REGOLAMENT (UE) 2025/1355 TAL-BANK ĊENTRALI EWROPEW tat-2 ta’ Lulju 2025 dwar ir-rekwiżiti ta’ sorveljanza għal sistemi ta’ ħlas sistemikament importanti (BĊE/2025/22) (riformulazzjoni)

(1)

Ir-Regolament (UE) Nru 795/2014 tal-Bank Ċentrali Ewropew (BĊE/2014/28) (1) ġie emendat sostanzjalment bosta drabi (2). Wara r-reviżjoni mill-Kunsill Governattiv tal-applikazzjoni tar-Regolament skont l-Artikolu 24 tiegħu, għandhom isiru aktar emendi. Għalhekk, ir-Regolament għandu jiġi riformulat fl-interess taċ-ċarezza.

(2)

Ir-raba’ inċiż tal-Artikolu 127(2) tat-Trattat u r-raba’ inċiż tal-Artikolu 3.1 tal-Istatut tas-Sistema Ewropea tal-Banek Ċentrali u tal-Bank Ċentrali Ewropew (minn hawn “il quddiem ‘l-Istatut tas-SEBĊ’) jagħti s-setgħa lill-Eurosistema biex tippromwovi l-operat bla xkiel tas-sistemi ta’ ħlas.

(3)

L-Eurosistema tippromwovi l-operat bla xkiel tas-sistemi ta’ ħlas, inter alia, billi twettaq sorveljanza.

(4)

Il-Kumitat dwar il-Pagamenti u l-Infrastrutturi tas-Suq (CPMI), li qabel kien magħruf bħala CPSS, u l-Kumitat Tekniku tal-Organizzazzjoni Internazzjonali tal-Kummissjonijiet tat-Titoli (IOSCO) ħarġu prinċipji għall-infrastrutturi tas-suq finanzjarju. Is-CPSS-IOSCO jirrakkomandaw l-implimentazzjoni ta’ dawn il-prinċipji bl-iktar mod sħiħ permissibbli mill-oqfsa regolatorji u legali nazzjonali. Biex tiġi żgurata l-effiċjenza tas-sorveljanza tas-sistemi ta’ ħlas, il-Bank Ċentrali Ewropew (BĊE) implimenta dawn il-prinċipji, permezz tar-Regolament (UE) Nru 795/2014 (BĊE/2014/28), li japplika kemm għas-sistemi ta’ ħlas ta’ valur kbir kif ukoll għas-sistemi ta’ ħlas bl-imnut ta’ importanza sistemika.

(5)

Dan ir-Regolament japplika għas-sistemi ta’ ħlas operati kemm mill-banek ċentrali jif ukoll minn operaturi privati. Minkejja dan, il-prinċipji tas-CPSS-IOSCO jirrikonoxxu li hemm każijiet eċċezzjonali fejn dawn huma applikati b’mod differenti għas-sistemi ta’ ħlas operati minn banek ċentrali minħabba r-rekwiżiti stabbiliti fil-liġi rilevanti, fir-regolament, jew fil-politika. Perss li l-Eurosistema għandha oġġettivi ta’ politika pubblika, responsabbiltajiet u struttura istituzzjonali definiti fit-Trattat u l-Istatut tas-SEBĊ, sistemi ta’ ħlas sistemikament importanti (SIPS) tal-Eurosistema jistgħu jiġu eżentati minn ċerti rekwiżiti taħt dan ir-Regolament. B’mod partikolari, SIPS tal-Eurosistema għandha tiġi eżentata minn rekwiżiti speċifiċi dwar governanza, pjanijiet ta’ stralċ, attiv ta’ ekwità u likwidi, riskji kollaterali u ta’ investiment, li jkopru l-istess oqsma bħar-rekwiżiti rispettivi adottati formalment mill-Kunsill Governattiv. Dawn l-eżenzjonijiet huma speċifikati f’diversi dispożizzjonijiet tar-Regolament.

(6)

F’konformità mal-prinċipju tal-proporzjonalità, il-Kunsill Governattiv jidentifika sistema ta’ ħlas bħala SIPS, jekk tissodisfa kriterji speċifiċi kif stabbilit f’dan ir-Regolament. Barra minn hekk, sistema ta’ ħlas tista’ tiġi identifikata bħala SIPS abbażi ta’ metodoloġija flessibbli li tqis aspetti kwalitattivi bħad-daqs ta’ sistema ta’ ħlas, il-kumplessità u s-sostitwibbiltà tagħha.

(7)

Il-Kunsill Governattiv jidentifika operatur ta’ SIPS għal kull SIPS. L-operatur ta’ SIPS identifikat huwa responsabbli vis-à-vis l-awtorità kompetenti għall-konformità tas-SIPS mar-rekwiżiti ta’ sorveljanza skont dan ir-Regolament. Operatur ta’ SIPS għandu jkun entità ġuridika fiż-żona tal-euro li hija responsabbli għat-tħaddim ta’ SIPS. Eċċezzjonalment, il-Kunsill Governattiv jista’ fuq bażi ta’ każ b’każ jidentifika wkoll bħala operatur ta’ SIPS, fergħa li hija stabbilita fiż-żona tal-euro u li hija parti legalment dipendenti minn entità ġuridika stabbilita barra ż-żona tal-euro. F’dan l-isfond, id-definizzjoni ta’ ‘operatur ta’ SIPS’ għandha tiġi estiża kif xieraq.

(8)

Bħala riżultat tan-nomina eċċezzjonali ta’ fergħa bħala operatur ta’ SIPS, ir-rekwiżiti applikabbli ta’ dan ir-Regolament rigward il-kompożizzjoni, ir-rwoli, il-ħiliet u r-responsabbiltajiet tal-ġestjoni ta’ entità ġuridika identifikata bħala operatur ta’ SIPS għandhom japplikaw bl-istess mod għall-ġestjoni ta’ fergħa li hija identifikata bħala operatur ta’ SIPS, u d-diretturi maniġerjali li jikkostitwixxu l-ġestjoni tal-fergħa għandhom ikunu wkoll membri tal-maniġment kif definit fl-Artikolu 9(11)(b). Barra minn hekk, meta fergħa tiġi identifikata bħala operatur ta’ SIPS, l-awtorità kompetenti rilevanti, meta tivvaluta l-konformità tas-SIPS mar-rekwiżiti ta’ dan ir-Regolament, tista’ tqis, fejn meħtieġ, kwalunkwe azzjoni u oqfsa stabbiliti fil-livell tal-entità ġuridika u relatati mas-SIPS u/jew l-operatur ta’ SIPS.

(9)

Fejn meħtieġ, għall-finijiet ta’ sorveljanza effiċjenti, inkluż l-imminimizzar tad-duplikazzjoni tal-isforzi u t-tnaqqis tal-piż fuq is-SIPS u l-awtoritajiet rilevanti, l-awtorità kompetenti għandha tikkoopera ma’ awtoritajiet oħra. Meta fergħa tiġi identifikata bħala operatur ta’ SIPS, l-awtorità kompetenti rilevanti għandha tikkoopera wkoll mal-awtorità responsabbli għas-sorveljanza jew is-superviżjoni tal-entità ġuridika li tagħha l-fergħa hija parti legalment dipendenti.

(10)

L-attività kummerċjali ta’ SIPS tista’ tvarja maż-żmien. Sabiex tiġi żgurata l-integrità tal-qafas ta’ identifikazzjoni ta’ SIPS, filwaqt li kemm jista’ jkun tinżamm il-kontinwità u jiġu evitati r-riklassifikazzjonijiet frekwenti tas-sistemi ta’ ħlas, sistema ta’ ħlas ma tibqax tiġi identifikata bħala SIPS jekk ma tissodisfax ir-rekwiżiti għall-identifikazzjoni bħala SIPS f’żewġ reviżjonijiet ta’ verifika konsekuttivi. Madankollu, iż-żamma tal-istatus ta’ SIPS matul tali perijodu ta’ żmien tista’ ma tkunx xierqa jekk ikun improbabbli li s-sistema tissodisfa l-kriterji li jikkwalifikawha bħala SIPS fl-eżerċizzju ta’ verifika li jkun imiss. Konsegwentement, il-possibbiltà ta’ riklassifikazzjoni bikrija bbażata fuq evalwazzjoni każ b’każ hija wkoll possibbli.

(11)

Dan ir-Regolament jistabbilixxi proċeduri definiti b’mod ċar biex jiġi żgurat li l-garanziji ta’ proċess ġust jiġu rispettati kemm qabel kif ukoll wara li l-Kunsill Governattiv jadotta deċiżjoni li tidentifika sistema ta’ ħlas bħala SIPS.

(12)

Il-BĊE jirrikorri għand il-banek ċentrali nazzjonali biex iwettaq il-kompiti tas-SEBĊ sa fejn huwa meqjus possibbli u xieraq. Fil-każ ta’ kull SIPS, il-bank ċentrali tal-Eurosistema rilevanti huwa nnominat bħala l-awtorità kompetenti għall-valutazzjoni tal-konformità ta’ dik is-SIPS mar-rekwiżiti ta’ sorveljanza skont dan ir-Regolament. żFil-każ ta’ SIPS ta’ importanza pan-Ewropea, is-sorveljanza titwettaq mill-BĊE bħala l-awtorità kompetenti nominata. Madankollu, fil-każ ta’ tali SIPS, fejn hemm relazzjoni ta’ sorveljanza pprovata u fit-tul bejnha u bank ċentrali nazzjonali matul il-ħames snin preċedenti, żewġ banek ċentrali tal-Eurosistema, jiġifieri, il-bank ċentrali nazzjonali li miegħu ġiet stabbilita r-relazzjoni ta’ sorveljanza fit-tul, u l-BĊE, huma nnominati bħala awtoritajiet kompetenti.

(13)

Ir-rekwiżiti stipulati f’dan ir-Regolament huma proporzjonali għar-riskji u l-iskoperturi speċifiċi ta’ SIPS. Id-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament iqisu wkoll l-esperjenza u s-sejbiet tal-valutazzjonijiet tas-sorveljanza mwettqa abbażi tar-Regolament (UE) Nru 795/2014 (BĊE/2014/28) f’dawn l-aħħar snin, kif ukoll l-iżviluppi teknoloġiċi u regolatorji reċenti fl-Unjoni Ewropea, inkluża l-adozzjoni tar-Regolament (UE) 2022/2554 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3).

(14)

L-effiċjenza u s-sodizza ta’ SIPS tirrikjedi konformità mal-liġijiet nazzjonali applikabbli u r-regoli, il-proċeduri u l-kuntratti ċari li topera taħthom. Il-konformità mal-liġi tirreferi għas-sistemi legali tal-pajjiżi kollha li fihom huwa stabbilit u/jew jopera operatur ta’ SIPS u li fihom il-parteċipanti ta’ SIPS huma stabbiliti u/jew joperaw.

(15)

L-effiċjenza u s-sodizza ta’ SIPS jiddependu wkoll fuq iċ-ċarezza u l-adegwatezza tal-arranġamenti ta’ governanza tagħha, li għandhom jiġu dokumentati b’mod ċar. L-arraġamenti ta’ governanza ta’ SIPS għandhom jiżguraw li l-Bord għandu l-benefiċċju ta’ parir minn kumitat tar-riskju oġġettiv u indipendenti fir-rigward tar-responsabbiltajiet tiegħu relatati mar-riskju. Barra minn dan, sabiex tiġi żgurata l-integritàa tal-membri tal-Bord u tal-Maniġment, u fejn applikabbli l-Maniġment tal-Fergħa, operatur ta’ SIPS għandu jieħu kont ta’ kwalunke rekord tal-membri fir-rigward ta’ kundanni jew penali għal ksur tal-liġi kummerċjali applikabbli, il-liġi dwar l-insolvenza, il-liġi dwar is-servizzi finanzjarji, il-liġi dwar il-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu, il-liġi u l-ksur ta’ responsabbiltà professjonali kif ukoll rigward frodi.

(16)

Barra minn dan, qafas sod u li jevolvi biex jiġġestixxi b’mod komprensiv ir-riskji legali, il-kreditu, il-likwidità, l-operattiv, in-negozju ġenerali, il-kustodja, l-investiment u riskji oħra huwa essenzjali biex tiġi ddentifikata, immonitorjata u ġestita l-firxa kollha ta’ riskji li jirriżultaw mit-tħaddim ta’ SIPS jew li jaqgħu fuq operatur ta’ SIPS. Dan japplika wkoll għas-sodizza u r-reżiljenza tal-qafas kollaterali, tar-regoli u proċeduri dwar l-inadempjenza tal-parteċipant u tal-pjanijiet tal-kontinwità għan-negozju ta’ operatur ta’ SIPS.

(17)

Għall-finijiet tal-ġestjoni komprensiva tar-riskji operazzjonali u fid-dawl tad-tnedija u l-użu dejjem akbar ta’ mezzi teknoloġiċi fit-tħaddim ta’ SIPS, kif ukoll tat-theddida ikbar minn attakki ċibernetiċi u ħsara li attakk ċibernetiku ta’ suċċess jista’ jikkawża għall-funzjonament ta’ SIPS, operatur ta’ SIPS għandu jkollu stabbilita strateġija u qafas ta’ reżiljenza ċibernetika bi proċeduri, proċessi u kontrolli adegwati biex jiġġestixxi r-riskju ċibernetiku b’mod effettiv u jiżgura livell għoli ta’ reżiljenza ċibernetika. Ir-rekwiżiti relatati ma’ tali strateġija u qafas ta’ reżiljenza ċibernetika għandhom ikunu bbażati fuq l-aspettattivi tas-sorveljanza tar-reżiljenza ċibernetika għall-infrastrutturi tas-swieq finanzjarji (4) bl-għan li jagħmlu xi aspettattivi ewlenin legalment vinkolanti għall-operaturi ta’ SIPS. Barra minn hekk, huwa essenzjali li operatur ta’ SIPS jagħmel tesijiet perijodiċi tal-effettività tal-kontrolli u s-sistemi ta’ SIPS billi jwettaq ittestjar tal-penetrazzjoni mmexxi mit-theddid f’konformità mal-Qafas Ewropew għall-Ħolqien ta’ Tim Aħmar Etiku bbażat fuq l-Intelligence dwar it-Theddid (TIBER-EU) (5) (minn hawn” il quddiem il-“qafas TIBER-EU”). Fejn operatur ta’ SIPS huwa fergħa, l-awtorità kompetenti tista’ taċċetta ttestjar imwettaq mill-entità ġuridika li tagħha l-fergħa hija parti legalment indipendenti, jekk jista’ jitqies bħala eżerċizzju komparabbli ma’ test TIBER-EU, u jekk jikseb ukoll l-effikaċja tal-kontrolli u s-sistemi rilevanti tal-fergħa.

(18)

Barra minn hekk, fid-dawl ta’ aktar użu tal-esternalizzazzjoni u r-riskji li tali prattiki jistgħu joħolqu għall-effiċjenza u s-sikurezza ta’ SIPS, operatur ta’ SIPS għandu dejjem iżomm ir-responsabbiltà għall-funzjonijiet, l-operazzjonijiet u/jew is-servizzi esternalizzati. Barra minn hekk, huwa għandu jkollu stabbiliti arranġamenti u oqfsa kuntrattwali li jiżguraw li kwalunkwe riskju li jirriżulta mill-esternalizzazzjoni jiġi vvalutat u mmitigat b’mod adegwat mill-operatur ta’ SIPS qabel ma jidħol f’tali arranġament u matul id-durata tal-esternalizzazzjoni. Barra minn hekk, fil-każ ta’ esternalizzazzjoni ta’ funzjonijiet, operazzjonijiet u/jew servizzi kritiċi għandu jkun hemm pjanijiet ta’ ħruġ li jiżguraw il-funzjonament bla xkiel kontinwu ta’ SIPS f’każ li jitwaqqaf arranġament ta’ esternalizzazzjoni. Arranġamenti intragrupp mhumiex min-natura tagħhom ta’ riskju aktar baxx mill-esternalizzazzjoni lil partijiet terzi. Għaldaqstant, filwaqt li jkunu rikonoxxuti l-benefiċċji potenzjali li jirriżultaw minn arranġamenti intragrupp, ir-rekwiżiti rigward l-esternalizzazzjoni għandhom japplikaw ukoll għal arranġamenti intragrupp li jikkostitwixxu esternalizzazzjoni.

(19)

It-tnaqqis tar-riskju sistemiku jirrikjedi, fost l-oħrajn, finalità tas-saldu u għalhekk operatur ta’ SIPS għandu juża l-aqwa sforzi tiegħu biex jikseb id-denominazzjoni ta’ SIPS skont id-Direttiva 98/26/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (6). Saldu intraday jew ta’ ħin reali jista’ jkun ukoll rakkomandabbli jekk kompatibbli mal-mudell ta’ negozju ġenerali u neċessarju sabiex jippermettu l-operatur u l-parteċipanti ta’ SIPS sabiex jiġġestixxu r-riskji rispettivi tagħhom ta’ kreditu u ta’ likwidità.

(20)

Kriterji oġġettivi, ibbażati fuq ir-riskju u divulgati pubblikament għall-parteċipazzjoni f’SIPS, li jippermettu aċċess ġust u (soġġett għall-istandards ta’ kontroll tar-riskju aċċettabbli) miftuħ għal SIPS, jippromwovu s-sigurtà u l-effiċjenza ta’ SIPS u tas-swieq li sservi, filwaqt li ma tkunx ristretta l-provvista ta’ servizzi b’mod sproporzjonat.

(21)

Dispożizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament li jirrikjedu operatur ta’ SIPS li jiġbor, jipproċessa u jittrasmetti data għandhom ikunu mingħajr preġudizzju għal kwalunkwe regoli applikabbli dwar il-protezzjoni ta’ data tal-parteċipanti jew tal-klijenti.

(22)

SIPS ġenerali effettiva u effiċjenti, b’miri u oġġettivi definiti, li jistgħu jiġu mkejla u miksuba, hija attrezzata bl-aqwa mod biex tilħaq il-bżonnijiet tal-parteċipanti tas-SIPS u s-swieq li sservi.

(23)

Il-possibbiltà għal awtoritajiet kompetenti li jitolbu miżuri korrettivi li jirrimedja jew jevita ripetizzjoni tan-nuqqas ta’ konformità ma’ dan ir-Regolament, u l-possibbiltà għall-BĊE li jimponi sanzjonijiet effettivi, proporzjonati u dissważivi għal ksur ta’ dan ir-Regolament huma element essenzjali fl-implimentar tal-prinċipji tas-CPSS-IOSCO bl-iktar mod sħiħ permissibbli skont it-Trattat u l-Istatut tas-SEBĊ. Filwaqt li miżuri korrettivi jistgħu jiġu imposti biss għal ksur ta’ dan ir-Regolament, jista’ jkun hemm sitwazzjonijiet li jistħoqqilhom li tinbeda l-proċedura għall-impożizzjoni ta’ dawn il-miżuri għar-raġunijiet ta’ nonkonformità ssuspettatat, bl-operatur tas-SISP jingħata l-opportunità li jinstema’ u jipprovdi spjegazzjonijiet qabel ma jiġi stabbilit ksur. F’każijiet fejn l-operatur ta’ SIPS ikun fergħa, il-miżuri korrettivi jew is-sanzjonijiet għandhom jiġu imposti fuq il-fergħa.

(24)

Operatur ta’ SIPS li jkun għadu kif ġie identifikat bħala tali minn deċiżjoni meħuda skont dan ir-Regolament ma għandux ikun meħtieġ jikkonforma mar-rekwiżiti ta’ sorveljanza stabbiliti f’dan ir-Regolament matul il-perijodu ta’ sena mid-data li fiha jiġi nnotifikat b’dik id-deċiżjoni. Dan sabiex l-operatur ta’ SIPS li għadu kif ġie identifikat ikun jista’ jiffamiljarizza ruħu ma’ dawk ir-rekwiżiti ta’ sorveljanza u jimplimentahom,