+4.3 Wytyczne skierowane do instytucji kredytowych, które stosują MSSF 9
---+86. Zgodnie z paragrafem 5.5.5 MSSF 9 „jeżeli na dzień sprawozdawczy ryzyko kredytowe związane z …
---+87. Instytucje kredytowe powinny przyjąć aktywne podejście do oceny i wyceny 12-miesięcznych …
---+88. Zgodnie z MSSF 9, 12-miesięczne oczekiwane straty kredytowe oznaczają „część oczekiwanych strat …
---+89. Paragraf B5.5.37 MSSF 9 nie zawiera definicji niewykonania zobowiązania, ale zobowiązuje …
---+90. Zgodnie z art. 178 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 575/2013 uznaje się, że niewykonanie …
---+91. Przy wycenie kwoty równej 12-miesięcznym oczekiwanym stratom kredytowym instytucje kredytowe …
---+92. W przypadku gdy instytucja kredytowa udziela ekspozycji o wysokim ryzyku kredytowym (których w …
---+93. Nawet jeśli wzrost ryzyka kredytowego nie jest oceniany jako znaczący, instytucja kredytowa …
---+94. W przypadku oceny zbiorowej ekspozycje należące do danej grupy muszą spełniać wymagania …
---+95. Ekspozycji kredytowych nie należy grupować w taki sposób, który utrudniałby szybkie …
---+96. Paragraf 5.5.4 MSSF 9 stanowi, że „celem wymogów w zakresie utraty wartości jest ujęcie …
---+97. Takie podejście zakłada, że w bieżącej cenie kredytu uwzględnia się zdolność kredytową …
---+98. Aby stwierdzić, czy ekspozycja doświadczyła znacznego wzrostu ryzyka kredytowego, oraz do celów …
---+99. Procesy stosowane przez instytucje kredytowe powinny umożliwiać im terminowe i całościowe …
---+100. Jak stanowi paragraf B5.5.17 MSSF 9, który dotyczy oceny znacznego wzrostu ryzyka kredytowego …
---+101. Aby zapewnić terminowe ujęcie odpisów zgodnie z wymogami MSSF 9, instytucje kredytowe powinny …
---+102. Paragraf B5.5.2 MSSF 9 stanowi, że oczekiwane straty kredytowe w całym okresie życia powinny …
---+103. Aby należycie zrealizować cel MSSF 9, instytucje kredytowe powinny wziąć również pod uwagę …
---+104. Instytucje kredytowe powinny przeprowadzić tego rodzaju analizy nie tylko w kontekście …
---+105. Instytucje kredytowe powinny posiadać jasną politykę, w tym odpowiednio sformułowane kryteria …
---+106. Opracowując swoje podejście do określania znacznego wzrostu ryzyka kredytowego, instytucje …
---+107. Instytucje kredytowe powinny uwzględnić w szczególności poniższą niewyczerpującą listę …
---+108. Podczas oceniania, czy nastąpił znaczny wzrost ryzyka kredytowego w odniesieniu do ekspozycji …
---+109. Dokładną identyfikację czynników ryzyka kredytowego oraz wiarygodne wykazanie powiązań …
---+110. Instytucje kredytowe powinny patrzeć nie tylko na to, o ile „kategorii” nastąpiło obniżenie …
---+111. Instytucje kredytowe powinny uwzględnić to, że istnieją pewne okoliczności, w których …
---+112. Instytucje kredytowe powinny również mieć na uwadze to, że mogą wystąpić okoliczności, w …
---+113. Instytucje kredytowe powinny dokładnie rozważać i w pełni uwzględniać uznaniowe decyzje organu …
---+114. W przypadku gdy instytucja kredytowa stwierdzi, że nastąpił znaczny wzrost ryzyka kredytowego …
---+115. W przypadku gdy instytucja kredytowa ocenia znaczny wzrost ryzyka kredytowego na zasadzie …
---+116. Zgodnie z paragrafem B5.5.1 MSSF 9 dotyczącym oceny znacznego wzrostu ryzyka kredytowego od …
---+117. Zgodnie z paragrafem B5.5.6 MSSF 9 i paragrafem IE39 Wytycznych w sprawie wdrożenia MSSF 9 …
---+118. „Znaczny” nie powinien być utożsamiany ze znaczeniem statystycznym, czyli metoda oceny nie …
---+119. „Znaczny” nie powinien być oceniany pod kątem zakresu wpływu na główne sprawozdania finansowe …
---+120. Zgodnie z paragrafem 5.5.9 MSSF 9 ocena znacznego wzrostu ryzyka kredytowego opiera się na …
---+121. Instytucje kredytowe powinny rygorystycznie weryfikować jakość swojej metody oceny, czy …
---+122. Instytucje kredytowe powinny zwracać szczególną uwagę na wszelkie przypadki stronniczości …
---+123. Paragrafy 5.5.12 oraz B5.5.25–B5.5.27 MSSF 9 określają wymagania dotyczące oceny znacznego …
---+124. Instytucje kredytowe powinny zapewnić, że modyfikacje lub renegocjacje nie zakłócają oceny …
---+125. Podczas ustalania, czy nastąpił znaczny wzrost ryzyka kredytowego w odniesieniu do …
---+126. Ekspozycji kredytowych, dla których wycena oczekiwanych strat kredytowych dokonywana jest w …
---+127. MSSF 9 przedstawia szereg praktycznych rozwiązań, które mają zmniejszyć obciążenie związane z …
---+128. Poniższe punkty odnoszą się do rozwiązań praktycznych takich jak: zbiór informacji, który …
---+129. Instytucje kredytowe powinny stosować te rozwiązania praktyczne w ograniczonym zakresie …
---+130. W przypadku gdy instytucja kredytowa stosuje praktyczne rozwiązania, powinna wyraźnie …
---+131. Paragraf B5.5.15 MSSF 9 stanowi, że „jednostka uwzględnia racjonalne i możliwe do …
---+132. Zgodnie z paragrafem 5.5.10 MSSF 9 „jednostka może zakładać, że ryzyko kredytowe związane z …
---+133. Dlatego instytucje kredytowe powinny zawsze ujmować zmiany 12-miesięcznych oczekiwanych strat …
---+134. Aby zilustrować znaczenie niskiego ryzyka kredytowego, w paragrafach B5.5.22 i B5.5.23 MSSF 9 …
---+135. Instytucje kredytowe powinny dysponować procesami oceny ryzyka kredytowego i zarządzania …
---+136. Każdemu stwierdzeniu, że możliwe do odrzucenia założenie przeterminowania o ponad 30 dni …
---+137. Dlatego instytucje kredytowe powinny wykorzystywać istotne informacje dotyczące przyszłości …
---+138. W ograniczonych przypadkach, gdy informacja o przeterminowaniu jest najlepszym kryterium …

4.3 Wytyczne skierowane do instytucji kredytowych, które stosują MSSF 9

Niniejsza sekcja zawiera wytyczne dotyczące następujących aspektów wymogów dotyczących oczekiwanych strat kredytowych, zawartych w części MSSF 9 odnoszącej się do utraty wartości –

  • (i) odpis na oczekiwane straty kredytowe w kwocie równej 12-miesięcznym oczekiwanym stratom kredytowym; (ii) ocena znacznego wzrostu ryzyka kredytowego; oraz (iii) zastosowanie praktycznych rozwiązań – które nie są wspólne dla innych standardów dotyczących ujmowania oczekiwanych strat kredytowych i powinny być rozpatrywane w połączeniu z innymi sekcjami niniejszych wytycznych.

4.3.1 Odpis na straty w kwocie równej 12-miesięcznym oczekiwanym stratom kredytowym

1. Przegląd

,
Tytuł Regulacja
86. Zgodnie z paragrafem 5.5.5 MSSF 9 „jeżeli na dzień sprawozdawczy ryzyko kredytowe związane z …

Zgodnie z paragrafem 5.5.5 MSSF 9 „jeżeli na dzień sprawozdawczy ryzyko kredytowe związane z instrumentem finansowym nie wzrosło znacząco od momentu początkowego ujęcia, jednostka wycenia odpis na oczekiwane straty kredytowe z tytułu tego instrumentu finansowego w kwocie równej 12-miesięcznym oczekiwanym stratom kredytowym”. Instytucje kredytowe powinny wyceniać oczekiwane straty kredytowe w odniesieniu do wszystkich ekspozycji kredytowych oraz rzadko stosować odpis zerowy, ponieważ szacunki oczekiwanych strat kredytowych są kwotami ważonymi prawdopodobieństwem, które zawsze powinny odzwierciedlać prawdopodobieństwo wystąpienia straty kredytowej (zob. paragrafy 5.5.17 i 5.5.18 MSSF 9). Odpis zerowy można jednak stosować, na przykład, w odniesieniu do w pełni zabezpieczonych pożyczek (chociaż instytucje kredytowe powinny ostrożnie szacować wartość zabezpieczenia, ponieważ początkowa wycena zabezpieczenia może zmieniać się w okresie kredytowania).

87. Instytucje kredytowe powinny przyjąć aktywne podejście do oceny i wyceny 12-miesięcznych …

Instytucje kredytowe powinny przyjąć aktywne podejście do oceny i wyceny 12-miesięcznych oczekiwanych strat kredytowych, umożliwiające identyfikację zmian ryzyka kredytowego w odpowiednim czasie oraz tym samym terminowe ujmowanie tych zmian w oczekiwanych stratach kredytowych. Zgodnie z Zasadą 6 szacunki kwoty i rozkład w czasie 12-miesięcznych oczekiwanych strat kredytowych powinny odzwierciedlać ocenę sytuacji kredytowej dokonaną przez kadrę kierowniczą wyższego szczebla na podstawie doświadczenia, a także stanowić nieobciążony i ważony prawdopodobieństwem szacunek oczekiwanych strat kredytowych, uwzględniający szereg możliwych wyników.

88. Zgodnie z MSSF 9, 12-miesięczne oczekiwane straty kredytowe oznaczają „część oczekiwanych strat …

Zgodnie z MSSF 9, 12-miesięczne oczekiwane straty kredytowe oznaczają „część oczekiwanych strat kredytowych w całym okresie życia, która reprezentuje oczekiwane straty kredytowe wynikające ze zdarzeń niewykonania zobowiązania w ramach instrumentu finansowego, które są możliwe w ciągu 12 miesięcy po dniu sprawozdawczym”14 . Do tych celów instytucje kredytowe muszą zwrócić uwagę, że kwota równa 12-miesięcznym oczekiwanym stratom kredytowym nie dotyczy jedynie strat oczekiwanych w ciągu kolejnych 12 miesięcy; raczej, zgodnie z paragrafem B5.5.43 MSSF 9, reprezentuje oczekiwane niedobory środków pieniężnych w całym okresie życia ekspozycji kredytowej lub grupy takich ekspozycji ze względu na zdarzenia powodujące stratę, które mogą nastąpić w okresie następnych 12 miesięcy. Instytucje kredytowe muszą również zwrócić uwagę, że zgodnie z paragrafem 5.5.9 MSSF 9 w celu dokonania oceny, czy dla danego instrumentu finansowego należy szacować oczekiwane straty kredytowe w całym okresie życia, należy uwzględnić zmianę ryzyka niewykonania zobowiązania w oczekiwanym okresie życia instrumentu finansowego. W niektórych okolicznościach MSSF 9 dopuszcza wykorzystywanie w takiej ocenie zmian ryzyka niewykonania zobowiązania w okresie następnych 12 miesięcy; jednak takie rozwiązanie nie zawsze może być właściwe i należy zwrócić szczególną uwagę na przykłady opisane w paragrafie B5.5.14 MSSF 9.


14 Zob. MSSF 9, załącznik A – Definicje terminów. 15 EUNB opublikował projekt wytycznych dotyczących stosowania definicji niewykonania zobowiązania, zawartej w art. 178 rozporządzenia (UE) nr 575/2013.

89. Paragraf B5.5.37 MSSF 9 nie zawiera definicji niewykonania zobowiązania, ale zobowiązuje …

Paragraf B5.5.37 MSSF 9 nie zawiera definicji niewykonania zobowiązania, ale zobowiązuje instytucje kredytowe do zdefiniowania niewykonania zobowiązania zgodnie z definicją stosowaną do celów wewnętrznego zarządzania ryzykiem kredytowym. Paragraf B5.5.37 MSSF 9 zawiera także możliwe do odrzucenia założenie, że do niewykonania zobowiązania dochodzi nie później niż wtedy, gdy składnik aktywów finansowych jest przeterminowany o 90 dni. Przyjmując definicję niewykonania zobowiązania do celów rachunkowości, instytucje kredytowe powinny kierować się definicją stosowaną do celów ostrożnościowych, zawartą w art. 178 rozporządzenia (UE) nr 575/201315 , która obejmuje dwa elementy, a mianowicie:

  • a. kryterium jakościowe, według którego „instytucja stwierdzi, że istnieje małe prawdopodobieństwo wywiązania się w pełni przez dłużnika ze swoich zobowiązań kredytowych wobec instytucji, jednostki dominującej lub którejkolwiek z jej jednostek zależnych bez konieczności podejmowania przez instytucję działań takich jak realizacja zabezpieczenia” (zdarzenia „prawdopodobieństwo niedokonania płatności”); oraz
  • b. wskaźnik obiektywny, zgodnie z którym „zwłoka w wykonaniu przez dłużnika wszelkich istotnych zobowiązań kredytowych wobec instytucji, jednostki dominującej lub którejkolwiek z jej jednostek zależnych przekracza 90 dni”; wskaźnik ten jest równoważny z możliwym do odrzucenia założeniem, o którym mowa w paragrafie B5.5.37 MSSF 9.
90. Zgodnie z art. 178 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 575/2013 uznaje się, że niewykonanie …

Zgodnie z art. 178 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 575/2013 uznaje się, że niewykonanie zobowiązania przez określonego dłużnika ma miejsce w przypadku spełnienia jednego z kryteriów określonych w ust. 4 lit. a) i b), lub obu kryteriów. W tym kontekście instytucje kredytowe powinny stwierdzić niewykonanie zobowiązania zgodnie z kryterium dłużnika dotyczącym „prawdopodobieństwa niedokonania płatności”, zanim ekspozycja stanie się zaległa na podstawie kryterium przekroczenia 90 dni opóźnienia w spłacie. Zgodnie z podejściem stosowanym do celów regulacyjnych należy wdrożyć listę elementów określoną w art. 178 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 575/2013 jako wskaźniki prawdopodobieństwa niedokonania płatności w taki sposób, który zapewni wykrywanie zdarzeń „prawdopodobieństwa niedokonania płatności”, prognozujących ewentualne niedobory środków pieniężnych, w odpowiednim czasie. Jeśli chodzi o kryterium określone w ust. 4 lit. b), chociaż stosuje się je do celów regulacyjnych w przypadku obowiązków podmiotów sektora detalicznego i publicznego, właściwe organy mogą zastąpić okres 90 dni okresem wynoszącym 180 dni w przypadku różnych produktów, które uznają za odpowiednie w warunkach lokalnych (zob. art. 178 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 575/2013); takiej możliwości nie należy jednak odczytywać jako zwolnienia ze stosowania możliwego do odrzucenia założenia, o którym mowa w paragrafie B5.5.37 MSSF 9, w odniesieniu do wspomnianych ekspozycji.

91. Przy wycenie kwoty równej 12-miesięcznym oczekiwanym stratom kredytowym instytucje kredytowe …

Przy wycenie kwoty równej 12-miesięcznym oczekiwanym stratom kredytowym instytucje kredytowe powinny uwzględnić racjonalne i możliwe do uzasadnienia informacje, o których mowa w sekcji definicji i w Zasadzie 6 niniejszych wytycznych oraz które odnoszą się do ryzyka kredytowego, a w szczególności informacje dotyczące przyszłości, w tym czynniki makroekonomiczne. Instytucje kredytowe powinny dokonać osądu sytuacji kredytowej na podstawie swojego doświadczenia, aby uwzględnić zarówno jakościowe, jak i ilościowe informacje, które mogą wpłynąć na ocenę ryzyka kredytowego przeprowadzaną przez instytucję kredytową. Zgodnie z MSSF 9 jednostka nie musi przeprowadzić gruntownych poszukiwań informacji, kiedy szacuje kwotę równą 12-miesięcznym oczekiwanym stratom kredytowym. Instytucje kredytowe powinny jednak aktywnie uwzględniać informacje, które mogą wpływać na szacowanie oczekiwanych strat kredytowych, a także nie powinny wykluczać ani ignorować istotnych informacji, które są racjonalnie dostępne.

92. W przypadku gdy instytucja kredytowa udziela ekspozycji o wysokim ryzyku kredytowym (których w …

W przypadku gdy instytucja kredytowa udziela ekspozycji o wysokim ryzyku kredytowym (których w kontekście niniejszego ustępu nie należy rozumieć jako przeciwieństwo ekspozycji

  • o niskim ryzyku kredytowym, o których jest mowa w paragrafie 5.5.10 MSSF 9) i ich odpisy są początkowo ujmowane przy założeniu 12-miesięcznych oczekiwanych strat kredytowych, instytucja kredytowa powinna dokładnie monitorować te ekspozycje pod kątem istotnego wzrostu ryzyka kredytowego celem zapewnienia ujęcia oczekiwanych strat kredytowych w całym okresie życia w odpowiednim czasie, tak aby uwzględnić to, że ekspozycje wysokiego ryzyka mogą wykazywać większą zmienność oraz doświadczać szybszego wzrostu ryzyka kredytowego.
93. Nawet jeśli wzrost ryzyka kredytowego nie jest oceniany jako znaczący, instytucja kredytowa …

Nawet jeśli wzrost ryzyka kredytowego nie jest oceniany jako znaczący, instytucja kredytowa powinna odpowiednio dostosować swoje szacunki 12-miesięcznych oczekiwanych strat kredytowych w celu właściwego odzwierciedlenia zmian ryzyka kredytowego, które zaszły. Tego rodzaju korekt powinno dokonywać się dużo wcześniej, zanim ekspozycje zostaną poddane – indywidualnie lub zbiorowo– wycenie oczekiwanych strat kredytowych w całym okresie życia oraz z uwzględnieniem każdej migracji ryzyka kredytowego, która miała miejsce.

94. W przypadku oceny zbiorowej ekspozycje należące do danej grupy muszą spełniać wymagania …

W przypadku oceny zbiorowej ekspozycje należące do danej grupy muszą spełniać wymagania określone w Zasadzie 3 niniejszych wytycznych. W szczególności gdy instytucja kredytowa otrzyma informację, że konieczna jest dalsza lub inna segmentacja w ramach grupy ekspozycji kredytowych, grupę należy podzielić na podgrupy, a wycenę kwoty równej 12-miesięcznym oczekiwanym stratom kredytowym należy zaktualizować oddzielnie dla każdej podgrupy lub – w przypadku przejściowych okoliczności – należy zastosować korektę przejściową (zob. Zasada 3 niniejszych wytycznych oraz zawarte w niej szczegółowe wymagania dotyczące stosowania korekt przejściowych). W przypadku gdy pojawi się informacja, że konkretna podgrupa doświadczyła znaczącego wzrostu ryzyka kredytowego, wówczas oczekiwane straty kredytowe w całym okresie życia należy ująć dla danej podgrupy.

95. Ekspozycji kredytowych nie należy grupować w taki sposób, który utrudniałby szybkie …

Ekspozycji kredytowych nie należy grupować w taki sposób, który utrudniałby szybkie identyfikowanie znacznego wzrostu ryzyka kredytowego (zob. również Zasady 3 i 4 niniejszych wytycznych, w których określone są dodatkowe wymagania dotyczące grupowania i zbiorowej oceny oczekiwanych strat kredytowych).

4.3.2 Ocena znacznego wzrostu ryzyka kredytowego

96. Paragraf 5.5.4 MSSF 9 stanowi, że „celem wymogów w zakresie utraty wartości jest ujęcie …

Paragraf 5.5.4 MSSF 9 stanowi, że „celem wymogów w zakresie utraty wartości jest ujęcie oczekiwanych strat kredytowych w całym okresie życia wszystkich instrumentów finansowych, w odniesieniu do których odnotowano znaczny wzrost ryzyka kredytowego od momentu początkowego ujęcia – niezależnie od tego, czy oceniane one były indywidualnie czy zbiorowo – biorąc pod uwagę wszystkie racjonalne i możliwe do udokumentowania informacje, włączając w to dane dotyczące przyszłości.”

97. Takie podejście zakłada, że w bieżącej cenie kredytu uwzględnia się zdolność kredytową …

Takie podejście zakłada, że w bieżącej cenie kredytu uwzględnia się zdolność kredytową kontrahenta, a tym samym oczekiwane straty kredytowe przewidywane w momencie początkowego ujęcia. W związku z tym wzrostu ryzyka kredytowego po początkowym ujęciu nie można w pełni wyrównać poprzez naliczenie odsetek i dlatego instytucje kredytowe powinny uważnie przeanalizować, czy nastąpił znaczny wzrost ryzyka kredytowego16 . Jeśli tak, dla takiej ekspozycji kredytowej należy wycenić oczekiwane straty kredytowe w całym okresie życia.


16 Zgodnie z MSSF 9 podmioty muszą uwzględnić w ocenie znacznego wzrostu ryzyka kredytowego szereg czynników, a jednym z nich może być wycena.

98. Aby stwierdzić, czy ekspozycja doświadczyła znacznego wzrostu ryzyka kredytowego, oraz do celów …

Aby stwierdzić, czy ekspozycja doświadczyła znacznego wzrostu ryzyka kredytowego, oraz do celów oszacowania wymaganych 12-miesięcznych oczekiwanych strat kredytowych i oczekiwanych strat kredytowych w całym okresie życia, instytucje kredytowe powinny posiadać należyte systemy zarządzania i kontroli, zgodne z zasadami określonymi w niniejszych wytycznych. Instytucje kredytowe powinny wdrożyć systemy (o ile jeszcze takich systemów nie mają), odpowiednie do obsługiwania i systematycznej oceny dużych ilości informacji, które będą niezbędne do ustalenia, czy konkretne ekspozycje kredytowe lub grupy takich ekspozycji wykazują znaczny wzrost ryzyka kredytowego, oraz, w takim przypadku, szacować oczekiwane straty kredytowe w całym okresie życia. Jednostki dominujące i podmioty zależne podlegające dyrektywie 2013/36/UE powinny dopilnować, aby takie podejście było stosowane spójnie w ramach całej grupy. Powinno to obejmować, w szczególności, wdrożenie procesów zapewniających, że prognozy warunków gospodarczych w różnych jurysdykcjach i sektorach gospodarczych zostaną zweryfikowane i zatwierdzone przez kadrę zarządzającą wyższego szczebla instytucji kredytowej oraz że procesy, kontrole i założenia ekonomiczne wykorzystywane podczas sporządzania prognoz i ich powiązanie z oczekiwaniami co do strat kredytowych są spójne w ramach całej grupy. Potrzeby zachowania spójności nie należy interpretować jako wymogu stosowania identycznych praktyk w całej grupie. Wręcz przeciwnie, spójne ramy nie wykluczają tego, że między jurysdykcjami i produktami mogą istnieć różnice, na przykład w zależności od dostępności danych. Takie różnice należy odpowiednio udokumentować i uzasadnić.

99. Procesy stosowane przez instytucje kredytowe powinny umożliwiać im terminowe i całościowe …

Procesy stosowane przez instytucje kredytowe powinny umożliwiać im terminowe i całościowe ustalenie, czy nastąpił znaczny wzrost ryzyka kredytowego po początkowym ujęciu ekspozycji kredytowej, tak aby można było poddać pojedynczą ekspozycję lub grupę ekspozycji o podobnej charakterystyce ryzyka kredytowego wycenie oczekiwanych strat kredytowych w całym okresie życia, w momencie znacznego wzrostu ryzyka kredytowego, zgodnie z wymogami dotyczącymi ujmowania utraty wartości, zdefiniowanymi w MSSF 9.

100. Jak stanowi paragraf B5.5.17 MSSF 9, który dotyczy oceny znacznego wzrostu ryzyka kredytowego …

Jak stanowi paragraf B5.5.17 MSSF 9, który dotyczy oceny znacznego wzrostu ryzyka kredytowego od momentu początkowego ujęcia, zakres informacji, które należy uwzględnić w takiej ocenie, jest szeroki. W ogólnym ujęciu taki zakres obejmuje informacje dotyczące warunków makroekonomicznych, sektora gospodarki i regionu geograficznego właściwych dla konkretnego pożyczkobiorcy lub grupy pożyczkobiorców o wspólnej charakterystyce ryzyka kredytowego, a także istotne dla pożyczkobiorcy właściwości strategiczne, operacyjne i inne. Kluczowym elementem jest obowiązkowe uwzględnienie wszystkich racjonalnych i możliwych do udokumentowania informacji dotyczących przyszłości, które są dostępne bez nadmiernych kosztów i starań (zob. również punkt 131 niniejszych wytycznych), a także informacji dotyczących przyszłych warunków oraz danych historycznych.

101. Aby zapewnić terminowe ujęcie odpisów zgodnie z wymogami MSSF 9, instytucje kredytowe powinny …

Aby zapewnić terminowe ujęcie odpisów zgodnie z wymogami MSSF 9, instytucje kredytowe powinny:

  • a. gromadzić dane i prognozy dotyczące kluczowych czynników ryzyka kredytowego swoich ekspozycji kredytowych i portfeli; oraz
  • b. być w stanie kwantyfikować ryzyko kredytowe każdej swojej ekspozycji kredytowej lub w każdym swoim portfelu na podstawie tych danych i prognoz.
102. Paragraf B5.5.2 MSSF 9 stanowi, że oczekiwane straty kredytowe w całym okresie życia powinny …

Paragraf B5.5.2 MSSF 9 stanowi, że oczekiwane straty kredytowe w całym okresie życia powinny być zasadniczo ujmowane, zanim instrument finansowy staje się przeterminowany, oraz że „zazwyczaj ryzyko kredytowe znacznie wzrasta, zanim instrument finansowy staje się przeterminowany lub zanim można zaobserwować inne czynniki związane z opóźniającym się ze spłatami pożyczkobiorcą (na przykład modyfikację lub restrukturyzację)”. Dlatego analizy instytucji kredytowych powinny uwzględniać fakt, że czynniki determinujące straty kredytowe bardzo często zaczynają pogarszać się dużo wcześniej (miesiące, a w niektórych przypadkach nawet lata wcześniej), zanim jakiekolwiek obiektywne oznaki zaległości będą widoczne w danych ekspozycjach kredytowych. Instytucje kredytowe powinny pamiętać o tym, że dane dotyczące zaległości kredytowych z reguły odnoszą się do przeszłości oraz że rzadko będzie można zastosować je we wdrażaniu podejścia odnoszącego się do oczekiwanych strat kredytowych. Na przykład, jeśli chodzi o portfele detaliczne, niekorzystny rozwój czynników makroekonomicznych i atrybutów pożyczkobiorcy z reguły będzie prowadzić do wzrostu poziomu ryzyka kredytowego dużo wcześniej, zanim pojawią się informacje o opóźnieniu, na przykład o zaległościach kredytowych.

103. Aby należycie zrealizować cel MSSF 9, instytucje kredytowe powinny wziąć również pod uwagę …

Aby należycie zrealizować cel MSSF 9, instytucje kredytowe powinny wziąć również pod uwagę powiązania pomiędzy czynnikami makroekonomicznymi a atrybutami pożyczkobiorcy z poziomem ryzyka kredytowego portfela na podstawie racjonalnych i mających uzasadnienie informacji. W tym celu instytucje kredytowe powinny zacząć od szczegółowej analizy historycznych prawidłowości i bieżących tendencji, które umożliwiłyby określenie najważniejszych czynników ryzyka kredytowego. Ocena sytuacji kredytowej na podstawie doświadczenia powinna ułatwić uwzględnienie aktualnych i przewidywanych warunków, które mogą wpłynąć na te czynniki ryzyka kredytowego, oczekiwane niedobory środków pieniężnych oraz tym samym na oczekiwania co do strat.

104. Instytucje kredytowe powinny przeprowadzić tego rodzaju analizy nie tylko w kontekście …

Instytucje kredytowe powinny przeprowadzić tego rodzaju analizy nie tylko w kontekście portfeli indywidualnych, małych kredytów, takich jak ekspozycje kart kredytowych, ale także dla dużych, indywidualnie zarządzanych ekspozycji kredytowych. Na przykład w przypadku dużej pożyczki na zakup nieruchomości komercyjnych instytucje kredytowe powinny uwzględnić znaczną wrażliwość rynku nieruchomości komercyjnych w wielu jurysdykcjach na ogólne warunki makroekonomiczne, a także powinny rozważyć użycie informacji takich jak poziomy stóp procentowych lub wskaźniki niewynajętych powierzchni w celu ustalenia, czy nastąpił znaczny wzrost ryzyka kredytowego.

105. Instytucje kredytowe powinny posiadać jasną politykę, w tym odpowiednio sformułowane kryteria …

Instytucje kredytowe powinny posiadać jasną politykę, w tym odpowiednio sformułowane kryteria, co oznacza „znaczny” wzrost ryzyka kredytowego dla różnych rodzajów ekspozycji kredytowych. Takie kryteria i powody, dlaczego dane podejścia i definicje uważa się za właściwe, powinny zostać ujawnione zgodnie z MSSF 7 Instrumenty finansowe: ujawnianie informacji , paragraf 35F. Paragraf 5.5.9 MSSF 9 stanowi, że dokonując oceny znacznego ryzyka kredytowego, jednostka musi posługiwać się „zmianą ryzyka niewykonania zobowiązania w oczekiwanym okresie życia instrumentu finansowego, a nie zmianą kwoty oczekiwanych strat kredytowych”. Z tego względu instytucje powinny dokonywać takiej oceny w odniesieniu do ryzyka niewykonania zobowiązania, a nie oczekiwanych strat kredytowych (tj. przed uwzględnieniem skutków zastosowania narzędzi ograniczających ryzyko kredytowe, takich jak zabezpieczenia czy gwarancje).

106. Opracowując swoje podejście do określania znacznego wzrostu ryzyka kredytowego, instytucje …

Opracowując swoje podejście do określania znacznego wzrostu ryzyka kredytowego, instytucje kredytowe powinny uwzględnić każdy z 16 rodzajów czynników określonych w paragrafie B5.5.17 lit. a)–p) MSSF 9 (o ile odnoszą się one do ocenianego instrumentu finansowego) i oprócz tego powinny zastanowić się nad tym, czy istnieją inne informacje, które należy uwzględnić. Takich czynników (określonych zarówno w MSSF 9, jak i w niniejszych wytycznych) nie należy uznawać za „listę kontrolną”. Niektóre mogą być istotniejsze od innych, jeśli chodzi o przydatność do oceny tego, czy dany rodzaj ekspozycji kredytowej wykazuje znaczny wzrost ryzyka kredytowego. Jednocześnie instytucje kredytowe powinny zwrócić szczególną uwagę na ryzyko nieodnotowania niezwłocznie znacznego wzrostu ryzyka kredytowego, w sytuacji kiedy ten wzrost już nastąpił. W szczególności instytucje kredytowe nie powinny ograniczać uznania wzrostu ryzyka kredytowego za znaczący do sytuacji, gdy przewiduje się, że instrument finansowy zostanie przeniesiony do poziomu trzeciego utraty wartości. Raczej, dłużnicy mogą charakteryzować się znacznym wzrost ryzyka kredytowego bez dowodów na to, że powiązane z nimi ekspozycje kredytowe prawdopodobnie zostaną dotknięte utratą wartości. Fakt, że ryzyko kredytowe znacznie wzrosło, nie musi oznaczać tego, że istnieje prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania – oznacza jedynie to, że jest to bardziej prawdopodobne niż w momencie początkowego ujęcia. Ten aspekt podkreśla symetrię modelu przedstawionego w MSSF 9: istnieje możliwość, że wobec ekspozycji kredytowych będzie miał zastosowanie model oceny oczekiwanych strat kredytowych w całym okresie życia, ale w okresie późniejszym wrócą one do modelu 12-miesięcznych oczekiwanych strat kredytowych, jeśli próg znacznego wzrostu ryzyka kredytowego nie będzie już spełniony.

107. Instytucje kredytowe powinny uwzględnić w szczególności poniższą niewyczerpującą listę …

Instytucje kredytowe powinny uwzględnić w szczególności poniższą niewyczerpującą listę wskaźników przy ocenie znacznego wzrostu ryzyka kredytowego:

  • a. decyzję kadry kierowniczej wyższego szczebla instytucji kredytowej, która stanowi, że jeśli istniejąca ekspozycja kredytowa zostałaby na nowo udzielona na dzień sprawozdawczy, to element ceny ekspozycji kredytowej, który odzwierciedla ryzyko kredytowe ekspozycji, byłby znacznie wyższy niż w momencie faktycznego udzielenia pożyczki ze względu na wzrost ryzyka kredytowego konkretnego pożyczkobiorcy lub konkretnej grupy pożyczkobiorców od momentu początkowego ujęcia;
  • b. decyzję kadry kierowniczej wyższego szczebla instytucji kredytowej dotyczącą wzmocnienia zabezpieczeń i/lub zaostrzenia zobowiązań umownych w odniesieniu do nowych ekspozycji kredytowych, które są podobne do już istniejących ekspozycji kredytowych, ze względu na zmiany ryzyka kredytowego tych ekspozycji od momentu początkowego ujęcia;
  • c. obniżenie ratingu pożyczkobiorcy przez uznaną agencję ratingową lub w ramach wewnętrznego systemu ratingu kredytowego stosowanego przez instytucję kredytową;
  • d. w przypadku niezagrożonych ekspozycji kredytowych podlegających indywidualnemu monitorowaniu i przeglądowi – podsumowanie wewnętrznej oceny kredytowej/wskaźnik jakości kredytowej, który jest gorszy niż w momencie początkowego ujęcia;
  • e. pogorszenie istotnych czynników ryzyka kredytowego (np. przyszłych przepływów pieniężnych) indywidualnego dłużnika (lub grupy dłużników); oraz
  • f. przewidywana zmiana ze względu na trudności finansowe, w tym kwalifikujące się jako restrukturyzacja w rozumieniu rozporządzenia (UE) nr 2015/227.

Pomimo tego, iż wdrożenie MSSF 9 powinno w miarę możliwości odzwierciedlać praktyki zarządzania ryzykiem kredytowym, w niektórych przypadkach nie byłoby to właściwe. Jeśli – na przykład – instytucja kredytowa zarządza większością ekspozycji kredytowych w taki sam sposób niezależnie od ryzyka kredytowego (z wyjątkiem wyjątkowo dobrych lub złych kredytów), sposób zarządzania ekspozycją kredytową prawdopodobnie nie będzie dobrym wskaźnikiem tego, czy nastąpił znaczny wzrost ryzyka kredytowego.

108. Podczas oceniania, czy nastąpił znaczny wzrost ryzyka kredytowego w odniesieniu do ekspozycji …

Podczas oceniania, czy nastąpił znaczny wzrost ryzyka kredytowego w odniesieniu do ekspozycji kredytowych, instytucje kredytowe powinny uwzględnić również następujące czynniki, które odnoszą się do otoczenia, w którym działa instytucja kredytowa lub pożyczkobiorca:

  • a. pogorszenie perspektyw makroekonomicznych dla danego pożyczkobiorcy lub dla grupy pożyczkobiorców. Oceny sytuacji makroekonomicznej powinny być na tyle obszerne, aby uwzględniały czynniki właściwe dla instytucji państwowych, korporacji, gospodarstw domowych i innych rodzajów pożyczkobiorców. Oprócz tego powinny uwzględniać wszelkie istotne różnice regionalne między wynikami ekonomicznymi osiąganymi w ramach jednej jurysdykcji17 ; oraz
  • b. pogorszenie perspektyw dla danego sektora lub dla danej branży, w których działa pożyczkobiorca.

17 Zob. Zasada 6 niniejszych wytycznych dotycząca uwzględniania informacji dotyczących przyszłości, w tym czynników makroekonomicznych.

109. Dokładną identyfikację czynników ryzyka kredytowego oraz wiarygodne wykazanie powiązań …

Dokładną identyfikację czynników ryzyka kredytowego oraz wiarygodne wykazanie powiązań pomiędzy tymi czynnikami a poziomem ryzyka kredytowego należy uznać za istotne działania, ponieważ nawet pozornie drobna zmiana jakościowej charakterystyki pożyczki potencjalnie może być głównym czynnikiem determinującym znaczny wzrost ryzyka niewykonania zobowiązania. Ponadto, zgodnie z paragrafem 5.5.9 MSSF 9, znaczenie zmiany ryzyka kredytowego od momentu początkowego ujęcia zależy od ryzyka niewykonania zobowiązania w momencie początkowego ujęcia. Dlatego, w przypadku gdy instytucja kredytowa wykorzystuje zmiany prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania (PD) do określenia zmian ryzyka niewykonania zobowiązania, powinna wziąć pod uwagę znaczenie danej zmiany PD wyrażonej w formie stosunku (lub wskaźnika wahań) proporcjonalnie do PD w momencie początkowego ujęcia (tj. zmiany PD podzielonej przez PD w momencie początkowego ujęcia), z uwzględnieniem również paragrafu B5.5.11 MSSF 9. Powinno się też jednak uwzględnić sam zakres zmiany PD (tj. PD w dniu wyceny minus PD w momencie początkowego ujęcia).

110. Instytucje kredytowe powinny patrzeć nie tylko na to, o ile „kategorii” nastąpiło obniżenie …

Instytucje kredytowe powinny patrzeć nie tylko na to, o ile „kategorii” nastąpiło obniżenie ratingu, ponieważ zmiana PD w przypadku zmiany o jedną kategorię może nie być liniowa (na przykład: prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania w okresie pięciu lat ekspozycji z ratingiem BB jest prawie trzykrotnie większe niż ekspozycji z ratingiem BBB, na podstawie aktualnych danych i analiz mających zastosowanie do określonych jurysdykcji). Ponadto, ponieważ znaczenie zmiany o jedną kategorię zależy od szczegółowości systemu ratingowego stosowanego przez bank – i tym samym od „zakresu” każdej kategorii, powinno się zdefiniować odpowiednią wstępną segmentację, aby zapewnić, że znaczny wzrost ryzyka kredytowego w odniesieniu do pojedynczej ekspozycji kredytowej lub do grupy takich ekspozycji jest wyraźnie dostrzegalny w ramach segmentu. Dlatego instytucje kredytowe powinny zapewnić, że systemy ratingu ryzyka kredytowego obejmują dostatecznie dużo kategorii, aby można było odpowiednio zróżnicować ryzyko kredytowe. Instytucje kredytowe powinny także mieć na uwadze to, że znaczny wzrost ryzyka kredytowego mógł nastąpić przed zmianą kategorii ratingu kredytowego.

111. Instytucje kredytowe powinny uwzględnić to, że istnieją pewne okoliczności, w których …

Instytucje kredytowe powinny uwzględnić to, że istnieją pewne okoliczności, w których niekorzystna zmiana czynników wymienionych w punktach 107 i 108 powyżej może nie wskazywać na znaczny wzrost ryzyka kredytowego. Na przykład tak może być w sytuacji, gdy prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania w odniesieniu do ekspozycji kredytowej z ratingiem AA jest niskie i niewiele większe niż w przypadku ekspozycji z ratingiem AAA. Jednak bardzo niewiele ekspozycji kredytowych ma tak pozornie niskie ryzyko kredytowe – i jak zostało wskazane w punkcie 110, wrażliwość prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania na kategorie ratingowe może znacznie rosnąć wraz z pogorszeniem się jakości ratingu.

112. Instytucje kredytowe powinny również mieć na uwadze to, że mogą wystąpić okoliczności, w …

Instytucje kredytowe powinny również mieć na uwadze to, że mogą wystąpić okoliczności, w których niektóre czynniki ulegną pogorszeniu, lecz zrównoważy to poprawa innych czynników (zob. Wytyczne w sprawie wdrożenia MSSF 9, przykład 2). Niemniej jednak, biorąc pod uwagę znaczenie ustalenia, czy nastąpił znaczny wzrost ryzyka kredytowego, instytucje kredytowe powinny wdrożyć procesy zarządzania i kontroli, za pomocą których można w sposób wiarygodny ocenić to, czy czynniki mogące mieć negatywny wpływ na ryzyko kredytowe są równoważone przez czynniki, które mogą mieć korzystny wpływ.

113. Instytucje kredytowe powinny dokładnie rozważać i w pełni uwzględniać uznaniowe decyzje organu …

Instytucje kredytowe powinny dokładnie rozważać i w pełni uwzględniać uznaniowe decyzje organu zarządzającego lub kadry kierowniczej wyższego szczebla instytucji kredytowej, które wskazują na zmianę ryzyka kredytowego. Na przykład, jeśli ze względu na wątpliwości co do ryzyka kredytowego zostanie podjęta decyzja o zintensyfikowaniu monitorowania pożyczkobiorcy lub grupy pożyczkobiorców, istnieje małe prawdopodobieństwo, że decydent podjąłby takie działanie, gdyby wzrostu ryzyka kredytowego nie uznawano za znaczny.

114. W przypadku gdy instytucja kredytowa stwierdzi, że nastąpił znaczny wzrost ryzyka kredytowego …

W przypadku gdy instytucja kredytowa stwierdzi, że nastąpił znaczny wzrost ryzyka kredytowego w odniesieniu do niektórych, lecz nie wszystkich jej ekspozycji kredytowych wobec kontrahenta – na przykład ze względu na różnice w czasie udzielenia pożyczki, powinna dopilnować, aby zostały zidentyfikowane wszystkie ekspozycje kredytowe, w odniesieniu do których nastąpił znaczny wzrost ryzyka kredytowego.

115. W przypadku gdy instytucja kredytowa ocenia znaczny wzrost ryzyka kredytowego na zasadzie …

W przypadku gdy instytucja kredytowa ocenia znaczny wzrost ryzyka kredytowego na zasadzie zbiorowej (tj. na przykład w przypadku działalności detalicznej), powinna zapewnić regularny przegląd definicji portfeli w celu zapewnienia, że ekspozycje kredytowe, które są zawarte w tych portfelach, w dalszym ciągu mają wspólną charakterystykę ryzyka kredytowego pod względem reakcji na czynniki wpływające na ryzyko kredytowe. Zmiana warunków gospodarczych może wymagać zmiany podziału na grupy.

116. Zgodnie z paragrafem B5.5.1 MSSF 9 dotyczącym oceny znacznego wzrostu ryzyka kredytowego od …

Zgodnie z paragrafem B5.5.1 MSSF 9 dotyczącym oceny znacznego wzrostu ryzyka kredytowego od momentu początkowego ujęcia na zasadzie zbiorowej, w przypadku gdy wiadomo, że w grupie ekspozycji kredytowych niektóre ekspozycje doświadczyły znacznego wzrostu ryzyka kredytowego, instytucje kredytowe powinny poddać podzbiór lub część grupy ekspozycji kredytowych wycenie oczekiwanych strat kredytowych w całym okresie życia, nawet jeśli nie da się tego określić na poziomie indywidualnej ekspozycji (zob. przykład 5 w MSSF 9).

117. Zgodnie z paragrafem B5.5.6 MSSF 9 i paragrafem IE39 Wytycznych w sprawie wdrożenia MSSF 9 …

Zgodnie z paragrafem B5.5.6 MSSF 9 i paragrafem IE39 Wytycznych w sprawie wdrożenia MSSF 9, jeśli na podstawie wspólnej charakterystyki ryzyka kredytowego nie da się określić, w odniesieniu do której podgrupy ekspozycji kredytowych nastąpił znaczny wzrost ryzyka kredytowego, odpowiednią część całej grupy należy poddać wycenie oczekiwanych strat kredytowych w całym okresie życia.

118. „Znaczny” nie powinien być utożsamiany ze znaczeniem statystycznym, czyli metoda oceny nie …

„Znaczny” nie powinien być utożsamiany ze znaczeniem statystycznym, czyli metoda oceny nie powinna polegać wyłącznie na analizie ilościowej. W przypadku portfeli obejmujących dużo małych kredytów indywidualnych oraz obszerny zbiór istotnych danych historycznych można określić „znaczny” wzrost ryzyka kredytowego częściowo za pomocą technik statystycznych. Jednak w odniesieniu do innych ekspozycji kredytowych może nie być to możliwe.

119. „Znaczny” nie powinien być oceniany pod kątem zakresu wpływu na główne sprawozdania finansowe …

„Znaczny” nie powinien być oceniany pod kątem zakresu wpływu na główne sprawozdania finansowe instytucji kredytowej. Znaczny wzrost ryzyka kredytowego należy określać i ujawniać również w sytuacji, gdy istnieje małe prawdopodobieństwo, że wzrost ryzyka kredytowego, zdefiniowany pod kątem prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania, wpłynie na dokonane odpisy – na przykład ze względu na to, że zabezpieczenie przewyższa wartość ekspozycji, co pozwoli instytucjom kredytowym na określenie i ujawnienie takich przypadków wzrostu, które mogą być istotne dla użytkowników chcących zrozumieć tendencje związane z nieodłącznym ryzykiem kredytowym ekspozycji instytucji kredytowej.

120. Zgodnie z paragrafem 5.5.9 MSSF 9 ocena znacznego wzrostu ryzyka kredytowego opiera się na …

Zgodnie z paragrafem 5.5.9 MSSF 9 ocena znacznego wzrostu ryzyka kredytowego opiera się na porównaniu ryzyka kredytowego ekspozycji na dzień sprawozdawczy z ryzykiem kredytowym w momencie początkowego ujęcia. W paragrafie BC 5.161 MSSF 9 i przykładzie 6 opisany jest przykład zastosowania tej zasady w Standardzie, a nie wyjątek od tej zasady. Przykład ten sugeruje, że instytucje kredytowe mogą ustalić maksymalny poziom ryzyka kredytowego dla konkretnych portfeli w momencie początkowego ujęcia, co skutkowałoby poddaniem danego portfela wycenie oczekiwanych strat kredytowych w całym okresie życia, jeśli ryzyko kredytowe przekroczy ustalony poziom maksymalny. Takie ułatwienie można zastosować tylko w sytuacji, gdy ekspozycje są pogrupowane dostatecznie szczegółowo, dzięki czemu instytucja kredytowa może wykazać, że analiza jest zgodna z zasadami MSSF 9. W szczególności instytucje kredytowe powinny być w stanie wykazać, że znaczny wzrost ryzyka kredytowego nie nastąpił w odniesieniu do pozycji znajdujących się w portfelu przed osiągnięciem maksymalnego stopnia ratingu kredytowego.

121. Instytucje kredytowe powinny rygorystycznie weryfikować jakość swojej metody oceny, czy …

Instytucje kredytowe powinny rygorystycznie weryfikować jakość swojej metody oceny, czy nastąpił znaczny wzrost ryzyka kredytowego. Organ zarządzający lub kadra kierownicza wyższego szczebla instytucji kredytowej powinny rozważyć, czy istnieją dodatkowe czynniki, które należy uwzględnić w ocenie znacznego wzrostu ryzyka kredytowego oraz które poprawiłyby jakość stosowanej metody oceny.

122. Instytucje kredytowe powinny zwracać szczególną uwagę na wszelkie przypadki stronniczości …

Instytucje kredytowe powinny zwracać szczególną uwagę na wszelkie przypadki stronniczości, które mogą uniemożliwić osiągnięcie celów określonych w MSSF 9. W przypadku gdy instytucje kredytowe uważają, że ich metoda wdrożeniowa może wprowadzać stronniczość, powinny zmienić swoją ocenę w celu wyeliminowania stronniczości i tym samym zapewnienia osiągnięcia celów określonych w MSSF 9 (zob. w szczególności paragrafy B5.5.1– B5.5.6 MSSF 9).

123. Paragrafy 5.5.12 oraz B5.5.25–B5.5.27 MSSF 9 określają wymagania dotyczące oceny znacznego …

Paragrafy 5.5.12 oraz B5.5.25–B5.5.27 MSSF 9 określają wymagania dotyczące oceny znacznego wzrostu ryzyka kredytowego w odniesieniu do ekspozycji kredytowych, których przepływy pieniężne wynikające z umowy zostały renegocjowane lub zmodyfikowane. W szczególności w przypadku modyfikacji, które nie prowadzą do zaprzestania ujmowania zgodnie z MSSF 9, jednostka musi ocenić, czy ryzyko kredytowe znacznie wzrosło poprzez porównanie a) ryzyka niewykonania zobowiązania na dzień sprawozdawczy (na podstawie zmodyfikowanych warunków umowy) z b) ryzykiem niewykonania zobowiązania w momencie początkowego ujęcia (na podstawie pierwotnych, niezmodyfikowanych warunków umowy).

124. Instytucje kredytowe powinny zapewnić, że modyfikacje lub renegocjacje nie zakłócają oceny …

Instytucje kredytowe powinny zapewnić, że modyfikacje lub renegocjacje nie zakłócają oceny wzrostu ryzyka kredytowego, co mogłoby doprowadzić do zaniżania oczekiwanych strat kredytowych i do opóźnienia wyceny oczekiwanych strat kredytowych w całym okresie życia w przypadku dłużników, których ryzyko kredytowe uległo znacznemu pogorszeniu, lub do powrotu do wyceny 12-miesięcznych oczekiwanych strat kredytowych z wyceny oczekiwanych strat kredytowych w całym okresie życia.

125. Podczas ustalania, czy nastąpił znaczny wzrost ryzyka kredytowego w odniesieniu do …

Podczas ustalania, czy nastąpił znaczny wzrost ryzyka kredytowego w odniesieniu do zmodyfikowanej ekspozycji kredytowej, instytucje kredytowe powinny być w stanie wykazać, a także powinny uwzględnić przy szacowaniu oczekiwanych strat kredytowych, czy takie modyfikacje lub renegocjacje poprawiły lub pogorszyły zdolność instytucji kredytowej do pobierania odsetek i kwot głównych w porównaniu do sytuacji w momencie początkowego ujęcia. Należy również uwzględnić istotę zmodyfikowanych przepływów pieniężnych wynikających z umowy oraz skutki modyfikacji dla przyszłego ryzyka kredytowego ekspozycji kredytowej (z uwzględnieniem ryzyka kredytowego dłużnika). Czynniki, które należy uwzględnić, obejmują – między innymi – ustalenie, czy:

  • a. modyfikacja lub renegocjacja warunków umownych i wynikających z nich przepływów pieniężnych jest korzystna dla dłużnika pod względem ekonomicznym w porównaniu do pierwotnych, niezmodyfikowanych warunków umowy, a także, w jaki sposób modyfikacja wpływa na zdolność dłużnika do spłaty długu pod względem ekonomicznym;
  • b. można określić czynniki, które potwierdzają przeprowadzoną przez instytucję kredytową ocenę zdolności dłużnika do spłaty długu, łącznie z okolicznościami, które prowadzą do modyfikacji, oraz perspektywami dłużnika w wyniku modyfikacji, z uwzględnieniem aktualnych warunków, prognoz makroekonomicznych i perspektyw dla sektora/branży, w których działa dłużnik, modelu biznesowego dłużnika oraz planu biznesowego (planu zarządzania) dłużnika, który przedstawia oczekiwania dłużnika co do przyszłych wyników, odporności finansowej i przepływów pieniężnych; oraz
  • c. plan biznesowy dłużnika jest wykonalny, możliwy do realizacji i spójny z harmonogramem spłaty odsetek i kwot głównych zgodnie ze zmodyfikowanymi warunkami umownymi ekspozycji kredytowej.
126. Ekspozycji kredytowych, dla których wycena oczekiwanych strat kredytowych dokonywana jest w …

Ekspozycji kredytowych, dla których wycena oczekiwanych strat kredytowych dokonywana jest w całym okresie życia, które są następnie renegocjowane lub zmodyfikowane, ale nie zaprzestaje się ich ujmowania, nie powinno się z powrotem poddawać wycenie oczekiwanych strat kredytowych w okresie 12-miesięcznym, chyba że istnieją dostateczne dowody na to, że ryzyko kredytowe w okresie trwania ekspozycji nie wzrosło znacznie w porównaniu do poziomu w momencie początkowego ujęcia. Na przykład, w przypadku gdy instytucja kredytowa przyznaje różne udogodnienia takie jak obniżenie stopy procentowej lub odroczenie spłaty kwot głównych na rzecz dłużników znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej, ekspozycja kredytowa może wykazywać charakterystykę niższego ryzyka kredytowego, nawet jeśli w rzeczywistości dłużnik może nadal doświadczać trudności finansowych, nie mając przy tym realnych perspektyw spłaty zgodnie z ustalonym harmonogramem w pozostałym okresie ekspozycji. Zgodnie z paragrafem B5.5.27 MSSF 9 „dowody na to, że kryteria dotyczące ujęcia oczekiwanych strat kredytowych w całym okresie życia nie są już spełnione, mogą obejmować historię aktualnych i terminowych płatności dokonywanych na podstawie zmodyfikowanych warunków umowy. Klient zazwyczaj musi wykazać się systematycznym prawidłowym regulowaniem płatności przez określony czas, zanim ryzyko kredytowe zostanie uznane za zmniejszone. Przykładowo, historia brakujących lub niepełnych płatności zwykle nie zostaje anulowana jedynie dlatego, że dokonano jednej terminowej płatności po modyfikacji warunków umowy”.

4.3.3 Zastosowanie praktycznych rozwiązań

127. MSSF 9 przedstawia szereg praktycznych rozwiązań, które mają zmniejszyć obciążenie związane z …

MSSF 9 przedstawia szereg praktycznych rozwiązań, które mają zmniejszyć obciążenie związane z wdrożeniem wymogów Standardu dla dużej grupy przedsiębiorstw, z uwzględnieniem faktu, że MSSF 9 będą stosować różne jednostki, w tym jednostki spoza sektora bankowego.

128. Poniższe punkty odnoszą się do rozwiązań praktycznych takich jak: zbiór informacji, który …

Poniższe punkty odnoszą się do rozwiązań praktycznych takich jak: zbiór informacji, który jednostka musi wziąć pod uwagę podczas wyceny oczekiwanych strat kredytowych; wyjątek dla ekspozycji o „niskim” ryzyku kredytowym; oraz możliwe do odrzucenia założenie przeterminowania o ponad 30 dni.

129. Instytucje kredytowe powinny stosować te rozwiązania praktyczne w ograniczonym zakresie …

Instytucje kredytowe powinny stosować te rozwiązania praktyczne w ograniczonym zakresie, ponieważ mogą one skutkować wprowadzeniem istotnego braku obiektywizmu oraz

  • – zważywszy na ich działalność – koszt uzyskania istotnych informacji prawdopodobnie nie będzie obejmować „nadmiernych kosztów lub starań”. Instytucje kredytowe powinny wziąć pod uwagę potrzebę dokonywania korekt przy stosowaniu praktycznych rozwiązań, aby uniknąć ewentualnego braku obiektywizmu. Instytucje kredytowe powinny pamiętać o tym, że celem MSSF 9 jest szacowanie oczekiwanych strat kredytowych aby odzwierciedlić obiektywną i ważoną prawdopodobieństwem kwotę, którą ustala się, oceniając szereg możliwych wyników (paragraf 5.5.17 MSSF 9).
130. W przypadku gdy instytucja kredytowa stosuje praktyczne rozwiązania, powinna wyraźnie …

W przypadku gdy instytucja kredytowa stosuje praktyczne rozwiązania, powinna wyraźnie udokumentować uzasadnienie ich zastosowania.

Zbiór informacji

131. Paragraf B5.5.15 MSSF 9 stanowi, że „jednostka uwzględnia racjonalne i możliwe do …

Paragraf B5.5.15 MSSF 9 stanowi, że „jednostka uwzględnia racjonalne i możliwe do udokumentowania informacje, które są dostępne bez nadmiernych kosztów lub starań” oraz że „jednostka nie musi przeprowadzać gruntownych poszukiwań informacji przy określaniu, czy ryzyko kredytowe znacznie wzrosło od momentu początkowego ujęcia”. Instytucje kredytowe nie powinny interpretować tych przepisów w sposób zawężający i w razie potrzeby powinny opracować systemy i procesy, które wykorzystują wszystkie racjonalne i możliwe do udokumentowania informacje, które są istotne dla grupy ekspozycji lub indywidualnej ekspozycji, aby zapewnić wysokiej jakości, należyte i spójne wdrożenie wymogów dotyczących rachunkowości. Nie powinny jednak wprowadzać dodatkowego obciążenia kosztowego i operacyjnego w sytuacji, gdy nie przyczynia się ono do wysokiej jakości wdrożenia MSSF 9.

Wyjątek dla „niskiego ryzyka kredytowego”

132. Zgodnie z paragrafem 5.5.10 MSSF 9 „jednostka może zakładać, że ryzyko kredytowe związane z …

Zgodnie z paragrafem 5.5.10 MSSF 9 „jednostka może zakładać, że ryzyko kredytowe związane z instrumentem finansowym nie zwiększyło się znacznie od momentu początkowego ujęcia, jeżeli instrument finansowy charakteryzuje się niskim ryzykiem kredytowym na dzień sprawozdawczy”. Chociaż w przypadku ekspozycji o „niskim ryzyku kredytowym” instytucje kredytowe mają możliwość rezygnacji z oceny, czy ryzyko kredytowe znacznie wzrosło od momentu początkowego ujęcia, powinny stosować takie zwolnienie tylko w ograniczonym zakresie. W szczególności instytucje kredytowe powinny oceniać znaczny wzrost ryzyka kredytowego dla wszystkich ekspozycji kredytowych w odpowiednim czasie.

133. Dlatego instytucje kredytowe powinny zawsze ujmować zmiany 12-miesięcznych oczekiwanych strat …

Dlatego instytucje kredytowe powinny zawsze ujmować zmiany 12-miesięcznych oczekiwanych strat kredytowych w formie odpisu, w przypadku gdy nie nastąpił znaczny wzrost ryzyka kredytowego, oraz poddawać ekspozycje kredytowe wycenie oczekiwanych strat kredytowych w całym okresie życia, w przypadku gdy nastąpił znaczny wzrost ryzyka kredytowego. Aby zapewnić wysokiej jakości wdrożenie MSSF 9, dla każdego zastosowanego wyjątku niskiego ryzyka powinno istnieć wyraźne uzasadnienie, że ryzyko kredytowego na dzień sprawozdawczy jest na tyle niskie, iż znaczny wzrost ryzyka kredytowego od momentu początkowego ujęcia nie mógł nastąpić.

134. Aby zilustrować znaczenie niskiego ryzyka kredytowego, w paragrafach B5.5.22 i B5.5.23 MSSF 9 …

Aby zilustrować znaczenie niskiego ryzyka kredytowego, w paragrafach B5.5.22 i B5.5.23 MSSF 9 przedstawiono przykład instrumentu z zewnętrznym ratingiem „jakości inwestycyjnej”. Wszystkich ekspozycji kredytowych, którym agencja ratingowa przyznała rating „jakości inwestycyjnej”, nie można jednak automatycznie uznawać za ekspozycje charakteryzujące się niskim ryzykiem kredytowym. Instytucje kredytowe powinny polegać przede wszystkim na swoich własnych ocenach ryzyka kredytowego, oceniając ryzyko kredytowe ekspozycji, a nie wyłącznie lub mechanicznie polegać na ratingach przyznanych przez agencje ratingowe (o ile takie ratingi są dostępne). Optymistyczne wewnętrzne ratingi kredytowe – w porównaniu do ratingów zewnętrznych – wymagają dodatkowej analizy oraz uzasadnienia przez organ zarządzający lub kadrę kierowniczą wyższego szczebla instytucji kredytowej. Możliwe do odrzucenia założenie przeterminowania o ponad 30 dni

135. Instytucje kredytowe powinny dysponować procesami oceny ryzyka kredytowego i zarządzania …

Instytucje kredytowe powinny dysponować procesami oceny ryzyka kredytowego i zarządzania ryzykiem kredytowym, aby zapewnić wykrywanie znacznego wzrostu ryzyka kredytowego dużo wcześniej, zanim ekspozycje staną się przeterminowane albo zaległe. Chociaż MSSF 9 nie wyklucza użycia możliwego do odrzucenia założenia przeterminowania o ponad 30 dni jako środka ochronnego razem z innymi, wczesnymi wskaźnikami oceny znacznego wzrostu ryzyka kredytowego, instytucje kredytowe powinny unikać jego stosowania jako podstawowego wskaźnika przeniesienia do kategorii wyceny oczekiwanych strat kredytowych w całym okresie życia.

136. Każdemu stwierdzeniu, że możliwe do odrzucenia założenie przeterminowania o ponad 30 dni …

Każdemu stwierdzeniu, że możliwe do odrzucenia założenie przeterminowania o ponad 30 dni zostało odrzucone z powodu znacznego wzrostu ryzyka kredytowego, powinna towarzyszyć dokładna analiza, która wyraźnie pokazuje, że przeterminowanie o ponad 30 dni nie jest powiązane ze znacznym wzrostem ryzyka kredytowego18 . W takiej analizie należy uwzględnić racjonalne i możliwe do udokumentowania informacje dotyczące zarówno teraźniejszości, jak i przyszłości, celem odróżnienia przyszłych niedoborów środków pieniężnych od doświadczeń historycznych.


18 Na przykład w niektórych jurysdykcjach pożyczkobiorcy powszechnie stosują praktykę opóźnienia spłaty określonych ekspozycji, ale historia pokazuje, że te niedokonane płatności są w pełni odzyskiwane w kolejnych miesiącach.

137. Dlatego instytucje kredytowe powinny wykorzystywać istotne informacje dotyczące przyszłości …

Dlatego instytucje kredytowe powinny wykorzystywać istotne informacje dotyczące przyszłości, które są racjonalne i możliwe do udokumentowania, w celu analizy, czy istnieje jakikolwiek znaczący związek pomiędzy takimi informacjami a czynnikami ryzyka kredytowego. Instytucje kredytowe nie powinny stosować możliwego do odrzucenia założenia przeterminowania o ponad 30 dni, chyba że wykazały, że informacje dotyczące przyszłości nie miały żadnego znaczącego związku z czynnikami ryzyka kredytowego albo że tego rodzaju informacje nie są dostępne bez nadmiernych kosztów lub starań.

138. W ograniczonych przypadkach, gdy informacja o przeterminowaniu jest najlepszym kryterium …

W ograniczonych przypadkach, gdy informacja o przeterminowaniu jest najlepszym kryterium, jakim instytucja kredytowa dysponuje w celu ustalenia, kiedy powinno się przenieść ekspozycje do kategorii oceny oczekiwanych strat kredytowych w całym okresie życia, instytucje kredytowe powinny zwrócić szczególną uwagę na swoją wycenę odpisów na 12-miesięczne oczekiwane straty kredytowe, aby zapewnić, że oczekiwane straty kredytowe są odpowiednio ujęte zgodnie z celem wyceny, o którym mowa w MSSF 9. Ponadto instytucje kredytowe powinny uwzględnić to, że znaczące poleganie na informacjach dotyczących przyszłości będzie skutkowało nieobiektywnym wdrożeniem modelu ujmowania oczekiwanych strat kredytowych, oraz powinny dopilnować spełnienia celów określonych w wymogach w zakresie utraty wartości, zdefiniowanych w MSSF 9 (tj. należy odzwierciedlić oczekiwane straty kredytowe, które spełniają ustalone cele wyceny oraz ująć wszystkie znaczące wzrosty ryzyka kredytowego).

1.1 Odwołania

1.2 Zidentyfikowane wymagania

1.3 Powiązane normy

2. Zidentyfikowane wymagania

Wymagania
Źródło Wymaganie

3. Powiązane normy

Normy
Źródło Wymaganie
  • EBA - Published by the European Banking Authority at https://www.eba.europa.eu/