteacha. I gcás inarb iomchuí, ba cheart d’oibreoirí eacnamaíocha, iompróirí de chuid an Aontais agus iompróirí nach iompróirí de chuid an Aontais iad bearta ceartaitheacha a ghlacadh lena n-áirítear, i gcás inar gá, feabhas a chur ar an trealamh agus ar na nósanna imeachta atá i bhfeidhm. Ba cheart a cheangal orthu freisin faireachán a dhéanamh ar chainníochtaí measta bliantúla na gcaillteanas agus taifid a choimeád orthu chun cuidiú le bearnaí eolais leanúnacha a líonadh.

(30)

Is iondúil go mbíonn struchtúr níos casta ag fiontair mheánmhéide agus mhóra mar gheall ar a méid. I gcásanna ina n-oibríonn siad suiteálacha ina láimhseáiltear cainníochtaí de mhillíní plaisteacha atá cothrom leis an tairseach 1 500 tona nó os a cionn in aghaidh na bliana, ba cheart a cheangal orthu, le haghaidh gach suiteála, gníomhaíochtaí breise a chur chun feidhme mar shampla measúnú inmheánach bliantúil a dhéanamh agus clár oiliúna a ghlacadh lena dtugtar aghaidh ar riachtanais agus socruithe oiliúna sonracha le haghaidh an chláir oiliúna. D’fhéadfaí ábhair a chumhdach leis an measúnú inmheánach, mar shampla cainníochtaí measta agus cúiseanna measta na gcaillteanas, an trealamh coisctheach, imshrianta agus glantacháin nó na nósanna imeachta a chuirtear chun feidhme chun caillteanas amach anseo a sheachaint, agus a éifeachtaí atá siad sin, pléití leis an bpearsanra, cigireachtaí ar threalamh agus ar nósanna imeachta atá i bhfeidhm agus athbhreithniú ar aon doiciméadacht ábhartha.

(31)

Micrifhiontair agus fiontair bheaga, mheánmhéide agus mhóra a oibríonn suiteálacha inar láimhseáladh cainníochtaí de mhillíní plaisteacha ar lú a meáchan ná an tairseach 1 500 tona in aghaidh na bliana, ba cheart é a chur de cheangal orthu a bheith faoi réir féindearbhú comhréireachta. Ba cheart tréimhse leordhóthanach a thabhairt dóibh freisin chun a gcomhlíonadh a léiriú.

(32)

Fiontair a oibríonn suiteálacha ina láimhseáiltear cainníochtaí de mhillíní plaisteacha atá cothrom leis an tairseach 1 500 tona nó os a cionn in aghaidh na bliana, is féidir leo a bheith freagrach as rioscaí níos airde maidir le caillteanas millíní plaisteacha. Fiontair mheánmhéide agus mhóra a oibríonn suiteálacha ina láimhseáiltear cainníochtaí de mhillíní plaisteacha atá cothrom leis an tairseach 1 500 tona nó os a cionn in aghaidh na bliana, ba cheart dóibh a léiriú go gcomhlíontar na ceanglais a leagtar síos sa Rialachán seo trí dheimhniú arna eisiúint ag deimhnitheoirí a fháil agus a athnuachan. I gcomhréir le cur chuige an tslabhra soláthair, agus an t-ualach riaracháin ar chuideachtaí beaga á theorannú ag an am céanna, ba cheart d’fhiontair bheaga a oibríonn suiteálacha ina láimhseáiltear cainníochtaí de mhillíní plaisteacha atá cothrom leis an tairseach 1 500 tona nó os a cionn in aghaidh na bliana comhlíonadh a léiriú trí dheimhniú arna eisiúint ag deimhnitheoirí a fháil a bhfuil bailíocht 5 bliana aige. Tá an próiseas deimhniúcháin beartaithe freisin chun cabhrú leis na fiontair bheaga a oibríonn suiteálacha ina láimhseáiltear cainníochtaí de mhillíní plaisteacha atá cothrom leis an tairseach 1 500 tona nó os a cionn in aghaidh na bliana na gníomhaíochtaí a shainaithint nach mór a dhéanamh chun a bheith i gcomhréir leis na ceanglais a leagtar síos sa Rialachán seo. Tar éis thréimhse éaga an deimhnithe, ba cheart d’fhiontair bheaga den sórt sin comhlíonadh a léiriú trí fhógra á rá go ndearna siad nuashonrú ar a bplean bainistithe riosca agus go ndearna siad féindearbhú comhréireachta a thabhairt don údarás inniúil gach 5 bliana ón bhfógra deireanach, ach amháin má roghnaíonn fiontair bheaga den sórt sin, go tráthúil, leanúint de chomhlíonadh a léiriú trí dheimhniú arna eisiúint ag deimhnitheoirí a athnuachan.

(33)

Níor cheart do dheimhnitheoirí, seirbhísí sainchomhairleoireachta go háirithe, dul i mbun aon ghníomhaíocht a d’fhéadfadh a bheith i gcoinbhleacht lena neamhspleáchas breithiúnais ná lena n-ionracas maidir leis na gníomhaíochtaí deimhniúcháin dá bhfuil siad creidiúnaithe. Is féidir le deimhnitheoirí a bheith ina gcomhlacht creidiúnaithe um measúnú comhréireachta nó ina bhfíoraitheoir comhshaoil atá ceadúnaithe chun fíorú agus bailíochtú a dhéanamh i gcomhréir le Rialachán (CE) Uimh. 1221/2009 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (11). Ba cheart an deimhniú sin a bheith ag comhfhreagairt d’fhormáid uathúil chun faisnéis aonfhoirmeach a áirithiú.

(34)

Chun go mbeidh údaráis inniúla in ann an comhlíonadh a fhíorú ar bhealach níos éifeachtúla faoin Rialachán seo, ba cheart do dheimhnitheoirí fógra a thabhairt d’údaráis inniúla faoi thoradh a measúnuithe. Níor cheart do na deimhnithe réamhbhreithiúnas a dhéanamh ar an measúnú a dhéantar ar na húdaráis inniúla maidir le ceanglais a bheith á gcomhlíonadh acu.

(35)

Chun trédhearcacht a áirithiú, ba cheart do na húdaráis inniúla faisnéis áirithe a chur ar fáil go poiblí. Áirítear leis sin an fógra a thugtar maidir le suiteálacha a oibrítear, rannpháirtíocht in iompar millíní plaisteacha san Aontas lena n-áirítear athruithe suntasacha ar an méid ar tugadh fógra ina leith roimhe seo, ionadaí údaraithe a bhunú, pleananna bainistithe riosca, féindearbhuithe comhréireachta, deimhnithe agus ceadanna, ar cheart rochtain a bheith orthu ar shuíomh gréasáin a bheidh éasca a aimsiú, saor in aisce agus gan srianta. Mar sin féin, chun sábháilteacht agus rúndacht a áirithiú, ba cheart d’údaráis inniúla a bheith in ann sonraí sonracha a choinneáil siar dá gcuirfeadh a scaoileadh sábháilteacht na suiteálacha lena mbaineann, sábháilteacht an phobail áitiúil, nó leasanna poiblí eile i mbaol. Ba cheart don Choimisiún freisin liostaí de shuíomhanna gréasáin náisiúnta agus d’ionadaithe údaraithe iompróirí nach iompróirí de chuid an Aontais iad a fhoilsiú chun rochtain leathan ar an bhfaisnéis sin a áirithiú agus rúndacht ghnó á cosaint ag an am céanna.

(36)

Chun bheith cláraithe leis an scéim Chomhphobail um bainistíocht agus iniúchadh comhshaoil (EMAS), ceanglaítear ar oibreoirí eacnamaíocha reachtaíocht chomhshaoil a chomhlíonadh, an Rialachán seo san áireamh. Dá bharr sin, oibreoirí eacnamaíocha atá cláraithe le EMAS, ba cheart a mheas go bhfuil na ceanglais a leagtar síos sa Rialachán seo á gcomhlíonadh acu ar choinníoll go mbeidh sé fíoraithe ag fíoraitheoir comhshaoil gur áiríodh ceanglais a leagtar síos sa Rialachán seo ina gcóras bainistíochta comhshaoil agus gur cuireadh chun feidhme iad. Dá bhrí sin, ba cheart oibreoirí eacnamaíocha den sórt sin a dhíolmhú ó oibleagáid an deimhniúcháin agus ón oibleagáid fógra a thabhairt d’údaráis inniúla agus féindearbhuithe á n-athnuachan acu agus an plean bainistithe riosca á thabhairt cothrom le dáta acu. I dteannta na díolúine dá bhforáiltear d’oibreoirí atá cláraithe le EMAS agus chun an t-ualach ar chórais eile ardsláine a laghdú, ba cheart a bheith in ann oibreoirí eacnamaíocha a ullmhaíonn agus a chuireann chun feidhme córais eile bainistithe comhshaoil le haghaidh gach suiteála a dhíolmhú ón oibleagáid maidir le comhlíonadh atá sa Rialachán seo nuair a chomhlíontar critéir áirithe a leagtar síos sa Rialachán seo.

(37)

Ba cheart d'údaráis inniúla a fhíorú go bhfuil na hoibleagáidí a leagtar síos sa Rialachán seo á gcomhlíonadh ag oibreoirí eacnamaíocha, iompróirí de chuid an Aontais agus iompróirí nach iompróirí de chuid an Aontais iad, agus úsáid á baint, más iomchuí, as na torthaí a soláthraíodh mar chuid den phróiseas deimhniúcháin nó mar fhéindearbhuithe. Ba cheart an fíorú sin a bheith bunaithe, mar is iomchuí, ar chigireachtaí comhshaoil nó ar bhearta fíorúcháin eile, agus ba cheart cur chuige rioscabhunaithe a leanúint. Ba cheart cigireachtaí, i gcás inar féidir, a chomhordú leis na cigireachtaí a cheanglaítear faoi ghníomhartha dlí eile de chuid an Aontais. Ba cheart d’údaráis inniúla faisnéis faoi chur chun feidhme an Rialacháin seo a sholáthar don Choimisiún.

(38)

Ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann a áirithiú go gcomhlíonfar an Rialachán seo trí cheadanna bunaithe ar chóras iniúchtaí rialta ar shuiteálacha chun scrúdú a dhéanamh ar raon iomlán na n-éifeachtaí ábhartha ar an gcomhshaol, lena n-áirítear doirteadh agus caillteanas. I gcás suiteálacha atá lonnaithe i mBallstát a chinneann comhlíonadh a fhorfheidhmiú agus a fhíorú trí chóras ceadanna agus cigireachtaí rialta den sórt sin, ba cheart oibreoirí eacnamaíocha a dhíolmhú ó dheimhniú a fháil nó féindearbhú comhréireachta a chur isteach le haghaidh na suiteálacha sin a bhfuil acu ina leith cead lena bhforchuirtear na coinníollacha is gá chun an Rialachán seo a chomhlíonadh. I gcás suiteálacha a bhfuil feidhm ag an díolúine sin maidir leo, ba cheart d’oibreoirí eacnamaíocha fógra a thabhairt don údarás inniúil ábhartha faoin bplean bainistithe riosca agus faoina nuashonruithe rialta. Nuair a áirithítear comhlíonadh trí cheadanna, ba cheart do na Ballstáit na bearta is gá a dhéanamh chun coinníollacha na gceadanna atá ann cheana a athbhreithniú agus ceadanna nua a eisiúint ionas go n-áiritheofar go gcomhlíonfar an Rialachán seo in am trátha.

(39)

Foráiltear le Treoir 2008/98/CE go bhfuil na Ballstáit le ceangal ar athchúrsálaithe cead a fháil a n-áirithítear lena choinníollacha go dtáirgtear millíní plaisteacha gan sláinte an duine a chur i mbaol ná dochar a dhéanamh don chomhshaol, agus go seachnaítear go háirithe rioscaí a chruthú don uisce, don aer, don ithir, do phlandaí nó d'ainmhithe.

(40)

Chun éifeachtaí aon chaillteanais a íoslaghdú, ba cheart d’oibreoirí eacnamaíocha, iompróirí de chuid an Aontais agus iompróirí nach iompróirí de chuid an Aontais iad na bearta ceartaitheacha is gá a dhéanamh chun comhlíonadh an Rialacháin seo a athbhunú. Ba cheart na bearta ceartaitheacha is gá a bheith i gcomhréir leis an sárú a bhraitear agus leis na héifeachtaí díobhálacha a mheastar a bheidh aige ar an gcomhshaol. I gcás ina mbraitheann údaráis inniúla sárú ar an Rialachán seo, ba cheart dóibh fógra a thabhairt faoi sin don oibreoir eacnamaíoch, d'iompróir de chuid an Aontais nó don iompróir nach iompróir de chuid an Aontais é agus ba cheart dóibh bearta ceartaitheacha a éileamh chun an comhlíonadh a athbhunú.

(41)

Ba cheart tacar íosta cumhachtaí iniúchta agus forfheidhmithe a bheith ag údaráis inniúla chun a áirithiú go gcomhlíonfar an Rialachán seo, chun dul i gcomhar le chéile ar bhealach níos tapa agus níos éifeachtúla, agus chun oibreoirí eacnamaíocha, iompróirí de chuid an Aontais agus iompróirí nach iompróirí de chuid an Aontais iad, ionadaithe údaraithe, seoltóirí agus oibreoirí, gníomhairí agus máistrí soithí farraige a iompraíonn millíní plaisteacha, i gcás inarb ábhartha, a dhíspreagadh an Rialachán seo a shárú. Ba cheart na cumhachtaí sin a bheith leordhóthanach chun dul i ngleic leis na dúshláin forfheidhmithe agus chun cosc a chur ar oibreoirí eacnamaíocha neamhchomhlíontacha leas a bhaint as bearnaí sa chóras forfheidhmithe trí athlonnú chuig na Ballstáit sin nach bhfuil sé ar chumas a n-údarás inniúil dul i ngleic le cleachtais neamhdhleathacha. Ba cheart do na húdaráis inniúla a bheith in ann fíorais agus imthosca uile an cháis a úsáid chun críoch a gcigireachta.

(42)

Is micrifhiontair nó fiontair bheaga agus mheánmhéide iad sciar tábhachtach de na fiontair is bun le slabhra soláthair na millíní plaisteacha. Agus na hoibleagáidí ábhartha a leagtar síos sa Rialachán seo á gcomhlíonadh acu, d’fhéadfadh dúshláin shonracha cur chun feidhme agus costais arb airde iad go comhréireach a bheith rompu. Ba cheart don Choimisiún cur leis an bhfeasacht i measc oibreoirí eacnamaíocha agus iompróirí maidir lena riachtanaí atá sé caillteanas millíní plaisteacha a chosc. Ina theannta sin, i gcomhairle leis na páirtithe leasmhara ábhartha uile, ba cheart don Choimisiún ábhair oiliúna a fhorbairt, a d’fhéadfadh a bheith i bhfoirmeacha éagsúla, lena n-áirítear treoirleabhair agus cúrsaí oiliúna, chun cúnamh a thabhairt d’oibreoirí eacnamaíocha agus d’iompróirí a n-oibleagáidí a chomhlíonadh, go háirithe maidir le ceanglais an mheasúnaithe riosca. Ba cheart Moladh 2021/06 ó OSPAR a áireamh ina leith sin. Ba cheart do na Ballstáit rochtain ar fhaisnéis agus ar chúnamh a thabhairt, go háirithe do mhicrifhiontair agus d’fhiontair bheaga, maidir le hoibleagáidí agus ceanglais an mheasúnaithe riosca a bheith á gcomhlíonadh. D’fhéadfaí a áireamh ar an gcúnamh a sholáthraíonn na Ballstáit tacaíocht theicniúil agus oiliúint speisialaithe do gach pearsanra a láimhseálann millíní plaisteacha. D’fhéadfaí tacaíocht airgeadais a áireamh ann freisin, lena n-áirítear chun críoch deimhniúcháin i gcás fiontair bheaga, chomh maith le rochtain ar mhaoiniú. Ba cheart gníomhaíochtaí na mBallstát a dhéanamh ag féachaint do na rialacha is infheidhme maidir le Státchabhair.

(43)

Chun bonn coiteann a bhaint amach i dtaca le meastachán a dhéanamh ar chaillteanas millíní plaisteacha, is gá modheolaíocht chaighdeánaithe a bheith ann a leagtar síos i gcaighdeán comhchuibhithe a ghlactar i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 1025/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (12). Déantar foráil i Rialachán (AE) Uimh. 1025/2012 maidir le nós imeachta chun agóidí a dhéanamh i gcoinne caighdeáin chomhchuibhithe i gcás nach gcomhlíonann na caighdeáin sin na ceanglais a leagtar amach sa Rialachán sin ina n-iomláine.

(44)

Chun a áirithiú go ndéanfar cuspóirí an Rialacháin seo a ghnóthú agus go bhforfheidhmeofar ceanglais an Rialacháin seo go héifeachtach, ba cheart do na Ballstáit a n-údaráis inniúla féin a ainmniú a bheidh freagrach as an Rialachán seo a chur i bhfeidhm agus a fhorfheidhmiú. I gcásanna ina bhfuil níos mó ná údarás inniúil amháin ainmnithe ina gcríoch, ba cheart do na Ballstáit dlúthchomhar a áirithiú idir na húdaráis inniúla ainmnithe uile chun a áirithiú go gcomhlíonfar dualgais na n-údarás sin go héifeachtach.

(45)

Chun an comhlíonadh a áirithiú, ba cheart do na húdaráis inniúla na céimeanna is gá a dhéanamh freisin, lena n-áirítear cigireachtaí agus éisteachtaí bunaithe ar fhaisnéis ábhartha, amhail gearáin chuí-réasúnaithe arna gcur isteach ag tríú páirtithe. Ba cheart do thríú páirtithe a bhfuil gearán á chur isteach acu a bheith in ann leas leordhóthanach a léiriú nó lagú cirt a áitiú.

(46)

Ba cheart do na Ballstáit a áirithiú go mbeidh aon bhearta a dhéanfaidh a n-údaráis inniúla faoin Rialachán seo faoi réir leigheasanna breithiúnacha éifeachtacha i gcomhréir le hAirteagal 47 de Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh (‘an Chairt’). De réir chásdlí socair Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh, is faoi chúirteanna na mBallstát atá sé cosaint bhreithiúnach ar chearta duine faoi dhlí an Aontais a áirithiú. Sa bhreis air sin, le hAirteagal 19(1) den Chonradh ar an Aontas Eorpach (CAE), ceanglaítear ar na Ballstáit leigheasanna a chur ar fáil a bheidh leordhóthanach chun cosaint dlí éifeachtach a áirithiú sna réimsí a chumhdaítear le dlí an Aontais. I ndáil leis sin, ba cheart do na Ballstáit rochtain ar cheartas a áirithiú don phobal, lena n-áirítear daoine nádúrtha nó dlítheanacha a chumhdaítear leis an Rialachán seo, i gcomhréir leis na hoibleagáidí atá comhaontaithe ag na Ballstáit mar pháirtithe i gCoinbhinsiún Choimisiún Eacnamaíochta na Náisiún Aontaithe don Eoraip (CEE-NA) maidir le rochtain ar fhaisnéis, rannpháirtíocht phoiblí i gcinnteoireacht agus rochtain ar cheartas i gcúrsaí comhshaoil an 25 Meitheamh 1998 (13) (‘Coinbhinsiún Aarhus’).

(47)

Ba cheart do na Ballstáit rialacha a leagan síos a bhaineann leis na pionóis is infheidhme maidir le sáruithe ar fhorálacha náisiúnta arna nglacadh de bhun an Rialacháin seo agus ba cheart dóibh a áirithiú go gcuirfear na rialacha sin chun feidhme. Féadfaidh na Ballstáit rialacha a leagan síos maidir le pionóis riaracháin chomh maith le pionóis choiriúla. Níor cheart, in aon chás, an ceart nach ndéanfaí duine a thriail ná a phionósú faoi dhó in imeachtaí coiriúla i ngeall ar an gcion coiriúil céanna (prionsabal ne bis in idem), mar a léiríonn Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh é, a shárú mar thoradh ar phionóis choiriúla agus riaracháin a fhorchur. I gcás na sáruithe is tromchúisí arna ndéanamh ag duine dlítheanach, amhail na sáruithe sin atá ar ardleibhéal tromchúise mar gheall ar a gcineál, a méid agus a n-athdhéanamh, nó na sáruithe sin a bhfuil riosca suntasach ag baint leo do shláinte an duine nó don chomhshaol, ba cheart do na Ballstáit a áirithiú go n-áirítear ina gcóras náisiúnta pionós pionóis airgeadais riaracháin ar cheart a n-uasmhéid a bheith cothrom le 3 % ar a laghad de láimhdeachas bliantúil an duine dhlítheanaigh sin san Aontas sa bhliain airgeadais roimh an mbliain ina bhforchuirtear an pionós airgeadais riaracháin. I gcás sáruithe den sórt sin, gan dochar d’oibleagáidí na mBallstát faoi Threoir 2008/99/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (14), ba cheart cead a bheith ag na Ballstáit pionóis choiriúla a fhorchur freisin nó de rogha air sin, ar choinníoll go bhfuil siad éifeachtach, comhréireach agus athchomhairleach.

(48)

I gcás inarb iomchuí, ba cheart do na Ballstáit tacú le maoiniú tionscadal atá dírithe ar an méid seo a leanas: limistéir arna dtruailliú ag millíní plaisteacha a ghlanadh trí úsáid a bhaint as cleachtais atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de; faisnéis maidir le teagmhais agus timpistí is cúis le caillteanas agus freagairtí gaolmhara a bhailiú, a phróiseáil agus a sholáthar; feabhas a chur ar an eolas ar na tionchair a bhíonn ag caillteanas millíní plaisteacha ar shláinte an duine agus ar an gcomhshaol; agus cláir múscailte feasachta a chur chun cinn, go háirithe do na limistéir is mó ina dtarlaíonn sé, is iad sin limistéir thionsclaíocha agus calafoirt.

(49)

I gcás ina ndearnadh dochar do shláinte an duine de thoradh sárú ar an Rialachán seo, ba cheart do na Ballstáit a áirithiú go bhfuil na daoine aonair a ndéantar difear dóibh in ann cúiteamh maidir leis an dochar sin a éileamh agus a fháil ó na daoine nádúrtha nó dlítheanacha ábhartha. Rannchuidíonn na rialacha sin maidir le cúiteamh le saothrú na gcuspóirí go ndéanfaí cáilíocht an chomhshaoil a chaomhnú, a chosaint agus a fheabhsú agus sláinte an duine a chosaint mar a leagtar síos in Airteagal 191 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE). Ina theannta sin, cuireann siad bonn taca faoin gceart chun na beatha, chun sláine an duine agus chun cúraim sláinte a leagtar síos in Airteagail 2, 3 agus 35 den Chairt agus faoin gceart chun leighis éifeachtaigh mar a leagtar síos in Airteagal 47 den Chairt. Thairis sin, ní thugtar le Treoir 2004/35/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (15) ceart chun cúitimh do pháirtithe príobháideacha de thoradh damáiste don chomhshaol ná de thoradh gharbhagairt an damáiste sin.

(50)

Is iomchuí, dá bhrí sin, go dtabharfaí aghaidh leis an Rialachán seo ar an gceart ar chúiteamh de dheasca damáiste a bhain do dhaoine aonair agus a áirithiú go mbeidh daoine aonair in ann a gcearta a chosaint in aghaidh damáiste don tsláinte de dheasca sáruithe ar an Rialachán seo agus, ar an mbealach sin, forfheidhmiú níos éifeachtúla an Rialacháin seo a áirithiú. Ba cheart nósanna imeachta a bhaineann le héilimh ar chúiteamh a dhearadh agus a chur i bhfeidhm ar bhealach nach mbeidh sé dodhéanta nó ródheacair an ceart chun cúitimh i gcás damáiste a fheidhmiú.

(51)

Ba cheart tionchar an Rialacháin seo ar neamhspleáchas nós imeachta na mBallstát a theorannú don mhéid is gá chun an cuspóir chun sláinte an duine a chosaint trí thimpeallacht shábháilte a shaothraítear leis a áirithiú, agus níor cheart difear a dhéanamh leis do rialacha náisiúnta eile nós imeachta lena mbunaítear an ceart chun cúiteamh a lorg as sáruithe ar an Rialachán seo. Leis na rialacha náisiúnta sin, níor cheart, áfach, cur isteach ar fheidhmiú éifeachtach an tsásra lena lorgaítear cúiteamh, ar sásra é a cheanglaítear leis an Rialachán seo.

(52)

Chun a áirithiú go mbeidh daoine aonair in ann a gcearta a chosaint in aghaidh dochar don tsláinte de dheasca sáruithe ar an Rialachán seo agus, ar an mbealach sin, forfheidhmiú níos éifeachtúla an Rialacháin a áirithiú, ba cheart a thabhairt de chumhacht d’eagraíochtaí neamhrialtasacha a chuireann cosaint shláinte an duine nó cosaint an chomhshaoil chun cinn nó a chuireann cosaint tomhaltóirí chun cinn agus a chomhlíonann aon cheanglas faoin dlí náisiúnta, mar bhaill den phobal lena mbaineann, páirt a ghlacadh in imeachtaí, de réir mar a chinnfidh na Ballstáit, thar ceann aon íospartaigh nó chun tacú leis, gan dochar do rialacha náisiúnta nós imeachta maidir le hionadaíocht agus cosaint os comhair na gcúirteanna. De ghnáth, bíonn neamhspleáchas nós imeachta ag na Ballstáit chun leigheas éifeachtach in aghaidh sáruithe ar dhlí an Aontais a áirithiú, faoi réir urramú phrionsabail na coibhéise agus na héifeachtachta. Mar sin féin, is léir ón taithí a fuarthas, cé go bhfuil cuid mhór fianaise eipidéimeolaíche ann maidir leis na drochthionchair sláinte ar an daonra de dheasca an truaillithe, nach furasta nasc díreach a dhéanamh idir caillteanas sonrach millíní plaisteacha agus tionchair shonracha ar shláinte an duine nó ar an gcomhshaol, agus nach bhfeictear na tionchair sin láithreach de ghnáth ach oiread.

(53)

Chun an dul chun cinn teicniúil agus forbairtí eolaíocha a chur san áireamh, ba cheart an chumhacht gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 CFAE a tharmligean chuig an gCoimisiún i dtaca le leasuithe ar na hIarscríbhinní a ghabhann leis an Rialachán seo. Tá sé tábhachtach, go háirithe, go rachadh an Coimisiún i mbun comhairliúcháin iomchuí le linn a chuid oibre ullmhúcháin, lena n-áirítear ar leibhéal na saineolaithe, agus go ndéanfaí na comhairliúcháin sin i gcomhréir leis na prionsabail a leagtar síos i gComhaontú Idirinstitiúideach an 13 Aibreán 2016 maidir le Reachtóireacht Níos Fearr (16). Go sonrach, chun rannpháirtíocht chomhionann in ullmhú na ngníomhartha tarmligthe a áirithiú, faigheann Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle na doiciméid uile ag an am céanna leis na saineolaithe sna Ballstáit, agus bíonn rochtain chórasach ag a gcuid saineolaithe ar chruinnithe ghrúpaí saineolaithe an Choimisiúin a bhíonn ag déileáil le hullmhú na ngníomhartha tarmligthe.

(54)

Chun coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú maidir leis an Rialachán seo a chur chun feidhme, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún i leith faisnéis ar chur chun feidhme an Rialacháin seo a thuairisciú. Ba cheart na cumhachtaí sin a fheidhmiú i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (17).

(55)

Chun go leor ama a thabhairt d’oibreoirí eacnamaíocha, iompróirí de chuid an Aontais, iompróirí nach iompróirí de chuid an Aontais iad, seoltóirí agus oibreoirí, gníomhairí agus/nó máistrí soithí farraige chun oiriúnú do na ceanglais a leagtar síos sa Rialachán seo, ba cheart a chur i bhfeidhm a chur siar.

(56)

Ós rud é nach féidir leis na Ballstáit cuspóir an Rialacháin seo, eadhon caillteanas millíní plaisteacha a chosc, a ghnóthú go leordhóthanach ach gur fearr, de bharr fhairsinge nó éifeachtaí na gníomhaíochta, iad a ghnóthú ar leibhéal an Aontais, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh, i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta mar a leagtar amach in Airteagal 5 CAE é. I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta a leagtar amach san Airteagal sin, ní théann an Rialachán seo thar a bhfuil riachtanach chun an cuspóir sin a ghnóthú.