REGOLAMENT (UE) 2024/590 TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL tas-7 ta’ Frar 2024 dwar sustanzi li jnaqqsu s-saff tal-ożonu, u li jħassar ir-Regolament (KE) Nru 1005/2009 (Test b’rilevanza għaż-ŻEE)

(1)

Il-Patt Ekoloġiku Ewropew, kif stabbilit fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-11 ta’ Diċembru 2019, nieda strateġija ġdida għat-tkabbir għall-Unjoni bl-għan li jittrasforma lill-Unjoni f’soċjetà ġusta u għanja, b’ekonomija moderna, effiċjenti fir-riżorsi u kompetittiva. Din tafferma mill-ġdid l-ambizzjoni tal-Kummissjoni li tagħmel lill-Ewropa l-ewwel kontinent newtrali għall-klima u bi tniġġis żero sal-2050 u għandha l-għan li tipproteġi s-saħħa u l-benesseri taċ-ċittadini minn riskji u impatti relatati mal-ambjent, filwaqt li tiżgura tranżizzjoni inklużiva, ġusta u ekwa, li ma tħalli lil ħadd jibqa’ lura. Barra minn hekk, l-Unjoni hija impenjata li tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-Regolament (UE) 2021/1119 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3) u tat-Tmien Programm ta’ Azzjoni Ambjentali, stabbilit bid-Deċiżjoni (UE) 2022/591 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (4), u ħadet impenn favur l-Aġenda 2030 għall-Iżvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti u l-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli tagħha.

(2)

Is-saff tal-ożonu jipproteġi lill-bnedmin u lil kreaturi ħajjin oħrajn minn radjazzjoni ultravjola (UV) dannuża mix-xemx. Huwa xjentifikament stabbilit li l-emissjonijiet kontinwi ta’ sustanzi li jnaqqsu s-saff tal-ożonu jikkawżaw ħsara sinifikanti lis-saff tal-ożonu, li twassal għal effetti avversi sinifikanti fuq is-saħħa tal-bniedem, fuq l-ekosistemi u fuq il-bijosfera kif ukoll għal implikazzjonijiet ekonomiċi negattivi kbar jekk ma jiġux indirizzati.

(3)

Skont id-Deċiżjoni tal-Kunsill 88/540/KEE (5), l-Unjoni saret Parti għall-Konvenzjoni ta’ Vjenna għall-Ħarsien tas-Saff tal-Ożonu (6) u għall-Protokoll ta’ Montreal dwar Sustanzi li Jnaqqsu s-Saff tal-Ożonu (7) (“il-Protokoll”). Il-Protokoll u d-deċiżjonijiet sussegwenti tal-Partijiet tiegħu jikkostitwixxu sett ta’ miżuri ta’ kontroll globalment vinkolanti għall-indirizzar tat-tnaqqis tas-saff tal-ożonu.

(4)

Ir-Regolament (KE) Nru 1005/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (8) jiżgura, fost l-oħrajn, li l-Unjoni tikkonforma mal-Protokoll. Fl-evalwazzjoni tagħha ta’ dak ir-Regolament (KE), il-Kummissjoni kkonkludiet li l-miżuri ta’ kontroll stabbiliti skont dak ir-Regolament jibqgħu, b’mod ġenerali, adegwati għall-użu, huma effiċjenti u kkontribwew b’mod sinifikanti għall-irkupru stratosferiku tal-ożonu u għat-tnaqqis tat-tisħin tal-klima.

(5)

Hemm evidenza ċara ta’ tnaqqis fil-piż atmosferiku tas-sustanzi li jnaqqsu s-saff tal-ożonu u tal-irkupru stratosferiku tal-ożonu. Madankollu, valutazzjonijiet reċenti juru li dan l-irkupru tas-saff tal-ożonu għadu fraġli, u r-ritorn lejn il-livelli tal-konċentrazzjonijiet li kienu jeżistu qabel l-1980 ma huwiex previst li se jseħħ qabel in-nofs tas-seklu 21. Għalhekk, iż-żieda fir-radjazzjoni UV tippersisti bħala theddida sinifikanti għas-saħħa u għall-ambjent. L-evitar tar-riskju ta’ dewmien ulterjuri fl-irkupru tas-saff tal-ożonu jibqa’ dipendenti fuq l-iżgurar li l-obbligi eżistenti jiġu implimentati bis-sħiħ, li tittieħed aktar azzjoni dwar sorsi tal-emissjonijiet li jifdal biex jitnaqqsu l-emissjonijiet, u li l-miżuri meħtieġa jkunu fis-seħħ sabiex jindirizzaw kwalunkwe sfida li ġejja malajr u b’mod effettiv.

(6)

Il-biċċa l-kbira tas-sustanzi li jnaqqsu s-saff tal-ożonu għandhom ukoll potenzjal għoli ta’ tisħin globali (GWP) u huma fatturi li jikkontribwixxu għaż-żieda fit-temperatura tal-pjaneta. Meta jitqiesu s-sejbiet sinifikanti tar-Rapport Speċjali tal-2021 tal-Grupp Intergovernattiv ta’ Esperti dwar it-Tibdil fil-Klima, jenħtieġ li dan ir-Regolament jiżgura li jsiru l-isforzi kollha fattibbli sabiex jitnaqqsu l-emissjonijiet ta’ sustanzi li jnaqqsu s-saff tal-ożonu. It-tnaqqis tal-emissjonijiet jikkontribwixxi sabiex jintlaħaq l-objettiv tal-Ftehim ta’ Pariġi adottat skont il-Konvenzjoni Qafas tan-Nazzjonijiet Uniti dwar it-Tibdil fil-Klima (UNFCCC) (il-“Ftehim ta’ Pariġi”) (9) biex tinżamm żieda fit-temperatura globali f’dan is-seklu ferm anqas minn 2 °C ’il fuq mil-livelli preindustrijali u li jitwettqu sforzi sabiex iż-żieda fit-temperatura saħansitra tiġi limitata aktar minn 1,5 °C.

(7)

Sabiex tiżdied is-sensibilizzazzjoni dwar il-GWP tas-sustanzi li jnaqqsu s-saff tal-ożonu, minbarra l-potenzjal li jnaqqas is-saff tal-ożonu (ODP) tas-sustanzi, jenħtieġ li anki l-GWP rispettiv tagħhom jiġi elenkat f’dan ir-Regolament.

(8)

Ir-Regolament (KE) Nru 1005/2009 u l-atti legali preċedenti tal-Unjoni, stabbilew miżuri ta’ kontroll aktar stretti minn dawk meħtieġa skont il-Protokoll, u jipprevedu regoli aktar restrittivi dwar l-importazzjoni u l-esportazzjoni.

(9)

Skont ir-Regolament (KE) Nru 1005/2009, il-produzzjoni u t-tqegħid fis-suq ta’ sustanzi li jnaqqsu s-saff tal-ożonu tneħħew gradwalment għal kważi l-użi kollha. It-tqegħid fis-suq ta’ prodotti u ta’ tagħmir li fihom sustanzi li jnaqqsu s-saff tal-ożonu jew li l-funzjonament tagħhom jiddependi minn dawk is-sustanzi ġie pprojbit ukoll ħlief għal ċerti każijiet li fihom l-użu ta’ tali sustanzi għadu permess. Anke wara t-tneħħija gradwali ta’ sustanzi li jnaqqsu s-saff tal-ożonu, f’ċerti kundizzjonijiet, huwa neċessarju li jkomplu jiġu permessi eżenzjonijiet għal ċerti użi fejn għad ma hemmx alternattivi disponibbli.

(10)

Fl-2021, il-produzzjoni tal-Unjoni ta’ sustanzi li jnaqqsu s-saff tal-ożonu kienet ogħla milli kienet matul l-għaxar snin preċedenti, u, meta mqabbla mal-2020, fl-2021 kienet żdiedet b’27 %. Skont ir-rapport tal-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent bit-titolu “Sustanzi li Jnaqqsu s-Saff tal-Ożonu tal-2022”, 90 % taż-żieda hija dovuta għall-użu tal-materja prima. L-użu tal-materja prima żdied fl-2021 bi 11 % meta mqabbel mal-2020. Filwaqt li deroga għal sustanzi li jnaqqsu s-saff tal-ożonu użati bħala materja prima fil-produzzjoni kimika ta’ ċerta merkanzija, inklużi l-farmaċewtiċi, hija ġġustifikata fid-dawl ta’ rati baxxi ta’ emissjonijiet u n-nuqqas ta’ għażliet alternattivi fattibbli, huwa importanti li tiġi vvalutata regolarment id-disponibbiltà ta’ alternattivi kif ukoll il-livelli attwali ta’ emissjonijiet tal-użi tal-materja prima eżistenti. Il-Kummissjoni jenħtieġ li, jekk ikun xieraq, tadotta atti delegati biex tistabbilixxi lista ta’ proċessi ta’ produzzjoni kimiċi li għalihom huwa pprojbit l-użu ta’ sustanzi li jnaqqsu s-saff tal-ożonu elenkati fl-Anness I bħala materja prima. L-atti delegati jenħtieġ li jqisu d-disponibbiltà ta’ alternattivi teknikament u ekonomikament fattibbli, abbażi tal-valutazzjonijiet tekniċi mwettqa skont il-Protokoll, b’mod partikolari rapporti ta’ kull erba’ snin u rapporti tekniċi oħra mħejjija mill-bords ta’ valutazzjoni skont il-Protokoll, li jinkludu valutazzjonijiet ta’ alternattivi disponibbli għal użi tal-materja prima eżistenti u ta’ livelli ta’ emissjonijiet ta’ użi tal-materja prima eżistenti, u li jipprovdu bażi suffiċjenti biex tittieħed deċiżjoni dwar jekk għandhomx jiġu pprojbiti użi speċifiċi tal-materja prima. Fejn ma jkunux disponibbli valutazzjonijiet bħal dawn imwettqa skont il-Protokoll, jenħtieġ li l-Kummissjoni tagħmel il-valutazzjoni tagħha stess abbażi ta’ data teknika dwar l-użi tal-materja prima eżistenti, l-emissjonijiet relatati tagħhom u l-impatt tagħhom fuq is-saff tal-ożonu u fuq il-klima u dwar id-disponibbiltà ta’ alternattivi teknikament u ekonomikament fattibbli, u jenħtieġ li tadotta, fejn xieraq u abbażi ta’ dik il-valutazzjoni, att delegat li jistabbilixxi l-lista ta’ proċessi ta’ produzzjoni kimika li għalihom huwa pprojbit l-użu ta’ sustanzi li jnaqqsu s-saff tal-ożonu elenkati fl-Anness I bħala materja prima. Il-lista tista’ tiġi aġġornata, fid-dawl tas-sejbiet tar-rapporti ta’ kull erba’ snin imħejjija mill-bords ta’ valutazzjoni skont il-Protokoll jew tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni stess.

(11)

Filwaqt li jitqiesu l-kwantitajiet żgħar ta’ sustanzi li jnaqqsu s-saff tal-ożonu li fil-fatt jintużaw għal użi essenzjali fil-laboratorji u analitiċi, f’dak ir-rigward hemm bżonn li tiġi stabbilita miżura ta’ kontroll proporzjonata. Jenħtieġ li l-obbligu ta’ reġistrazzjoni skont ir-Regolament (KE) Nru 1005/2009 jiġi ssostitwit bir-rekwiżit li jinżammu rekords sabiex ikun jista’ jiġi evitat l-użu illegali u jiġi mmonitorjat l-iżvilupp ta’ alternattivi.

(12)

Jenħtieġ li t-tqegħid fis-suq u l-użu tal-aloni jkunu permessi biss għal użi kritiċi, li jenħtieġ li jiġu ddeterminati filwaqt li jitqiesu d-disponibbiltà ta’ sustanzi jew ta’ teknoloġiji alternattivi u l-iżviluppi fi standards internazzjonali.

(13)

Il-Kumitat dwar l-Għażliet Tekniċi tal-Aloni, stabbilit skont il-Protokoll, indika li l-istokkijiet tal-aloni mhux verġni għall-użi kritiċi jistgħu ma jkunux biżżejjed sabiex jissodisfaw fil-livell globali l-ħtiġijiet mill-2030 ’il quddiem. Sabiex tiġi evitata l-ħtieġa li jiġu prodotti aloni ġodda sabiex jiġu ssodisfati l-ħtiġijiet futuri, huwa importanti li jittieħdu miżuri sabiex tiżdied id-disponibbiltà, u jiġi previst immonitorjar adegwat, tal-istokkijiet tal-alon irkuprat mit-tagħmir.

(14)

Skont ir-Regolament (KE) Nru 1005/2009, l-eżenzjoni għall-użi kritiċi kollha tal-bromur tal-metil, inkluż għal skopijiet ta’ kwarantina u ta’ qabel it-trasport, waqfet fit-18 ta’ Marzu 2011. Il-Protokoll fih dispożizzjonijiet li jirregolaw l-użu ta’ emerġenza. Dawk id-dispożizzjonijiet s’issa għadhom ma ġewx applikati fl-Unjoni. Għalhekk huwa improbabbli li kwalunkwe attur fl-Unjoni jkollu bżonn jagħmel użu minn dawk id-dispożizzjonijiet. Madankollu, peress li sitwazzjonijiet ta’ emerġenza futuri ma jistgħux jiġu esklużi, u sabiex dan ir-Regolament jiġi allinjat mal-Protokoll, il-possibbiltà li tingħata deroga f’sitwazzjonijiet ta’ emerġenza, jiġifieri fil-każ ta’ tifqigħat għall-għarrieda ta’ pesti jew ta’ mard partikolari, jenħtieġ li tibqa’ disponibbli fejn tali użu ta’ emerġenza jkun permess skont ir-Regolamenti (KE) Nru 1107/2009 (10) u (UE) Nru 528/2012 (11) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill. F’każijiet bħal dawn jenħtieġ li jkunu speċifikati miżuri adottati biex jimminimizzaw l-emissjonijiet, bħal pereżempju l-użu ta’ films kważi impermeabbli għat-trattament tal-ħamrija.

(15)

Hemm tħassib dejjem akbar dwar l-impatt fuq l-emissjonijiet globali ta’ xi wħud mis-sustanzi li jnaqqsu s-saff tal-ożonu mhux ikkontrollati mill-Protokoll, elenkati fl-Anness II, inkluża ż-żieda fil-konċentrazzjoni atmosferika tad-diklorometan li tista’ ddewwem l-irkupru tas-saff stratosferiku tal-ożonu. Fl-2021, il-produzzjoni tal-Unjoni, f’tunnellati metriċi, ta’ dawk is-sustanzi li jnaqqsu s-saff tal-ożonu kienet madwar erba’ darbiet ogħla mill-produzzjoni ta’ sustanzi li jnaqqsu s-saff tal-ożonu kkontrollati mill-Protokoll. Madankollu, meta meqjusa f’tunnellati ta’ ODP, il-produzzjoni kienet madwar erba’ darbiet aktar baxxa meta mqabbla mas-sustanzi li jnaqqsu s-saff tal-ożonu elenkati fl-Anness I. Huma meħtieġa aktar miżuri ta’ konteniment u huwa importanti l-immonitorjar miżjud, inkluż permezz ta’ dispożizzjonijiet dwar l-irkupru jew il-qerda, it-tiswija tat-tixrid u l-prevenzjoni ta’ rilaxx mhux intenzjonat għas-sustanzi li jnaqqsu s-saff tal-ożonu mhux ikkontrollati skont il-Protokoll.

(16)

Ir-restrizzjonijiet stabbiliti f’dan ir-Regolament fir-rigward ta’ prodotti u ta’ tagħmir li fihom sustanzi li jnaqqsu s-saff tal-ożonu jenħtieġ li jkopru wkoll prodotti u tagħmir li l-funzjonament tagħhom jiddependi minn dawk is-sustanzi sabiex jiġu evitati modi ta’ ċirkomvenzjoni ta’ dawk ir-restrizzjonijiet.

(17)

Huwa importanti li jiġi żgurat li s-sustanzi li jnaqqsu s-saff tal-ożonu jitħallew jitqiegħdu fis-suq għall-finijiet ta’ reklamazzjoni fl-Unjoni. Is-sustanzi li jnaqqsu s-saff tal-ożonu u l-prodotti u t-tagħmir li fihom dawk is-sustanzi jew li l-funzjonament tagħhom jiddependi minn dawk is-sustanzi jenħtieġ li jitħallew jitqiegħdu fis-suq ukoll għall-finijiet tal-qerda minn teknoloġija li tkun ġiet approvata mill-Partijiet għall-Protokoll jew minn teknoloġija li għadha mhijiex approvata mill-Partijiet għall-Protokoll iżda li tikkonforma mal-liġi tal-Unjoni u ma’ dik nazzjonali.

(18)

Jenħtieġ li kontenituri li ma jistgħux jerġgħu jimtlew għal sustanzi li jnaqqsu s-saff tal-ożonu jiġu pprojbiti peress li, meta dawk il-kontenituri jitbattlu, inevitabbilment jifdal ammont ta’ refriġerant, li mbagħad jiġi rilaxxat fl-atmosfera. Dan ir-Regolament jenħtieġ li jipprojbixxi l-esportazzjoni, l-importazzjoni, it-tqegħid fis-suq, il-provvista sussegwenti jew id-disponibbiltà fis-suq, u l-użu tagħhom, ħlief għall-fini tal-użi essenzjali fil-laboratorji u analitiċi. Sabiex jiżguraw li kontenituri li jistgħu jerġgħu jimtlew għal sustanzi li jnaqqsu s-saff tal-ożonu jimtlew mill-ġdid u ma jintremewx, jenħtieġ li l-impriżi jkunu meħtieġa jipproduċu dikjarazzjoni ta’ konformità li tkun tinkludi evidenza tal-arranġamenti għar-ritorn tal-kontenituri li jistgħu jerġgħu jimtlew għall-fini li jimtlew mill-ġdid, meta jitqiegħdu fis-suq.

(19)

Ir-Regolament (KE) Nru 1272/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (12) jipprevedi t-tikkettar ta’ sustanzi kklassifikati bħala sustanzi li jnaqqsu s-saff tal-ożonu u t-tikkettar ta’ taħlitiet li fihom sustanzi bħal dawn. Peress li huwa permess ir-rilaxx ta’ sustanzi li jnaqqsu s-saff tal-ożonu prodotti għal użi bħala materja prima, għal użi bħala aġenti ta’ proċess, għal użi essenzjali fil-laboratorji u analitiċi għaċ-ċirkolazzjoni libera, jenħtieġ li dawk is-sustanzi jiġu distinti minn sustanzi li jiġu prodotti għal użi oħrajn.

(20)

Jenħtieġ li jkun possibbli, f’każijiet eċċezzjonali, li tiġi permessa l-esportazzjoni ta’ prodotti u tagħmir li fihom l-idroklorofluworokarburi fejn jista’ jkun ta’ benefiċċju akbar li dawk il-prodotti u t-tagħmir jitħallew itemmu ċ-ċiklu tal-ħajja naturali tagħhom f’pajjiż terz milli jiġu dekummissjonati u jintremew fl-Unjoni.

(21)

Minħabba li l-proċess tal-produzzjoni għal xi sustanzi li jnaqqsu s-saff tal-ożonu jista’ jirriżulta fl-emissjonijiet tal-gass fluworurat b’effett ta’ serra, it-trifluworometan, bħala prodott sekondarju, jenħtieġ li tali emissjonijiet ta’ prodotti sekondarji jinqerdu jew jiġu rkuprati għall-użu sussegwenti bħala kundizzjoni għat-tqegħid fis-suq tas-sustanza li tnaqqas is-saff tal-ożonu. Jenħtieġ li l-produtturi u l-importaturi jkunu meħtieġa jiddokumentaw il-miżuri ta’ mitigazzjoni adottati sabiex jipprevjenu l-emissjonijiet tat-trifluworometan matul il-proċess tal-produzzjoni u jipprovdu evidenza tal-qerda jew l-irkupru għall-użu sussegwenti ta’ dawk l-emissjonijiet ta’ prodotti sekondarji, f’konformità mal-aħjar tekniki disponibbli. Jenħtieġ li tiġi pprovduta dikjarazzjoni ta’ konformità fil-mument li s-sustanza li tnaqqas is-saff tal-ożonu titqiegħed fis-suq.

(22)

Sabiex jiġu ffaċilitati l-kontrolli doganali, huwa importanti li tiġi speċifikata l-informazzjoni li għandha tiġi sottomessa lill-awtoritajiet doganali fl-Istati Membri (“l-awtoritajiet doganali”) fejn is-sustanzi li jnaqqsu s-saff tal-ożonu, l-prodotti u t-tagħmir koperti minn dan ir-Regolament jiġu importati jew esportati, kif ukoll jiġu speċifikati l-kompiti tal-awtoritajiet doganali u, fejn rilevanti, tal-awtoritajiet tas-sorveljanza tas-suq meta jimplimentaw il-projbizzjonijiet u r-restrizzjonijiet fuq l-importazzjonijiet jew l-esportazzjonijiet ta’ dawk is-sustanzi, tal-prodotti u tat-tagħmir. Ir-Regolament (UE) 2019/1020 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (13), li jistabbilixxi regoli dwar is-sorveljanza tas-suq u l-kontroll tal-prodotti li jidħlu fis-suq tal-Unjoni, japplika għas-sustanzi, għall-prodotti u għat-tagħmir koperti minn dan ir-Regolament sakemm ma jkunx hemm dispożizzjonijiet speċifiċi li jirregolaw b’mod aktar speċifiku aspetti partikolari tas-sorveljanza tas-suq u tal-infurzar. Fejn dan ir-Regolament jistabbilixxi dispożizzjonijiet speċifiċi, pereżempju dwar il-kontrolli doganali, jipprevalu dawk id-dispożizzjonijiet aktar speċifiċi, u b’hekk jikkomplementaw ir-regoli stabbiliti skont ir-Regolament (UE) 2019/1020. Sabiex tiġi żgurata l-protezzjoni tal-ambjent, dan ir-Regolament jenħtieġ li japplika għall-forom kollha ta’ provvista ta’ sustanzi li jnaqqsu s-saff tal-ożonu li huma soġġetti għal dan ir-Regolament, inkluż il-bejgħ mill-bogħod kif imsemmi fl-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) 2019/1020.

(23)

Sabiex jiġi evitat il-kummerċ illegali ta’ sustanzi, prodotti u tagħmir ipprojbiti koperti minn dan ir-Regolament, jenħtieġ li l-projbizzjonijiet stabbiliti fih kif ukoll ir-rekwiżiti ta’ liċenzjar għall-kummerċ ikopru mhux biss id-dħul ta’ merkanzija fit-territorju doganali tal-Unjoni għar-rilaxx għaċ-ċirkolazzjoni libera, iżda wkoll il-ħażna temporanja u l-proċeduri doganali l-oħrajn kollha stabbiliti skont il-liġi doganali tal-Unjoni. Jenħtieġ li l-faċilitazzjonijiet tal-liċenzjar ikunu permessi għall-merkanzija taħt ħażna temporanja, sabiex jiġi evitat piż bla bżonn fuq l-operaturi u fuq l-awtoritajiet doganali.

(24)

Is-sistema ta’ liċenzjar dwar l-importazzjonijiet u l-esportazzjonijiet ta’ sustanzi li jnaqqsu s-saff tal-ożonu hija rekwiżit essenzjali skont il-Protokoll għall-monitoraġġ tal-kummerċ u għall-prevenzjoni ta’ attivitajiet illegali f’dan ir-rigward. Il-liċenzji jenħtieġ li jkunu limitati biż-żmien biex jiġi żgurat li l-impriżi jirrevedu l-użu ta’ alternattivi f’intervalli regolari. Sabiex jiġu żgurati kontrolli doganali awtomatiċi, f’ħin reali, fil-livell tal-vjeġġ, kif ukoll l-iskambju elettroniku u l-ħżin ta’ informazzjoni dwar il-vjeġġi kollha ta’ sustanzi, prodotti u tagħmir koperti minn dan ir-Regolament li huma ppreżentati lill-awtoritajiet doganali, huwa neċessarju li s-sistema ta’ liċenzjar elettroniku għas-sustanzi li jnaqqsu s-saff tal-ożonu tiġi interkonnessa mal-Ambjent ta’ Tieqa Unika tal-Unjoni Ewropea għad-Dwana (“Ambjent ta’ Tieqa Unika tal-UE għad-Dwana”) stabbilit bir-Regolament (UE) 2022/2399 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (14). Minħabba dik l-interkonnessjoni mal-Ambjent ta’ Tieqa Unika tal-UE għad-Dwana, ikun sproporzjonat li tiġi prevista sistema ta’ liċenzjar tal-vjeġġi fl-Unjoni.

(25)

Sabiex jiġi żgurat li s-sustanzi, il-prodotti u t-tagħmir koperti minn dan ir-Regolament li jkunu ġew importati illegalment fis-suq tal-Unjoni ma jerġgħux jidħlu fis-suq, jenħtieġ li l-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri jikkonfiskaw jew jissekwestraw dawk is-sustanzi, il-prodotti u t-tagħmir għar-rimi. Ir-riesportazzjoni ta’ sustanzi, prodotti u tagħmir li ma tikkonformax ma’ dan ir-Regolament jenħtieġ li f’kwalunkwe każ tkun ipprojbita.

(26)

Jenħtieġ li l-Istati Membri jiżguraw li l-persunal tal-awtoritajiet doganali jew persuni oħra awtorizzati f’konformita’ mar-regoli nazzjonali li jwettqu kontrolli skont dan ir-Regolament ikollhom ir-riżorsi u l-għarfien xierqa, pereżempju permezz ta’ taħriġ magħmul disponibbli għalih, u jkunu mgħammrin biżżejjed biex jindirizzaw każijiet ta’ kummerċ illegali tas-sustanzi li jnaqqsu s-saff tal-ożonu, tal-prodotti u tat-tagħmir koperti minn dan ir-Regolament. Jenħtieġ li l-Istati Membri jiddeżinjaw l-uffiċċji doganali jew postijiet oħrajn li jissodisfaw dawn il-kundizzjonijiet u, għalhekk, ikollhom il-mandat li jwettqu kontrolli doganali fuq l-importazzjonijiet, fuq l-esportazzjonijiet u f’każijiet ta’ tranżitu.

(27)

Il-kooperazzjoni u l-iskambju ta’ informazzjoni neċessarja bejn l-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri kollha involuti fl-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament, jiġifieri l-awtoritajiet doganali, l-awtoritajiet tas-sorveljanza tas-suq, l-awtoritajiet ambjentali u kwalunkwe awtorità kompetenti oħra b’funzjonijiet ta’ spezzjoni, fost l-Istati Membri u mal-Kummissjoni, huma importanti ħafna sabiex jiġi indirizzat il-ksur ta’ dan ir-Regolament, b’mod partikolari l-kummerċ illegali. Minħabba n-natura kunfidenzjali tal-iskambju ta’ informazzjoni doganali relatata mar-riskju, jenħtieġ li għal dak l-għan tintuża is-Sistema ta’ Ġestjoni tar-Riskji Doganali.

(28)

Fit-twettiq tal-kompiti assenjati lilha minn dan ir-Regolament, u bil-ħsieb li jiġu promossi l-kooperazzjoni u l-iskambju adegwat ta’ informazzjoni bejn l-awtoritajiet kompetenti u l-Kummissjoni fil-każ ta’ kontrolli ta’ konformità u ta’ kummerċ illegali ta’ sustanzi li jnaqqsu s-saff tal-ożonu, jenħtieġ li l-Kummissjoni tagħmel użu mill-Uffiċċju Ewropew ta’ Kontra l-Frodi (OLAF) stabbilit bid-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 1999/352/KE, KEFA, Euratom (15). Jenħtieġ li l-OLAF ikollu aċċess għall-informazzjoni neċessarja kollha sabiex tiffaċilita t-twettiq tal-kompiti tiegħu.

(29)

Sabiex tiġi żgurata l-konformità mal-Protokoll, jenħtieġ li l-importazzjoni minn, u l-esportazzjoni lejn, Stat li mhuwiex parti għall-Protokoll ta’ sustanzi li jnaqqsu s-saff tal-ożonu, u ta’ prodotti u ta’ tagħmir li fihom dawk is-sustanzi jew li l-funzjonament tagħhom jiddependi minn dawk is-sustanzi jkunu pprojbiti.

(30)

Ir-rilaxx intenzjonat ta’ sustanzi li jnaqqsu s-saff tal-ożonu fl-atmosfera, fejn tali rilaxx ikun illegali, huwa ksur serju ta’ dan ir-Regolament u jenħtieġ li jkun ipprojbit b’mod espliċitu. Jenħtieġ li l-impriżi jieħdu l-miżuri fattibbli kollha sabiex inaqqsu r-rilaxx mhux intenzjonat ta’ sustanzi li jnaqqsu s-saff tal-ożonu fl-atmosfera filwaqt li jqisu wkoll il-GWP. Huwa għalhekk neċessarju li jiġu stabbiliti dispożizzjonijiet dwar l-irkupru ta’ sustanzi użati li jnaqqsu s-saff tal-ożonu minn prodotti u minn tagħmir u l-prevenzjoni ta’ tnixxijiet ta’ tali sustanzi. L-obbligi ta’ rkupru jenħtieġ li jiġu estiżi wkoll għas-sidien u għall-kuntratturi tal-bini meta jitneħħew ċerti fowms mill-bini sabiex jiġi mmassimizzat it-tnaqqis fl-emissjonijiet.

(31)

Ir-rekwiżit li jiġu rkuprati sustanzi li jnaqqsu s-saff tal-ożonu mill-fowms f’materjal tal-bini jista’ jwassal għall-innovazzjoni u r-riċerka u l-iżvilupp dwar it-teknoloġiji tat-twaqqigħ, tar-reklamazzjoni u tar-riċiklaġġ u jista’ jkollu effetti pożittivi fuq l-impjiegi minħabba l-intensità tax-xogħol tal-proċess tad-dekummissjonar u l-ħtieġa ta’ aktar kapaċità ta’ trattament għal dawk it-tipi ta’ skart. Għalhekk huwa importanti li jsiru disponibbli programmi ta’ taħriġ xierqa li jikkorrispondu għall-ħtieġa għal persuni fiżiċi kwalifikati kif xieraq biex iwettqu l-irkupru ta’ sustanzi li jnaqqsu s-saff tal-ożonu li jinsabu fil-fowms.

(32)

Huwa neċessarju li jiġu stabbiliti regoli dwar sustanzi li jnaqqsu s-saff tal-ożonu li ma humiex ikkontrollati skont il-Protokoll, elenkati fl-Anness II, filwaqt li jitqiesu l-kwantitajiet prodotti u użati fl-Unjoni kif ukoll l-effett fuq l-ożonu stratosferiku mill-emissjonijiet ta’ dawk is-sustanzi. Hemm kwistjonijiet oħra rikonoxxuti li jaffettwaw l-irkupru tas-saff tal-ożonu f’setturi barra mill-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament. Dawn jinkludu l-ossidu nitruż li, abbażi tal-emissjonijiet ponderati skont l-ODP, huwa wieħed mill-aktar sustanzi sinifikanti li jifdal li jnaqqsu l-ożonu. L-ossidu nitruż jikkostitwixxi l-parti l-kbira tal-emissjonijiet antropoġeniċi li jirriżultaw minn attivitajiet agrikoli, żona li l-Kummissjoni impenjat ruħha li timmira għaliha wara l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-20 ta’ Mejju 2020 bit-titolu “Strateġija “Mill-Għalqa sal-Platt” għal sistema tal-ikel ġusta, tajba għas-saħħa u favur l-ambjent”. Kwistjoni oħra hija n-nirien intensi, li huwa importanti li jiġu evitati, peress li jistgħu jżidu b’mod sostanzjali l-aerosol stratosferiku u għalhekk għandhom il-potenzjal li jħarbtu l-ożonu stratosferiku.

(33)

Jenħtieġ li l-Istati Membri jibagħtu rapport lill-Kummissjoni dwar każijiet ta’ kummerċ illegali identifikati mill-awtoritajiet kompetenti, inkluż dwar il-penali imposti.

(34)

L-użu tal-aloni jenħtieġ li jitħalla biss għal użi kritiċi stabbiliti f’dan ir-Regolament. Jenħtieġ li l-Istati Membri jirrapportaw dwar il-kwantitajiet ta’ aloni installati, użati jew maħżuna għal użi kritiċi, kif ukoll dwar miżuri ta’ konteniment sabiex jitnaqqsu l-emissjonijiet ta’ dawk is-sustanzi u dwar il-progress li jkun sar fl-identifikazzjoni ta’ alternattivi. Dik l-informazzjoni hija meħtieġa sabiex ikunu magħrufin il-kwantitajiet tal-aloni li għadhom disponibbli fl-Unjoni għal użi kritiċi, kif ukoll għall-monitoraġġ tal-progress teknoloġiku f’dak il-qasam biex jiġi ddeterminat meta alon ma jibqax neċessarju għal ċerti użi.

(35)

Il-Protokoll jeħtieġ ir-rapportar dwar il-kummerċ ta’ sustanzi li jnaqqsu s-saff tal-ożonu. Għalhekk, jenħtieġ li l-produtturi, l-importaturi u l-esportaturi ta’ sustanzi li jnaqqsu s-saff tal-ożonu jirrapportaw kull sena dwar il-kummerċ ta’ sustanzi li jnaqqsu s-saff tal-ożonu. Jenħtieġ li l-kummerċ ta’ sustanzi li jnaqqsu s-saff tal-ożonu li mhux ikkontrollati skont il-Protokoll, elenkati fl-Anness II, jiġi rrapportat ukoll sabiex tkun tista’ tiġi vvalutata jekk hemmx il-ħtieġa li jiġu estiżi xi wħud mill-miżuri ta’ kontroll jew il-miżuri ta’ kontroll kollha applikabbli għal sustanzi li jnaqqsu s-saff tal-ożonu elenkati fl-Anness I sabiex ikopru wkoll dawn is-sustanzi.

(36)

F’isem l-Unjoni, il-Kummissjoni tirrapporta kull sena lis-Segretarjat tal-Ożonu dwar l-importazzjoni u l-esportazzjoni tas-sustanzi li jnaqqsu s-saff tal-ożonu kkontrollati skont il-Protokoll. Għalkemm l-Istati Membri huma responsabbli għar-rapportar dwar il-produzzjoni u l-qerda ta’ tali sustanzi, jenħtieġ li l-Kummissjoni tipprovdi abbozz ta’ data dwar dawk l-attivitajiet sabiex tiffaċilita l-kalkolu bikri tal-konsum tal-Unjoni min-naħa tas-Segretarjat tal-Ożonu. Fin-nuqqas ta’ notifiki li jestendu l-klawżola tal-organizzazzjoni għall-integrazzjoni ekonomika reġjonali, jenħtieġ li l-Kummissjoni tkompli dik il-prattika ta’ rapporti annwali filwaqt li tiżgura li l-Istati Membri jingħataw biżżejjed żmien biex jagħmlu rieżami tal-abbozz tad-data pprovdut mill-Kummissjoni sabiex jevitaw l-inkonsistenzi.

(37)

Jenħtieġ li l-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri, inklużi l-awtoritajiet ambjentali, l-awtoritajiet ta’ sorveljanza tas-suq u dawk doganali, iwettqu kontrolli, dwar approċċ ibbażat fuq ir-riskju, sabiex jiżguraw il-konformità ma’ dan ir-Regolament. Tali approċċ huwa neċessarju sabiex jiġu mmirati dawk l-attivitajiet li jirrappreżentaw l-ogħla riskju ta’ kummerċ illegali ta’ sustanzi li jnaqqsu s-saff tal-ożonu jew rilaxx illegali ta’ sustanzi li jnaqqsu s-saff tal-ożonu koperti minn dan ir-Regolament. Barra minn hekk, jenħtieġ li l-awtoritajiet kompetenti jwettqu kontrolli meta jkollhom evidenza jew informazzjoni rilevanti oħra dwar każijiet potenzjali ta’ nuqqas ta’ konformità. Fejn rilevanti u, sa fejn ikun possibbli, jenħtieġ li tali informazzjoni tiġi kkomunikata lill-awtoritajiet doganali sabiex iwettqu analiżi tar-riskju qabel il-kontrolli, f’konformità mal-Artikolu 47 tar-Regolament (UE) Nru 952/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (16). Huwa importanti li jiġi żgurat li meta każijiet ta’ ksur ta’ dan ir-Regolament ġew stabbiliti mill-awtoritajiet kompetenti, l-awtoritajiet kompetenti responsabbli għas-segwitu tal-għoti ta’ penali jiġu informati sabiex ikunu jistgħu jimponu l-penali xierqa, fejn ikun meħtieġ.

(38)

Jenħtieġ li l-Istati Membri jiżguraw li l-ksur ta’ dan ir-Regolament mill-impriżi jkun soġġett għal penali effettivi, proporzjonati u dissważivi.

(39)

Jenħtieġ li l-Istati Membri jkunu jistgħu jistabbilixxu regoli għal penali kriminali jew penali amministrattivi jew it-tnejn għall-istess ksur. Fejn l-Istati Membri jimponu kemm penali kriminali kif ukoll penali amministrattivi għall-istess ksur, jenħtieġ li dawk il-penali ma jwasslux għal ksur tad-dritt li wieħed ma jiġix iġġudikat jew ikkastigat darbtejn fi proċedimenti kriminali għall-istess reat kriminali (ne bis in idem), kif interpretat mill-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea.

(40)

Sabiex ikunu żgurati kondizzjonijiet uniformi għall-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament, jenħtieġ li jingħataw setgħat ta’ implimentazzjoni lill-Kummissjoni rigward:

Jenħtieġ li dawk is-setgħat ikunu eżerċitati f’konformità mar-Regolament (UE) Nru 182/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (17).

(41)

Sabiex jiġu ssupplimentati jew emendati ċerti elementi mhux essenzjali ta’ dan ir-Regolament, jenħtieġ li tiġi delegata lill-Kummissjoni s-setgħa li tadotta atti skont l-Artikolu 290 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea fir-rigward ta’:

Huwa partikolarment importanti li l-Kummissjoni twettaq konsultazzjonijiet xierqa matul ix-xogħol tagħha ta’ tħejjija, ukoll fil-livell ta’ esperti, u li dawk il-konsultazzjonijiet jiġu mwettqa f’konformità mal-prinċipji stipulati fil-Ftehim Interistituzzjonali tat-13 ta’ April 2016 dwar it-Tfassil Aħjar tal-Liġijiet (18). B’mod partikolari, biex tiġi żgurata parteċipazzjoni ugwali fit-tħejjija ta’ atti delegati, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill jirċievu d-dokumenti kollha fl-istess ħin li jirċevuhom l-esperti tal-Istati Membri, u l-esperti tagħhom ikollhom aċċess sistematiku għal-laqgħat tal-gruppi tal-esperti tal-Kummissjoni li jittrattaw it-tħejjija ta’ atti delegati.

(42)

Il-protezzjoni ta’ individwi fir-rigward tal-ipproċessar ta’ data personali mill-Istati Membri hija rregolata bir-Regolament (UE) 2016/679 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (19) u l-protezzjoni ta’ individwi fir-rigward tal-ipproċessar ta’ data personali mill-Kummissjoni hija rregolata bir-Regolament (UE) 2018/1725 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (20), b’mod partikolari fir-rigward tar-rekwiżiti tal-kunfidenzjalità u tas-sigurtà tal-ipproċessar, tat-trasferiment tad-data personali mill-Kummissjoni għall-Istati Membri, tal-legalità tal-ipproċessar u tad-drittijiet tas-suġġetti tad-data għall-informazzjoni, l-aċċess għal u r-rettifika tad-data personali tagħhom.

(43)

Il-Kontrollur Ewropew għall-Protezzjoni tad-Data ġie kkonsultat skont l-Artikolu 42(1) tar-Regolament (UE) 2018/1725 u ta l-kummenti formali tiegħu fl-20 ta’ Mejju 2022.

(44)

F’konformità mal-ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, huma l-qrati tal-Istati Membri li għandhom jiżguraw il-protezzjoni ġudizzjarja tad-drittijiet ta’ persuna skont il-liġi tal-Unjoni. Barra minn hekk, l-Artikolu 19(1) tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE) jirrikjedi lill-Istati Membri jipprovdu rimedji li jkunu suffiċjenti biex jiżguraw protezzjoni legali effettiva fl-oqsma koperti mil-liġi tal-Unjoni. F’dak ir-rigward, jenħtieġ li l-Istati Membri jiżguraw li l-pubbliku, inklużi l-persuni fiżiċi jew ġuridiċi, ikollu aċċess għall-ġustizzja f’konformità mal-obbligi li l-Istati Membri jkunu qablu magħhom skont il-Konvenzjoni għall-Ewropa dwar l-Aċċess għall-Informazzjoni, il-Parteċipazzjoni tal-Pubbliku fit-Teħid ta’ Deċiżjonijiet u l-Aċċess għall-Ġustizzja fi Kwistjonijiet Ambjentali tal-25 ta’ Ġunju 1998 (21) (“il-Konvenzjoni ta’ Aarhus”).

(45)

Minħabba li l-objettivi ta’ dan ir-Regolament, jiġifieri li jindirizza t-tnaqqis tas-saff tal-ożonu, u b’hekk jikkontribwixxi għall-irkupru tas-saff stratosferiku tal-ożonu, għat-tnaqqis tat-tisħin tal-klima u għall-iżgurar tal-konformità mal-Protokoll, ma jistgħux jinkisbu b’mod suffiċjenti mill-Istati Membri iżda jistgħu pjuttost, minħabba n-natura transfruntiera tal-problema ambjentali indirizzata u l-effetti ta’ dan ir-Regolament fuq il-kummerċ fl-Unjoni u dak estern, jinkisbu aħjar fil-livell tal-Unjoni, l-Unjoni tista’ tadotta miżuri, f’konformità mal-prinċipju ta’ sussidjarjetà kif stabbilit fl-Artikolu 5 TUE. F’konformità mal-prinċipju ta’ proporzjonalità kif stabbilit f’dak l-Artikolu, dan ir-Regolament ma jmurx lil hinn minn dak li huwa meħtieġ sabiex jinkisbu dawk l-objettivi.

(46)

Għandhom isiru numru ta’ emendi għar-Regolament (KE) Nru 1005/2009. Fl-interess taċ- ċarezza, jenħtieġ li dak ir-Regolament jitħassar u jiġi sostitwit b’dan ir-Regolament,